Kasa Rolniczego
Ubezpieczenia Społecznego

Osiąganie przez osobę uprawnioną do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy albo do renty 
rodzinnej, dodatkowego przychodu z tytułu wykonywania działalności podlegającej obowiązkowi
ubezpieczenia społecznego (dotyczy również przychodów uzyskiwanych z tytułu działalności
wykonywanej za granicą), może spowodować częściowe zawieszenie lub zmniejszenie rolniczych 
świadczeń emerytalno-rentowych.

Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników w art. 34 ust. 1 stanowi,
iż prawo do emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega zawieszeniu na zasadach określonych 
w art. 103-106 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych. Jednocześnie ustawa ta gwarantuje, iż zawieszeniu nie podlega część składkowa 
emerytury lub renty rolniczej bądź nadwyżka świadczenia emerytalno-rentowego ponad 95% 
emerytury podstawowej (w przypadku świadczeń przyznanych przed 1 stycznia 1991 r.)
lub ponad 85% emerytury podstawowej (w przypadku rent rodzinnych).

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. prawo do emerytury lub renty ulega 
zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu w przypadku osiągania przychodu (np. z tytułu
zatrudnienia, służby, innej pracy zarobkowej lub prowadzenia pozarolniczej działalności)
przekraczającego tak zwane dopuszczalne kwoty obliczane od przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa GUS (przeciętne
miesięczne wynagrodzenie w czwartym kwartale 2025 r. wyniosło 9 197 zł 79 gr). 

Jeśli osiągane przez rencistę przychody nie przekraczają 70% kwoty przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia (od 1 marca 2026 r. – 6 438 zł 50 gr), świadczenie jest nadal wypłacane
w dotychczasowej wysokości.

Natomiast przychody przekraczające kwotę 6 438 zł 50 gr, a nieprzekraczające kwoty stanowiącej
130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (od 1 marca 2026 r. – 11 957 zł 20 gr), powodują
zmniejszenie części uzupełniającej (części wynoszącej 95% emerytury podstawowej w przypadku 
świadczeń przyznanych przed 1 stycznia 1991 r. lub 85% emerytury podstawowej w przypadku rent 
rodzinnych) o kwotę przekroczenia, ale nie więcej niż o maksymalną kwotę zmniejszenia ustaloną
dla danego świadczenia (989,41 zł dla rent z tytułu niezdolności do pracy oraz 841,05 zł dla rent 
rodzinnych, do których uprawniona jest jedna osoba lub część tej kwoty obliczonej proporcjonalnie 
do liczby osób uprawnionych do renty rodzinnej).

W razie osiągania przychodu przekraczającego kwotę 130% przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia (od 1 marca 2026 r. – 11 957 zł 20 gr) ulega zawieszeniu część uzupełniająca
rolniczego świadczenia rentowego.

W przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, za przychód mający wpływ
na zawieszenie/zmniejszenie świadczenia emerytalno-rentowego przyjmuje się przychód 
stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne (nie faktyczny przychód).

Osoba wykonująca nierejestrową (nieewidencjonowaną) tzw. drobną, działalność zarobkową osób 
fizycznych, która nie wymaga rejestracji firmy, nie ma obowiązku zgłoszenia do ubezpieczenia 
społecznego i opłacania składek na to ubezpieczenie. Tym samym osiągany przychód z powyższej
działalności nie ma wpływu na zawieszenie/zmniejszenie świadczenia emerytalno-rentowego.

Bez względu na wysokość osiąganego przychodu nie podlegają zawieszeniu ani zmniejszeniu 
świadczenia osób, które mają ustalone prawo do emerytury rolniczej. Emeryci ci mogą zarobkować
bez ograniczeń.

Natomiast na wysokość renty rodzinnej pobieranej przez uczniów gimnazjów, szkół
ponadgimnazjalnych oraz studentów, do czasu ukończenia 26 lat, nie mają wpływu przychody 
w związku z wykonywaniem umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie
usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

Ponadto na zawieszenie (zmniejszenie) renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy i renty rodzinnej 
nie mają wpływu dochody z działalności rolniczej, jednakże fakt niezaprzestania prowadzenia 
działalności rolniczej decyduje o zawieszeniu (ograniczeniu wysokości) części uzupełniającej tych 
świadczeń.

 

Oprac. Biuro Świadczeń Centrali KRUS.