Kontrola upraw winorośli przeznaczonych do wyrobu wina - 2026
Uprawa winorośli w województwie mazowieckim to nie tylko rozwijająca się gałąź rolnictwa, ale również pasja i sposób na wykorzystanie lokalnych warunków przyrodniczych.
Prowadzenie winnicy wiąże się jednak z określonymi obowiązkami, w tym z koniecznością przestrzegania wymagań dotyczących uprawianych odmian winorośli oraz pochodzenia materiału nasadzeniowego.
W celu weryfikacji zgodności upraw z obowiązującymi przepisami Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa, za pośrednictwem Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Warszawie, przeprowadza kontrole upraw winorośli, których owoce są przeznaczone do wyrobu wina. Podstawę prawną tych działań stanowi art. 18 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o wyrobach winiarskich (Dz. U. z 2026 r. poz. 844). Kontrole obejmują uprawy zgłoszone do ewidencji winnic prowadzonej przez Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.
Podczas kontroli inspektorzy weryfikują zgodność danych zawartych we wniosku o wpis do ewidencji winnic ze stanem faktycznym. Sprawdzają w szczególności lokalizację i powierzchnię uprawy, a także nazwy uprawianych odmian winorośli lub ich synonimy. Weryfikacji podlegają również dokumenty potwierdzające pochodzenie i tożsamość odmian.
Odmiany zakazane
Zgodnie z art. 81 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych, do produkcji wina nie mogą być wykorzystywane owoce odmian winorośli Noah, Othello, Isabelle, Jacquez, Clinton i Herbemont. Przed założeniem winnicy warto zatem upewnić się, że wybrane odmiany spełniają obowiązujące wymagania.
Mazowieccy plantatorzy mają do wyboru wiele odmian winorośli, które mogą dopasować do lokalnych warunków klimatycznych, stanowiska uprawy oraz planowanego rodzaju wina. Wśród uprawianych odmian znajdują się m.in. Solaris, Hibernal, Rondo i Regent, a także Johanniter, Muscaris, Souvignier Gris czy Cabernet Cortis.
Warto zwrócić uwagę również na Jutrzenkę – polską odmianę winorośli, której aromat może przywodzić na myśl nuty mięty. Muscaris z kolei wyróżnia się wyrazistym aromatem muszkatowym, któremu mogą towarzyszyć nuty kwiatowe i owocowe. Różnorodność dostępnych odmian pozwala tworzyć wina o odmiennych profilach aromatycznych i smakowych.
Sadzonka z dokumentami – dobry początek winnicy
Przy zakładaniu winnicy istotny jest nie tylko wybór odpowiedniej odmiany, lecz także pochodzenie i zdrowotność sadzonek. Kupując materiał nasadzeniowy, warto zwrócić uwagę na jego oznakowanie oraz zachować dokumenty potwierdzające zakup i pochodzenie roślin.
W przypadku roślin objętych obowiązkiem paszportowania paszport roślin powinien towarzyszyć odpowiedniej jednostce handlowej. Dokument ten potwierdza spełnienie wymagań fitosanitarnych związanych z przemieszczaniem roślin i służy ograniczaniu ryzyka rozprzestrzeniania się organizmów szkodliwych. Nie zastępuje jednak dokumentów pozwalających ustalić pochodzenie i tożsamość odmiany.
Planując założenie winnicy lub rozszerzenie istniejącej uprawy, warto wcześniej zapoznać się z wymaganiami dotyczącymi wybranych odmian oraz zadbać o dokumentację materiału nasadzeniowego. Pozwoli to ułatwić identyfikację odmian i potwierdzenie pochodzenia sadzonek podczas kontroli.
Mazowieckie winnice to połączenie pasji, wiedzy i przedsiębiorczości. Odpowiedni dobór odmian, udokumentowane pochodzenie materiału nasadzeniowego oraz przestrzeganie obowiązujących przepisów stanowią ważne podstawy rozwoju tej działalności. Kontrole PIORiN służą weryfikacji zgodności upraw z wymaganiami prawa i wspierają prawidłowe funkcjonowanie sektora winiarskiego.
