Kasa Rolniczego
Ubezpieczenia Społecznego

I Ubezpieczeniu zdrowotnemu obowiązkowo podlegają:

1. rolnicy, którzy:
   a) podlegają ubezpieczeniu społecznemu rolników zarówno z mocy ustawy jak i na wniosek,
   b) nie podlegają ubezpieczeniu społecznemu rolników ani ubezpieczeniu zdrowotnemu z innego tytułu i prowadzą działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni równiej 1 lub poniżej 1 hektara przeliczeniowego użytków rolnych,
2. domownicy rolnika, którzy stale pracują w gospodarstwie rolnym rolnika niezależnie od powierzchni gospodarstwa rolnego należącego do rolnika,
3. osoby pobierające emeryturę rolniczą lub rentę rolniczą,
4. członkowie rodzin rolników, domowników, emerytów i rencistów,
5. pomocnicy rolnika.

W A Ż N E: 

Nie każda osoba ubezpieczona w KRUS może podlegać ubezpieczeniu zdrowotnemu. 

Nie podlegają temu ubezpieczeniu między innymi osoby:

• które kontynuują ubezpieczenie rolnicze na funduszu emerytalno-rentowym po zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej,  
• które podlegają jednocześnie ubezpieczeniu w ZUS z tytułu wykonywania np. umowy agencyjnej, umowę zlecenia lub pełnią funkcję w radzie nadzorczej, jeżeli w KRUS mają dotowaną składkę zdrowotną. Wówczas płacą składkę zdrowotną w ZUS.

II Zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego

Samo spełnienie warunków do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym nie jest podstawą do korzystania ze świadczeń zdrowotnych. 
Należy bezwzględnie dokonać zgłoszenia do tego ubezpieczenia w terminie:

• 14 dni dla rolnika, domownika
• 7 dni dla pomocnika rolnika, dla członków rodziny rolnika, domownika i emeryta lub rencisty

W tym celu należy pobrać i wypełnić „Zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego” (druk KRUS UD-2Z ). 

Dokonując  zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego członka rodziny, którym jest dziecko pełnoletnie, należy dołączyć zaświadczenie o kontynuowaniu nauki.

Zgłoszenie należy złożyć w jednostce organizacyjnej KRUS właściwej terytorialnie ze względu na  położenie gospodarstwa rolnego. 

Można tego dokonać osobiście lub za pośrednictwem:

• operatora pocztowego,
• skrzynki podawczej ePUAP,
• e-doręczenia.

Dokumentacji nie należy przesyłać pocztą elektroniczną ze względu na ochronę danych osobowych.

Jednostka KRUS po poprawnym zweryfikowaniu danych osoby podanych w zgłoszeniu do ubezpieczenia z bazą PESEL przekazuje je do NFZ.

W A Ż N E:  Dopiero po dokonaniu zgłoszenia do ubezpieczenia w jednostce KRUS i przekazaniu danych ze zgłoszenia do NFZ osoba nabywa uprawnień do świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej. Członek rodziny korzysta z ubezpieczenia osoby, która ja zgłosiła, gdyż za niego nie są odprowadzane składki na ubezpieczenie zdrowotne.

III Okres podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu

Ubezpieczenie zdrowotne rolnika, domownika trwa do końca miesiąca, niezależnie od tego w jakim dniu danego miesiąca ustało jego ubezpieczenie społeczne rolników.

Ubezpieczenie zdrowotne członków rodzin ustaje razem z ubezpieczeniem rolnika lub domownika.

Jeśli członkiem rodziny jest student wówczas jego ubezpieczenie ustaje od dnia ukończenia 26 lat. Po ukończeniu 26 lat do ubezpieczenia zdrowotnego studenta powinna zgłosić uczelnia.

IV Wymiar składki na ubezpieczenie zdrowotne i terminy płatności

Składka zdrowotna jest miesięczna i niepodzielna, a jej wymiar liczony jest następująco:

1. za emerytów i rencistów - 9% świadczenia emerytury lub renty.
2. za rolnika i domownika w gospodarstwach rolnych – 1 zł za każdy pełny hektar przeliczeniowy użytków rolnych,
3. za rolnika w działach specjalnych produkcji rolnej - 9% od zadeklarowanej podstawy wymiaru składki, odpowiadającej:

a. dochodowi ustalonemu dla opodatkowania podatkiem dochodowym od osób 
fizycznych, w kwocie nie niższej jednak niż kwota odpowiadająca wysokości
minimalnego wynagrodzenia, 
b. minimalnemu wynagrodzeniu w przypadku prowadzenia działalności nie 
podlegającej opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych,

4) za domowników pracujących wyłącznie w działach specjalnych produkcji rolnej oraz za pomocników rolnika niezalenie od rodzaju działalności rolniczej – 9% od podstawy 
stanowiącej 33,4 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku. 

Aktualna wysokość składki zdrowotnej z działów specjalnych produkcji rolnej – patrz poniżej MATERIAŁY

WAŻNE: Dla współwłaścicieli, dzierżawców, a także spadkobierców lub członków wspólnoty gruntowej, bez wyodrębnionego dla każdego z nich obszaru użytkowanych gruntów 
w hektarach przeliczeniowych (brak działu spadku, zniesienia współwłasności) składka naliczana jest w takiej samej wysokości za każdą osobę objętą ubezpieczeniem w tym gospodarstwie rolnym.

Terminy i podmioty opłacające składki:

1. z budżetu państwa, w przypadku gospodarstwa rolnego o powierzchni poniżej 6 ha przeliczeniowych użytków rolnych,
2. przez rolnika:

a) gdy prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 6 i więcej hektarów przeliczeniowych. Termin płatności jest taki sam jak składki na ubezpieczenie społeczne rolników, tj. 
do ostatniego dnia pierwszego miesiąca danego kwartału.
b) gdy prowadzi dział specjalny produkcji rolnej. Termin płatności - do 15 dnia następnego miesiąca.
c) za pomocnika rolnika.Termin płatności - do 15 dnia następnego miesiąca.

Rolnicy prowadzący działalność rolniczą w ramach działu specjalnego produkcji rolnej oraz rolnicy zatrudniający pomocników rolnika we wszystkich gospodarstwach rolnych, opłacają
należne składki samodzielnie, na konto bankowe właściwej jednostki organizacyjnej KRUS – patrz numery kont bankowych

V Definicje

Członkiem rodziny jest:

• dziecko własne, dziecko małżonka, dziecko przysposobione, wnuk albo dziecko obce, dla którego ustanowiono opiekę, albo dziecko obce w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka, do ukończenia przez nie 18 lat, a jeżeli uczy się dalej w szkole, zakładzie kształcenia nauczycieli, uczelni lub jednostce naukowej prowadzącej studia doktoranckie – do ukończenia 26 lat, natomiast jeżeli posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub inne traktowane na równi – bez ograniczenia wieku,
• małżonek, nie posiadający własnego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego
• wstępny (rodzice, dziadkowie) pozostający z ubezpieczonym we wspólnym gospodarstwie domowym i nie posiadający własnego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego.