Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad

Od momentu otwarcia tej 8,5-kilometrowej trasy skorzystało z niej ponad cztery miliony kierowców. Zgodnie z wynikami Generalnego Pomiaru Ruchu 2025 (GPR) w ciągu doby Węgierską Górkę omija prawie 10,5 tys. pojazdów. Takie natężenie ruchu dobrze pokazuje, jak bardzo potrzebny był to odcinek. Kierowcy, którzy wcześniej korzystali z lokalnego układu drogowego, otrzymali nowe i szybkie połączenie w kierunku Żywca i granicy ze Słowacją.

Inwestycja musiała wpisać się w krajobraz Beskidu Żywieckiego. Konieczne było dostosowanie się do ukształtowania terenu oraz zadbanie o środowisko naturalne. Dlatego ten odcinek S1 w ponad 85 proc. składa się z obiektów inżynierskich.

Zaliczają się do nich m.in. dwa tunele drogowe o łącznej długości 1,8 km, które stanowią kluczowe elementy całej inwestycji. Pierwszy z nich, o długości 830 m, przebił masyw Baraniej Góry, natomiast drugi o długości kilometra poprowadzony został przez Białożyński Groń. Każdy z tuneli składa się z dwóch niezależnych naw – po jednej w stronę Żywca i Zwardonia.

Obiekty wykonano metodą NATM, czyli Nową Austriacką Metodą Górniczą, która pozwala dostosować technikę drążenia i obudowy do rzeczywistych warunków geologicznych. Ta technologia polega na wierceniu przez specjalistyczne maszyny szeregu otworów w skale. Następnie wprowadzane są do nich materiały wybuchowe. Po ich detonacji rozdrobniona skała jest usuwana, a ściany tunelu stabilizowane. Tunel drążony jest krótkimi odcinkami, a ściany obiektu wzmacnianie są warstwą betonu natryskowego (torkretu) i kotew skalnych lub żeber stalowych. W górskich partiach Beskidów, gdzie górotwór jest niejednorodny i narażony na zmienne naprężenia, ta metoda gwarantuje wysoką stabilność konstrukcji i bezpieczeństwo prowadzenia prac.

Szerokość obu tuneli to 12 m, natomiast wysokość wynosi blisko 9,5 m. We wnętrzach zapewniliśmy chodniki ewakuacyjne i opaski awaryjne. Całość konstrukcji wykonaliśmy w technologii monolitycznej obudowy betonowej o grubości dochodzącej do 60 cm.

Obiekty posiadają system odwodnienia i wentylacji. Zostały także wyposażone w oświetlenie, monitoring, czujniki pomiarowe, systemy przeciwpożarowe i komunikację alarmową. Ruch w tunelach jest nadzorowany z Centrum Zarządzania i Sterowania Tunelami w Milówce, które wykorzystuje sieć kamer i czujników do bieżącej kontroli warunków wewnątrz obiektów.

Dzięki połączeniu nowoczesnej technologii budowy i systemów bezpieczeństwa tunele na obejściu Węgierskiej Górki należą dziś do najnowocześniejszych obiektów tego typu w Polsce.

Odcinek Przybędza – Milówka to drugi fragment S1 w województwie śląskim, który wyposażony został w tunele drogowe. Wcześniej, w 2010 r. oddany do ruchu został prawie 700-metrowy, jednonawowy tunel „Emilia” w Lalikach. On również był wydrążony w technologii NATM. To najstarszy tego typu obiekt w Polsce na sieci dróg krajowych w zarządzie GDDKiA.

Wybudowaliśmy również pięć estakad oraz trzy mosty o łącznej długości 2,3 km. Najdłuższa z przepraw, niemal kilometrowa, przeprowadza trasę nad ul. Zielona Góra i Zieloną, drogami dojazdowymi, potokami oraz ciągami migracyjnymi zwierząt. Maksymalna wysokość estakady to 35,6 m. Kierowcy jadący po tym obiekcie mogą mieć zatem wrażenie, że poruszają się po szczycie 10-piętrowego bloku mieszkalnego.

Wykonaliśmy kompleksowe odwodnienie drogi dzięki budowie zbiorników retencyjnych, kanalizacji deszczowej oraz przebudowie i regulacji cieków. Aby chronić otoczenie przed hałasem, zamontowaliśmy prawie 700 m ekranów akustycznych.

Powstały dwa nowe węzły drogowe (Przybędza oraz Milówka) pozwalające skomunikować S1 z drogami lokalnymi.

Obejście Węgierskiej Górki zrealizowaliśmy w zmiennym przekroju:

- jednojezdniowym o długości 3,7 km na odcinku przed i za tunelami, po jednym pasie ruchu w każdym kierunku,

- dwujezdniowym o długości 4,8 km na odcinku tunelowym oraz między tunelami, po dwa pasy ruchu w każdym kierunku.

Budowa odcinka S1 Przybędza – Milówka stanowi fragment większej układanki polegającej na połączeniu autostrady A1 w Pyrzowicach z granicą państwa w Zwardoniu (docelowo blisko 134 km). Ukończenie obejścia Węgierskiej Górki nie tylko poprawia bezpieczeństwo i komfort podróży, ale także wspiera rozwój gospodarczy regionu oraz podnosi atrakcyjność turystyczną Beskidu Żywieckiego. Dzięki wyprowadzeniu ruchu tranzytowego z pobliskich miejscowości ograniczyliśmy poziom hałasu, emisji spalin oraz drgań. Wpływa to na polepszenie warunków do życia mieszkańców przy starej DK1.

Trasa S1 stanowiąca kręgosłup drogowy województwa śląskiego jest elementem VI korytarza Transeuropejskiej Sieci Transportowej, który łączy kraje basenu Morza Bałtyckiego z państwami południowej Europy. Przedłużeniem ekspresowej jedynki na południe od granic Polski jest słowacka autostrada D3 relacji Żylina - Skalité.

Przy wjeździe do obiektu nie zapomnij zdjąć okularów przeciwsłonecznych, żeby uniknąć chwilowej utraty widoczności. Włącz radio i wybierz jedną ze stacji, które podają komunikaty drogowe. Zawsze stosuj się do znaków i sygnalizacji świetlnej przed wjazdem do tunelu i w jego wnętrzu. Zieloną strzałką oznaczony jest pas, którym można się poruszać, natomiast za pomocą czerwonego krzyżyka informujemy o zamkniętym pasie.

W trakcie jazdy w tunelu dostosuj prędkość do obowiązujących w nim ograniczeń. Zachowaj bezpieczną odległość od samochodu jadącego z przodu, stanowiącą minimum połowę Twojej prędkości.

Pamiętaj, że w tunelu kategorycznie nie wolno zatrzymywać się, cofać ani zawracać. Zator w takim miejscu może oznaczać wypadek. W takiej sytuacji, jeżeli masz taką możliwość, wyjedź z tunelu. Gdy z kolei nie możesz wyjechać z obiektu, pamiętaj o utworzeniu korytarza życia i zawsze stosuj się do poleceń wydawanych przez służby ratownicze na miejscu zdarzenia.

Jeżeli podczas jazdy w tunelu twój samochód ulegnie awarii i nie masz możliwości wyjechania z obiektu, postaraj się zatrzymać go na pasie awaryjnym lub w zatoce. Następnie włącz światła awaryjne, ustaw trójkąt ostrzegawczy i udaj się do najbliższej niszy alarmowej, żeby powiadomić służby o zdarzeniu. Operator będzie wiedział, z jakiego miejsca w tunelu dzwonisz.