Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Łodzi

Informacja nr 4/2026 Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa dotycząca wykrycia Candidatus Phytoplasma pyri w drzewkach gruszy odmiany Junska Lepotica

Informuję o stwierdzeniu w województwie łódzkim, powiecie zgierskim, gminie Zgierz obecności agrofaga niekwarantannowego Candidatus Phytoplasma pyri odpowiedzialnego za chorobę znaną jako zamieranie gruszy

W związku z obowiązującymi przepisami prawa podmioty profesjonalne nie mogą wprowadzać lub przemieszczać na terytorium Unii regulowanych agrofagów niekwarantannowych dla Unii (RAN) na roślinach przeznaczonych do sadzenia, za których pośrednictwem są one przenoszone, w tym, jeżeli obecność RAN lub objawy wywołane przez RAN na roślinach, przekraczają określone w przepisach progi. Candidatus Phytoplasma pyri został wskazany jako regulowany agrofag niekwarantannowy dla Unii w odniesieniu do roślin przeznaczonych do sadzenia z rodzaju Pyrus (grusza). Dla tego agrofaga określono próg obecności na poziomie 0%, zgodnie z załącznikiem IV część D rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/2072.

Candidatus Phytoplasma pyri jest fitoplazmą porażającą drzewa z rodzaju Pyrus (grusza), a rzadziej Cydonia (pigwa). Z gospodarczego punktu widzenia fitoplazma ta generuje ogromne straty w sadownictwie, prowadząc do drastycznego spadku plonowania, pogorszenia jakości owoców, a w skrajnych przypadkach (szczególnie na podatnych podkładkach) do gwałtownego zamierania całych drzew. Symptomy porażenia przez Candidatus Phytoplasma pyri mogą przybierać dwie formy:
- postać gwałtowna (Quick decline): Nagłe więdnięcie i usychanie liści oraz zamieranie drzewa w ciągu kilku tygodni.
- postać powolna (Slow decline): Stopniowe osłabienie wzrostu, drobnienie liści, które jesienią przedwcześnie przebarwiają się na kolor intensywnie czerwony lub purpurowy i zwijają się ku dołowi.

Charakterystycznym objawem anatomicznym jest nekroza tkanek sitowych (łyka) w miejscu szczepienia, co blokuje transport substancji odżywczych do korzeni.

Często na porażonych roślinach fitoplazma występuje w formie bezobjawowej (latentnej). Rozprzestrzenianie fitoplazmy może następować poprzez żerowanie miodówek– wektorów fitoplazmy Candidatus Phytoplasma pyri. Przenikanie fitoplazmy do nowych obszarów następuje najczęściej wraz z materiałem szkółkarskim (porażone zrazy, materiał nasadzeniowy). Nie istnieją żadne zabiegi pozwalające na zwalczenie fitoplazmy w porażonych roślinach, a efektywną metodą ograniczenia rozprzestrzeniania tej choroby jest produkcja zdrowego materiału rozmnożeniowego poprzez zwalczanie wektorów (miodówek) w wyniku profilaktycznego stosowania insektycydów oraz niszczenie porażonych drzew.

Aby zapobiegać występowaniu i rozprzestrzenianiu się agrofaga należy regularnie prowadzić lustrację roślin w miejscach uprawy, dystrybucji oraz ogrodach. Zakupiony materiał jeśli pochodzi z zakupu od innych podmiotów należy uprawiać w izolacji od innych roślin z tego rodzaju, a w przypadku uprawy roślin w pojemnikach, przed rozpoczęciem uprawy należy przeprowadzić dezynfekcje pojemników i odkażanie podłoża. Zakupiony materiał roślinny z przeznaczeniem dla podmiotów profesjonalnych powinien być zaopatrzony w paszport roślin.

W przypadku jakichkolwiek podejrzeń co do obecności agrofaga należy skontaktować się niezwłocznie z Wojewódzkim Inspektoratem Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Łodzi (tel: 42 639 99 72 wew. 34, e-mail: wi-lodz@piorin.gov.pl).