Kasa Rolniczego
Ubezpieczenia Społecznego

Jeżeli nie posiadasz okresów ubezpieczenia społecznego w Polsce wystarczających do uzyskania prawa do rolniczego świadczenia emerytalno-rentowego, ale masz staż ubezpieczeniowy w państwie, z którym Polska zawarła umowę dwustronną o zabezpieczeniu społecznym (zwanym dalej państwem umownym), to przy ustalaniu prawa i obliczaniu wysokości emerytury/renty  zastosujemy zasadę sumowania okresów ubezpieczenia.

W takiej sytuacji emerytura czy renta jest wypłacana w wysokości proporcjonalnej do przebytego w Polsce okresu ubezpieczenia społecznego.

Ustalając emeryturę/rentę KRUS obliczy wysokość świadczenia w kwocie teoretycznej, a następnie w kwocie rzeczywistej (świadczenie proporcjonalne), czyli: 

a) ustali teoretyczną kwotę świadczenia równą świadczeniu jakie przysługiwałoby gdybyś wszystkie okresy ubezpieczenia, również te przebyte w państwie umownym, przebył w Polsce,

b) następnie obliczy rzeczywistą kwotę świadczenia proporcjonalnego mnożąc  kwotę teoretyczną przez proporcję okresów ubezpieczenia w Polsce w stosunku do sumy polskich i zagranicznych okresów ubezpieczenia, przebytych w państwie umownym.

Przykład  

Jeżeli ubiegasz się o emeryturę rolniczą, posiadasz 20 lat ubezpieczenia społecznego rolników oraz 8 lat ubezpieczenia za granicą (w państwie umownym), to spełniasz warunki do emerytury rolniczej dopiero po zsumowaniu polskich i zagranicznych okresów ubezpieczenia (wymaganych jest co najmniej 25 lat ubezpieczenia). Obliczymy więc Twoją emeryturę uwzględniając okres przebyty w państwie umownym (łącznie 28 lat podlegania ubezpieczeniu).

W celu uproszczenia wyliczenia przyjęto, że wysokość emerytury podstawowej wynosi 1.700 zł (informację o aktualnej kwocie emerytury podstawowej znajdziesz w zakładce:  Co robimy – Zadania KRUS – Informacje ogólne – Świadczenia – Kwoty świadczeń).

Najpierw obliczymy kwotę teoretyczną świadczenia, stanowiącą podstawę do ustalenia rzeczywistej wysokości świadczenia.

część składkowa świadczenia                28% x 1.700 zł      =               476 zł 
część uzupełniająca świadczenia          91% x 1.700 zł      =             1.547 zł 
kwota emerytury teoretycznej                                                             2.023 zł 

Kwota emerytury teoretycznej wynosząca 2.023 zł stanowi podstawę do ustalenia rzeczywistej wysokości Twojego świadczenia z uwzględnieniem proporcji okresów ubezpieczenia społecznego w Polsce do sumy okresów ubezpieczenia w Polsce i w państwie umownym.

Obliczenie współczynnika proporcjonalności:

240 miesięcy ubezpieczenia w Polsce  
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------     = 0,71                                            240 miesięcy ubezpieczenia w Polsce + 96 miesięcy ubezpieczenia (zamieszkania) w państwie umownym

Następnie obliczymy kwotę rzeczywistą świadczenia poprzez pomnożenie kwoty teoretycznej świadczenia przez współczynnik proporcjonalności:

2.023 zł x 0,71 = 1.436,33 zł

Przysługująca Ci kwota emerytury z uwzględnieniem okresów ubezpieczenia w państwie umownym wynosi 1.436,33 zł brutto.

Natomiast jeżeli nie spełniasz warunków do uzyskania prawa do świadczenia emerytalno-rentowego na podstawie okresów ubezpieczenia przebytych wyłącznie w Polsce ani na podstawie zsumowanych okresów w Polsce i w państwie, z którym Polska zawarła umowę dwustronną o zabezpieczeniu społecznym (państwie umownym), istnieje możliwość zsumowania okresów ubezpieczenia przebytych również w państwie trzecim.

Ważne: Nie wszystkie umowy dwustronne o zabezpieczeniu społecznym zawarte przez Polskę dają możliwość sumowania okresów ubezpieczenia przebytych w państwach trzecich.

Przykład 

Jeżeli ubiegasz się o emeryturę rolniczą, posiadasz 20 lat ubezpieczenia społecznego rolników oraz 6 lat ubezpieczenia za granicą, w tym 4 lata w państwie umownym i 2 lata w państwie trzecim, to spełniasz warunki do emerytury rolniczej dopiero po zsumowaniu polskich i zagranicznych okresów ubezpieczenia (wymaganych jest co najmniej 25 lat ubezpieczenia). Obliczymy więc Twoją emeryturę uwzględniając okres przebyty w państwie umownym oraz w państwie trzecim (łącznie 26 lat podlegania ubezpieczeniu). 

W celu uproszczenia wyliczenia przyjęto, że wysokość emerytury podstawowej wynosi 1.700 zł (informację o aktualnej kwocie emerytury podstawowej znajdziesz w zakładce:  Co robimy – Zadania KRUS – Informacje ogólne – Świadczenia – Kwoty świadczeń).

Najpierw obliczymy kwotę teoretyczną świadczenia, stanowiącą podstawę do ustalenia rzeczywistej wysokości świadczenia.

część składkowa świadczenia            26% x 1.700 zł    =       442 zł 
część uzupełniająca świadczenia      92% x 1.700 zł    =    1.564 zł 
kwota emerytury teoretycznej                                              2.006 zł 

Kwota emerytury teoretycznej wynosząca 2.006 zł stanowi podstawę do ustalenia rzeczywistej wysokości Twojego świadczenia z uwzględnieniem proporcji okresów ubezpieczenia społecznego w Polsce do sumy okresów ubezpieczenia w Polsce, państwie umownym i w państwie trzecim.

Obliczenie współczynnika proporcjonalności:

240 miesięcy ubezpieczenia w Polsce  
------------------------------------------------------------------------------------ = 0,77                     
240 miesięcy ubezpieczenia w Polsce + 48 miesięcy ubezpieczenia (zamieszkania) w państwie umownym + 24 miesiące ubezpieczenia w państwie trzecim

Następnie obliczymy kwotę rzeczywistą świadczenia poprzez pomnożenie kwoty teoretycznej świadczenia przez współczynnik proporcjonalności:

2.006 zł x 0,77 = 1.544,62 zł

Przysługująca Ci kwota emerytury z uwzględnieniem okresów ubezpieczenia w państwie umownym i państwie trzecim wynosi 1.544,62 zł brutto.

________________________________

¹ Część składkową rolniczego świadczenia emerytalno-rentowego ustala się przyjmując po 1% emerytury podstawowej za każdy rok podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu (ubezpieczenie wprowadzone od 1.01.1991 r.). 
Do liczby tych lat dolicza się:
1.    podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od 1 stycznia 1983 r. do 31 grudnia 1990 r. – po 1% emerytury podstawowej za każdy rok (lub więcej niż 1% w przypadku opłacenia rocznej składki wyższej niż 120% przeciętnej emerytury podstawowej w danym roku),
2.    prowadzenie gospodarstwa rolnego lub pracę w gospodarstwie w okresie od 1 lipca 1977 r. do 31 grudnia 1982 r., za które była opłacana składka na Fundusz Emerytalny Rolników – po 1% emerytury podstawowej za każdy rok,
3.    podleganie innemu ubezpieczeniu społecznemu, działalność kombatancka, odbywanie czynnej służby wojskowej (o ile z tego tytułu ubezpieczonemu nie przyznano emerytury lub renty na podstawie odrębnych przepisów), które przelicza się w wymiarze półtorakrotnym – po 1,5% emerytury podstawowej za każdy rok.

Okresów, o których mowa w pkt. 3, nie uwzględnia się przy ustalaniu wysokości emerytury rolniczej osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. 
Wyjątek od tej zasady stanowi okres odbywania czynnej służby wojskowej w Wojsku Polskim przed 1 stycznia 1999 r., który może być doliczony po 1% emerytury podstawowej za każdy rok, ale tylko osobom nieposiadającym prawa do emerytury z ZUS.

² Część uzupełniająca rolniczego świadczenia emerytalno-rentowego wynosi od 85%  do  95% emerytury podstawowej, w zależności od liczby lat przyjętych do ustalenia części składkowej. Część uzupełniająca emerytury rolniczej lub renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy wynosi 95% emerytury podstawowej, jeżeli liczba lat przyjęta do ustalenia części składkowej jest mniejsza od 20. Za każdy pełny rok powyżej 20 lat przyjęty do części składkowej obniża się część uzupełniającą o 0,5% emerytury podstawowej.