Edukacja Ekologiczna

Nabywanie kompetencji ekologicznych przez całe życie  

Edukacja klimatyczno-środowiskowa w Polsce funkcjonuje w trzech formach: jako edukacja formalna, edukacja pozaformalną i nieformalne uczenie się.  

Edukacja formalna obejmuje działania realizowane w szkołach i uczelniach. Na naszym portalu wspieramy nauczycieli i edukatorów w pracy nad zagadnieniami związanymi z problematyką klimatu, środowiska i bioróżnorodności – zarówno na poziomie wiedzy, jak i metod nauczania.  

Edukacja pozaformalna to kursy, warsztaty i programy prowadzone poza systemem szkolnym, czy akademickim. Na naszym portalu polecamy wiarygodne inicjatywy wspierające ten proces nauczania. To także źródło specjalistycznej wiedzy dla pracowników administracji publicznej i samorządowej. Zapoznaj się również ze Zintegrowanym Systemem Kwalifikacji – to formalne potwierdzenie umiejętności edukatora bioróżnorodności i klimatycznego nabytych poza formalną edukacją.  

Nieformalne uczenie się odbywa się spontanicznie – poprzez codzienne doświadczenia, kontakt z naturą i praktyczne działania. Czytaj nasze Aktualności – pełne inspiracyjnych tekstów. 

Na jakie potrzeby odpowiada edukacja klimatyczno-środowiskowa?  

Edukacja klimatycznośrodowiskowa wspiera jednostki i społeczności w zrozumieniu współczesnych wyzwań ekologicznych, a także w podejmowaniu świadomych decyzji.  

Zrozumienie procesów zachodzących w środowisku  

Wiedza o przyczynach ekstremalnych zjawisk pogodowych, funkcjonowaniu ekosystemów i wpływie człowieka na przyrodę pomaga odróżniać fakty od mitów. Jest to niezbędne do odpowiedzialnego działania na poziomie indywidualnym i społecznym.  

Bezpieczeństwo i przygotowanie na zmiany  

Kryzys klimatyczny wywołuje niepokój i poczucie bezradności. Edukacja dostarcza narzędzi, które zwiększają poczucie sprawczości oraz umożliwiają lepsze przygotowanie do skutków zmiany klimatu, takich jak fale upałów, susze czy gwałtowne opady. Uczy też racjonalnego korzystania z zasobów i ograniczania ryzyka.  

Rozwój zielonych kompetencji  

Rynek pracy coraz częściej wymaga umiejętności związanych z efektywnością energetyczną, gospodarką obiegu zamkniętego i zielonymi technologiami. Edukacja klimatyczna przygotowuje do pracy zawodach i sektorach, które będą dynamicznie się rozwijać w nadchodzących latach.  

Odpowiedzialność obywatelska  

Zrozumienie polityk klimatycznych oraz skutków działań i zaniechań pozwala świadomie uczestniczyć w procesach decyzyjnych. Edukacja wspiera rozwój kultury dialogu i współpracy oraz wzmacnia poczucie wpływu na lokalne i globalne działania.  

Kontakt z naturą i dobrostan  

Współczesny styl życia ogranicza bezpośredni kontakt z przyrodą, który ma kluczowe znaczenie dla zdrowia psychicznego i fizycznego. Edukacja terenowa pomaga redukować stres, poprawia koncentrację, wzmacnia odporność oraz rozwija empatię wobec środowiska.  

Jakim językiem chcemy się posługiwać w edukacji ekologicznej? 

W edukacji klimatyczno-środowiskowej chcemy mówić takim językiem, który pokazuje współpracę i szacunek dla natury. Chodzi o to, by widzieć świat jako jedną całość: ludzi, zwierzęta, rośliny i grzyby, które wzajemnie na siebie wpływają. Wszystko jest ze sobą połączone.  

Ważne jest też myślenie o Ziemi nie jak o magazynie zasobów, ale jak o naszym wspólnym domu. Zwierzęta i rośliny są ważne nie tylko dlatego, że coś nam dają. Mają wartość same w sobie — tak jak my.  

Dlatego w rozmowach o ekologii używajmy języka, który uczy solidarności, troski i odpowiedzialności za wszystkie formy życia.  

Język, jakim się posługujemy mówiąc o środowisku, klimacie i ich problemach, jest niezwykle ważny. Pamiętajmy, że język jest przede wszystkim narzędziem komunikacji między ludźmi. Chcemy, żeby druga strona zrozumiała nasze intencje, więc język ten powinien prosty i przejrzysty. Ale język kształtuje też nasze postrzegania świata. Co myślimy i czujemy słysząc słowo "zwierzę”, a co gdy słyszymy “zwierzyna”? Jaka jest różnica między "przyrodą” a “zasobami naturalnymi”?  

