Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku

Historia tego miejsca to podręcznikowy przykład tego, jak trudno chronić zabytek, gdy właściciel nie chce z nikim współpracować. Od 1999 roku, kiedy pałac trafił w ręce prywatne, konserwator zabytków wielokrotnie nakazywał prace zabezpieczające. Właścicielka odwoływała się od każdej decyzji, część nakazów uchylano, sprawy wracały do ponownego rozpatrzenia, nakładano i umarzano grzywny.

W międzyczasie budynek niszczał. W 2020 roku doszło do pożaru dachu wieży pałacowej. 

W 2021 roku Słupska Delegatura WUOZ w Gdańsku nie mogąc doczekać się działań właścicielki, przeprowadziła remont zastępczy – zabezpieczyła dach, elewację i więźbę dachową na koszt Skarbu Państwa, a następnie wystąpiła o wywłaszczenie nieruchomości.

Po kolejnych latach postępowań i odwołań sprawa właśnie się zakończyła: Wojewoda Pomorska utrzymała w mocy decyzję o wywłaszczeniu właścicielki. Założenie pałacowo-parkowe w Kończewie przejdzie na własność gminy.

 

Losy pałacu w Kończewie

 

Założenie pałacowo-parkowe w Kończewie, gm. Kobylnica, powiat słupski, wpisane do rejestru zabytków województwa pomorskiego decyzją nr KL.II-5340/23/87 z dnia 01.07.1987 r., figurujące pod nr rejestru A-1173.

1999 r.  Agencja Nieruchomości Rolnych sprzedaje założenie pałacowo-parkowe bez zabudowań folwarcznych (brak programu użytkowania lub zagospodarowania zabytku).

2009 r.  po kontroli pałacu w dniu 15.12.2009 r. WUOZ w Gdańsku, Delegatura w Słupsku, wydaje decyzję nakazową na zabezpieczenie z dnia 28.12.2009 r.

2010 r.  właścicielka z dniem 18.01.2010 r. odwołuje się do MKiDN od ww. decyzji. MKiDN uchyla decyzję z dnia 28.12.2009 r. i przekazuje sprawę do powtórnego rozpatrzenia.

2011 r.  po kontroli pałacu w dniu 01.02.2011 r. WUOZ w Gdańsku, Delegatura w Słupsku, wydaje decyzję nakazową na zabezpieczenie pałacu. Właścicielka z dniem 11.02.2011 r. odwołuje się do MKiDN od ww. decyzji. MKiDN w dniu 16.06.2011 r. uchyliło zaskarżoną decyzję nr ZN-II-4151/1/238/2011 z dnia 07.02.2011 r. i nakazało właścicielce wykonać do 30.09.2011 r. następujące prace:

1. zamurowanie otworu w elewacji południowo-wschodniej, powstałego na skutek ubytku cegieł;
2. zabezpieczenie odkrytych fragmentów murów ścian zewnętrznych cienką warstwą zaprawy wapiennej w formie narzutu (szprycu);
3. wymiana rynien i rur spustowych na wszystkich połaciach dachu;
4. uzupełnienie oszklenia w oknach lub zabicie otworów okiennych płytą pilśniową twardą;
5. uszczelnienie pokrycia dachu.

27.12.2011 r. właścicielka informuje WUOZ w Gdańsku, Delegaturę w Słupsku, że nie będzie brała udziału w żadnych czynnościach związanych z zabytkiem w Kończewie.

PINB w powiecie słupskim w dniu 06.05.2011 r. i 26.08.2011 r. przeprowadza kontrolę obiektu z udziałem przedstawicieli WUOZ w Gdańsku, Delegatura w Słupsku.

2013 r.  Straż Gminna Kobylnica, po zgłoszeniu mieszkańca o samowolnej wycince drzew w parku, dokonuje oględzin w dniu 13.11.2013 r., nie potwierdzając wycinki, lecz stwierdzając brak ogrodzenia od strony wschodniej i południowej, niezabezpieczone okna i otwarte wejście główne. Budynek stanowi zagrożenie dla osób trzecich.

2014 r.  WUOZ w Gdańsku, Delegatura w Słupsku, wydaje w dniu 02.04.2014 r. upomnienie o obowiązku wykonania prac wskazanych przez MKiDN w 2011 r. WUOZ w Gdańsku, Delegatura w Słupsku, wydaje w dniu 23.06.2014 r. postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wraz z tytułem wykonawczym (kara 10 000 zł). Właścicielka z dniem 20.08.2014 r. odwołuje się do MKiDN od ww. postanowienia. MKiDN w dniu 12.12.2014 r. uchyla postanowienie o nałożeniu grzywny i umarza postępowanie.

2015 r.  WUOZ w Gdańsku, Delegatura w Słupsku, umarza postępowanie egzekucyjne wskazane przez MKiDN. WUOZ w Gdańsku, Delegatura w Słupsku, wydaje w dniu 25.03.2015 r. postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wraz z tytułem wykonawczym (kara 10 000 zł). Właścicielka z dniem 26.11.2015 r. składa zarzuty wobec postępowania egzekucyjnego. WUOZ w Gdańsku, Delegatura w Słupsku, wydaje w dniu 07.01.2016 r. postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutów właścicielki. Właścicielka z dniem 03.04.2015 r. składa wniosek do MKiDN o unieważnienie decyzji nakazowej, nakazującej wykonanie prac zabezpieczających pałac. MKiDN decyzją z dnia 23.12.2015 r. odmawia stwierdzenia nieważności ww. decyzji.

