Komenda Powiatowa
Państwowej Straży Pożarnej
w Siemiatyczach

Każdego roku wraz z nadejściem wiosny strażacy odnotowują gwałtowny wzrost liczby pożarów traw i nieużytków rolnych. Zjawisko to, mimo licznych apeli i obowiązujących przepisów prawa, wciąż stanowi poważny problem społeczny. W odpowiedzi na to zagrożenie, z inicjatywy Państwowa Straż Pożarna prowadzona jest ogólnopolska kampania informacyjno-edukacyjna „Stop Pożarom Traw”.

Celem kampanii jest zwiększenie świadomości społecznej na temat zagrożeń związanych z wypalaniem traw oraz przeciwdziałanie temu niebezpiecznemu i nielegalnemu procederowi.

Skala problemu

Statystyki jednoznacznie pokazują, że pożary traw stanowią istotne obciążenie dla systemu ratowniczego. W 2025 roku w Polsce odnotowano 35 064 pożary traw i nieużytków rolnych. W samym województwie podlaskim było to 801 interwencji. Najwięcej zdarzeń tradycyjnie przypada na miesiące wiosenne – szczególnie marzec i kwiecień.

Pożary te niosą za sobą tragiczne konsekwencje. W 2025 roku w wyniku pożarów traw w kraju zginęło 7 osób, a 86 zostało rannych, w tym 3 dzieci. Działania gaśnicze wiążą się z ogromnym zużyciem sił i środków – tylko w ubiegłym roku strażacy zużyli ponad 114 milionów litrów wody, a łączna powierzchnia objęta pożarami przekroczyła 100 km².

Każda taka interwencja to realne zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców oraz samych ratowników.

Dlaczego wypalanie traw jest tak niebezpieczne?

Wbrew powszechnym mitom, wypalanie traw nie użyźnia gleby ani nie poprawia jej jakości. Ogień niszczy warstwę próchniczną, prowadzi do wyjałowienia gleby oraz zaburzenia naturalnych procesów biologicznych. W płomieniach giną drobne ssaki, ptaki, owady oraz organizmy glebowe.

Pożary traw bardzo często wymykają się spod kontroli, szczególnie w warunkach suszy i silnego wiatru. Ogień może błyskawicznie przenieść się na zabudowania mieszkalne, gospodarcze, lasy czy składowiska materiałów łatwopalnych, powodując znaczne straty materialne oraz zagrożenie dla życia ludzi.

Należy podkreślić, że pożary traw są jedną z głównych przyczyn pożarów lasów, których skutki ekologiczne i ekonomiczne są długofalowe i bardzo dotkliwe.

Konsekwencje prawne

Wypalanie traw w Polsce jest surowo zabronione. Przepisy jasno określają odpowiedzialność karną za tego typu działania.

Zgodnie z art. 130a ustawy o ochronie przyrody, kto usuwa roślinność przez wypalanie z gruntów rolnych, pasów przydrożnych, obszarów kolejowych, trzcinowisk czy szuwarów, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny do 30 000 złotych.

Dodatkowo, zgodnie z art. 30 ust. 3 ustawy o lasach, zabrania się rozniecania ognia w lasach, na terenach śródleśnych oraz w odległości do 100 metrów od granicy lasu poza miejscami do tego wyznaczonymi.

W przypadkach, gdy pożar zagraża życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach, zastosowanie może mieć art. 163 § 1 Kodeksu karnego, który przewiduje karę pozbawienia wolności od roku do 10 lat.

Cele kampanii „Stop Pożarom Traw”

Kampania prowadzona przez Państwowa Straż Pożarna koncentruje się na:

• zwiększaniu świadomości społecznej w zakresie zagrożeń wynikających z wypalania traw,
• edukacji dzieci i młodzieży poprzez działania informacyjne w szkołach,
• współpracy z samorządami, Policją, Lasami Państwowymi oraz innymi służbami w celu ograniczania liczby pożarów,
• promowaniu odpowiedzialnych postaw i właściwego gospodarowania odpadami roślinnymi.

Jak możemy zapobiegać pożarom?

Zapobieganie pożarom traw nie wymaga skomplikowanych działań – wystarczy przestrzeganie podstawowych zasad:

• nie wypalajmy traw i pozostałości roślinnych,
• odpady zielone kompostujmy lub przekazujmy do punktów selektywnej zbiórki odpadów,
• reagujmy, gdy widzimy niebezpieczne zachowania – w sytuacji zagrożenia należy niezwłocznie powiadomić służby ratunkowe, dzwoniąc pod numer alarmowy 112.

Wspólna odpowiedzialność

Kampania „Stop Pożarom Traw” przypomina, że ochrona przyrody i bezpieczeństwo publiczne to nasza wspólna odpowiedzialność. Każde zgłoszenie zagrożenia, każda rozmowa edukacyjna i każda właściwa decyzja mają realny wpływ na ograniczenie liczby pożarów.

Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Siemiatyczach apeluje do mieszkańców powiatu siemiatyckiego o rozwagę i odpowiedzialność. Wiosna to czas odradzającej się przyrody – zadbajmy wspólnie o to, aby nie stała się ona ofiarą nieodpowiedzialnych działań.

Inauguracja kampanii

Ogólnopolska inauguracja kampanii „Stop Pożarom Traw” odbyła się 3 marca 2026 r. w Szkole Podoficerskiej Państwowej Straży Pożarnej w Bydgoszczy. W konferencji prasowej uczestniczyli:

• Zastępca Komendanta Głównego PSP nadbryg. Paweł Frysztak,
• Kujawsko-Pomorski Komendant Wojewódzki PSP st. bryg. Rafał Świechowicz,
• Komendant Szkoły Podoficerskiej PSP w Bydgoszczy st. bryg. Jacek Antos,
• Wicewojewoda Kujawsko-Pomorski Michał Koniuch.

4 marca 2026 r. na placu Komendy Wojewódzkiej PSP w Białymstoku odbyła się konferencja inaugurująca kampanię na terenie województwa podlaskiego. W spotkaniu udział wzięli:

• Wojewoda Podlaski Jacek Brzozowski,
• Podlaski Komendant Wojewódzki PSP st. bryg. Janusz Kondrat,
• Zastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku insp. Mariusz Kryszkowski,
• Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku Tadeusz Wilczyński.

Podczas konferencji przedstawiono skalę problemu pożarów traw, omówiono statystyki zdarzeń oraz przypomniano zasady bezpieczeństwa i konsekwencje prawne związane z wypalaniem roślinności.

 

Opracował: mł. bryg. Tomasz Suracki

Grafika: KG PSP