Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Opolu

Erwinia amylovora to gram-ujemna bakteria z rodziny Enterobacteriaceae, wywołująca chorobę zwaną zarazą ogniową. W Unii Europejskiej ma status regulowanego agrofaga niekwarantannowego (RNQP) i podlega obowiązkowi zwalczania w przypadku wystąpienia na materiale rozmnożeniowym roślin uznanych w UE za jej żywicieli. Bakteria poraża liczne gatunki roślin, a największe znaczenie gospodarcze ma w uprawach gruszy i jabłoni. Patogen powoduje wyniszczenie porażonych organów i całych roślin. Objawy występują na kwiatach, liściach, pędach, owocach, gałęziach, konarach i pniach. Pod koniec lata rozwój nekroz i zgorzeli ulega zahamowaniu i zwykle zaznacza się wyraźna różnica między zdrową, a zamarłą tkanką w postaci charakterystycznego pęknięcia kory. W okresie wegetacji na wszystkich porażonych organach może wystąpić wyciek bakteryjny – początkowo szarobiały, później bursztynowy, którego występowanie jest oznaką etiologiczną zarazy ogniowej. Istotnym elementem ograniczania zagrożenia związanego z występowaniem tego agrofaga jest regularne prowadzenie lustracji, co najmniej dwa razy w roku. Bakteria nie jest przenoszona wraz z owocami.

Phyllosticta solitaria to gatunek grzybów z klasy Dothideomycetes). W UE jest agrofagiem kwarantannowy. Po infekcji na liściach pojawiają się drobne białe plamy, które z czasem stają się brązowe lub beżowe z czarną plamką w środku. Objawy mogą występować również na owocach w przechowalniach. Pojawiające się na nich ciemne plamy mogą przyjmować kształt gwiazdek. Na owocach o jasnym zabarwieniu zmiany otoczone są czerwoną obwódką.

Saperda candida to chrząszcz z rodziny kózkowatych (Cerambycidae). W UE jest agrofagiem kwarantannowy i podlega obowiązkowi zwalczania. Larwy są białawe lub żółtawe, beznogie i dorastają do długości 20 – 45 mm. Dorosłe chrząszcze mają barwę jasnobrązową, z dwoma białymi paskami rozciągającymi się po grzbietowej stronie głowy, przedplecza i pokryw. Dorastają one do 20 mm długości, a ich czułki są zbliżone długością do długości ciała. Osobniki dorosłe żerują na liściach, wygryzając w nich otwory, ale szkody powodują przede wszystkim larwy atakujące zarówno zdrowe, jak i osłabione drzewa.

Wygryzają one chodniki w pniach, najczęściej u ich podstawy. Uszkodzenie pni doprowadza do zamierania gałęzi, a ostatecznie do śmierci drzew. Szkodnik przyczynia się do obniżenia plonu owoców.

Regularne lustracje sadów są jednym z podstawowych elementów monitoringu zdrowotności roślin i pozwalają na wczesne wykrycie objawów występowania agrofagów.

Judyta Wittke