Jak w takim razie powinniśmy mówić o przyrodzie? Przede wszystkim pokazujmy, że przyroda to sieć zależności, której jesteśmy częścią. Nie jest dla nas magazynem zasobów, nie jest nam podległa. Jest fundamentem niezbędnym żebyśmy mogli żyć i wzrastać. I, co ważne, każdy, najmniejszy nawet element przyrody, ma swoją wartość samą w sobie – nie chrońmy środowiska tylko dlatego, że daje nam to wymierne korzyści.  

Unikajmy też języka potęgującego bezradność, wskazującego, że nie ma już nadziei. Nie ukrywajmy rzeczywistych problemów, ale wskazujmy, że są one wyzwaniem, z którym należy się zmierzyć.  

Dlatego w rozmowach o ekologii używajmy języka, który uczy solidarności, troski i odpowiedzialności za wszystkie formy życia.  

Edukacja klimatycznośrodowiskowa – dla wszystkich, na każdym etapie życia  

Edukacja klimatycznośrodowiskowa jest działaniem obejmującym całe społeczeństwo. Buduje świadomość znaczenia środowiska naturalnego oraz wspiera podejmowanie odpowiedzialnych decyzji wpływających na klimat, przyrodę i zasoby naturalne. Obejmuje zarówno dzieci i młodzież, u których kształtuje wrażliwość przyrodniczą, jak i dorosłych uczestniczących w rozwoju społecznym i gospodarczym.  

Kto korzysta z edukacji ekologicznej?  

Edukacja ekologiczna kierowana jest do różnych grup, w tym:  

• Rolników – których działania mają kluczowe znaczenie dla ochrony gleb, wód i bioróżnorodności oraz dla zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich.  
• Przedsiębiorców – wdrażających zasady gospodarki o obiegu zamkniętym, ESG i odpowiedzialnych łańcuchów dostaw.  
• Samorządowców – odpowiadających za gospodarowanie przestrzenią, zielenią i lokalnymi zasobami, co wpływa na jakość życia mieszkańców.  
• Edukatorów – prowadzących działania m.in. w muzeach, ośrodkach edukacji, parkach narodowych i instytucjach kultury.  

Ważne grupy odbiorców  

Edukacja klimatyczno-środowiskowa wspiera również:  

• rodziców,  
• społeczności lokalne,  
• seniorów,  
• turystów odwiedzających obszary cenne przyrodniczo.  

Ich codzienne decyzje i nawyki mają bezpośredni wpływ na środowisko oraz kształtowanie przestrzeni publicznej.  

Edukacja klimatyczno-środowiskowa wzmacnia świadome, prośrodowiskowe postawy i zachowania. Jej celem jest kształtowanie społeczeństwa, które potrafi dbać o klimat i różnorodność życia na Ziemi.  

Podmioty finansujące edukacje ekologiczną  

Edukację ekologiczną w Polsce finansują przede wszystkim:  

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) w ramach programu priorytetowego Edukacja Ekologiczna 

Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej: 

Spis wszystkich jednostek: WFOŚiGW - Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, interaktywną mapę WFOSiGW znajdziecie na stronie.

Fundusze unijne 

Skorzystaj z Portalu Funduszy Edukacyjnych, by wyszukać informacje o aktualnych naborach. 

Przejdź do wyszukiwarki, użyj filtrów, zaznacz: 

• Pokaż według: Ogłoszenia o naborach wniosków 
• Zobacz tylko nabory: planowany, aktualny 
• Temat: Nauka i edukacja 

następnie spośród uzyskanych wyników wyszukaj tematów związanych z edukacją ekologiczną. 

Erasmus+ 

Istotnym źródłem finansowania projektów ekologicznych jest program Erasmus+. Jednym z priorytetów programu jest środowisko i walka ze zmianą klimatu.  

Aktualne informacje o naborach prowadzonych w ramach programu Erasmus + znajdują się na stronie Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji Narodowej pełniącej funkcję Narodowej Agencji Programu Erasmus +  

Dowiedz się jak złożyć wniosek w ramach programu: Erasmus +  

Inne możliwości realizacji projektów  

Program eTwinning umożliwia i wspiera realizację projektów edukacyjnych, także międzynarodowych z wykorzystaniem narzędzi elektronicznych: eTwinning  

Wyszukiwarka EKOdotacji 
 
Przydatnym narzędziem wspierającym wyszukiwanie dotacji wspierających inicjatywy ekologiczne jest wyszukiwarka EkoDotacje.