Wielkie odkrycie witraży
To odkrycie czekało na wielki finał kilkadziesiąt lat. - Lecz warto było czekać, gdyż jest wielkiej wagi - mówi Dariusz Chmielewski, Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków.
Witraże z Bazyliki Mariackiej w Gdańsku do tej pory uznawano za bezpowrotnie zniszczone w czasie działań wojennych w Gdańsku, w marcu 1945 roku.
Po wojnie, w nieznanych okolicznościach, do składnicy konserwatorskiej trafiła skrzynia właśnie z witrażami. Na początku lat 90. XX wieku poddano je tylko wstępnej konserwacji, a następnie przekazano do kościoła św. Katarzyny. Prawdopodobnie miały stać się częścią wystroju świątyni. Te plany pokrzyżował ostatni pożar kościoła.
Dopiero kilka dni temu, w ramach akcji inwentaryzacji zabytków ze składnicy konserwatorskiej, wraz z pracownią konserwatorską państwa Katarzyny i Arkadiusza Burzyńskich odkryliśmy, że mamy do czynienia z… osiemnastoma neogotyckimi kwaterami witrażowymi z Bazyliki Mariackiej.
- Na jednej z nich widoczna jest postać Chrystusa, na innej klęcząca kobieta oraz dwie inne postacie – mówi Magdalena Kosińska, kierowniczka Wydziału ds. Zabytków Ruchomych w naszym urzędzie, która zidentyfikowała ich pochodzenie. Przedstawienia są bardzo wysokiej klasy artystycznej, o pięknej, wysmakowanej kolorystyce.
Na szczęście na jednym z zachowanych witraży widnieje inskrypcja: „Franz ud Rose Steffens Anno Domini 1897”. W literaturze możemy odnaleźć informację, że Steffensowie byli fundatorami witraży dla kościoła Najświętszej Marii Panny w Gdańsku (dzisiejszej Bazyliki). Mieli też zostać sportretowani na jednym z nich. Dzięki temu udało się ustalić pochodzenie witraży.
Franz Wilhelm Steffen był cenionym malarzem, fundatorem Parku Steffensów przy dzisiejszej Alei Zwycięstwa w Gdańsku (kilka lat temu wpisaliśmy ją do rejestru zabytków). Rodzina Steffensów w XIX wieku należała do jednej z najbardziej wpływowych i zasłużonych dla miasta.
Według wstępnej hipotezy witraże wykonała pracownia Carla Ludwika Tuercke z Żytawy. Wiemy, że w latach 1885–1888 powstało w niej trzynaście witraży, które umieszczono m.in. w prezbiterium kościoła.
Teraz witraże, których pochodzenie ostatecznie odkryliśmy, czekają prace konserwacyjne. Po nich, po 81 latach, powrócą do Bazyliki Mariackiej.