2016 r.  właścicielka w dniu 22.01.2016 r. składa do MKiDN zażalenie na postanowienie z dnia 25.03.2015 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. WUOZ w Gdańsku, Delegatura w Słupsku, w dniu 23.02.2016 r. dokonuje kontroli obiektu.

2017 r.  MKiDN w dniu 10.02.2017 r. odmawia stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 16.06.2011 r. nakazującej wykonanie prac zabezpieczających pałac w Kończewie.

2018 r.  brak korespondencji.

2019 r.  WUOZ w Gdańsku, Delegatura w Słupsku, w dniu 06.08.2019 r. i 28.10.2019 r. dokonuje kontroli obiektu. WUOZ w Gdańsku, Delegatura w Słupsku, w dniu 18.11.2019 r. wydaje zalecenia obejmujące wycinkę drzew z elementów architektonicznych pałacu oraz w promieniu 5 metrów od obrysu pałacu, z terminem do 20.04.2020 r. Właścicielka w dniu 19.12.2019 r. składa sprzeciw na zalecenia pokontrolne z dnia 18.11.2019 r. – skarga zostaje oddalona przez MKiDN w dniu 01.06.2020 r.

2020 r.  MKiDN postanowieniem z dnia 05.02.2020 r. odmawia wszczęcia postępowania ws. nieważności zaleceń pokontrolnych.

24.03.2020 r. – pożar dachu wieży pałacu w Kończewie.

W dniu 24.03.2020 r. PINB nakazuje decyzją niezwłoczne usunięcie zniszczonych elementów i zabezpieczenie obiektu, a 25.03.2020 r. wnosi do Prokuratury o rozważenie wszczęcia postępowania wobec właściciela zabytku z uwagi na zaniedbania obiektu.

MKiDN postanowieniem z dnia 13.09.2019 r. utrzymuje w mocy postanowienie WUOZ w Gdańsku, Delegatury w Słupsku, ws. postępowania egzekucyjnego nr ZND-II.5143.12-2.2015.DS o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.

PINB w powiecie słupskim wydaje w dniu 24.03.2020 r. decyzję o natychmiastowym zabezpieczeniu obiektu przed osobami trzecimi, usunięciu luźnych elementów zniszczonych i nadpalonych oraz zabezpieczeniu budynku przed wpływami atmosferycznymi.

MKiDN postanowieniem z dnia 23.03.2020 r. utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania ws. nieważności zaleceń pokontrolnych.

WUOZ w Gdańsku, Delegatura w Słupsku, wydaje w dniu 21.10.2020 r. postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego wraz z tytułem wykonawczym, realizującego nakaz MKiDN z dnia 16.06.2011 r., w następującym zakresie:

6. zamurowanie otworu w elewacji południowo-wschodniej, powstałego na skutek ubytku cegieł;
7. wymiana rynien i rur spustowych na wszystkich połaciach dachu;
8. uzupełnienie oszklenia w oknach lub zabicie otworów okiennych płytą pilśniową twardą;
9. uszczelnienie pokrycia dachu;

oraz zabezpieczenie przeciwogniowe więźby dachowej nad salą balową.

Właścicielka w dniu 30.11.2020 r. składa do MKiDN zarzut do tytułu wykonawczego jw. i sprzeciw do postępowania egzekucyjnego (w dniu 21.10.2021 r. MKiDN umarza postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego, wskazując jako podstawę do prowadzenia aktualnego postępowania tytuł wykonawczy nr ZND-II.5143.12-2.2015.DS).

2021 r.  Starosta Słupski wydaje w dniu 12.01.2021 r. pozwolenie nr 21/2021 na prowadzenie remontu zastępczego przez WUOZ w Gdańsku.

Z dniem 07.04.2021 r. rozpoczyna się remont zastępczy prac zabezpieczających pałac w Kończewie, na podstawie decyzji Starosty Słupskiego i w zakresie określonym w postanowieniu WUOZ w Gdańsku, Delegatury w Słupsku (utrzymanym decyzją z dnia 28.10.2021 r., z uchyleniem jedynie opłaty zaliczkowej na poczet remontu).

W dniu 18.05.2021 r. kończy się remont zastępczy pałacu w Kończewie.

W dniu 12.07.2021 r. wystawiono decyzję o wierzytelności Skarbu Państwa nr ZND-II.5143.2-14.2021.KM.

W dniu 10.09.2021 r. PWKZ składa wniosek o wywłaszczenie do Starosty Słupskiego.

Procedura, po wielu odwołaniach od decyzji i zażaleniach w toku postępowania właścicielki, zakończona została ostateczną decyzją Wojewody Pomorskiego nr NSP-VIII.7581.1.33.2026.AG z dnia 5.08.2026 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty Słupskiego nr GN.9.1.2021.V z dnia 31.12.2025 r., orzekającą o wywłaszczeniu i niezwłocznym zajęciu zespołu pałacowo-parkowego w Kończewie przez Gminę Kobylnica.