Finał projektu "Graforyzm - między słowem a działaniem" (Program Wena)
26.04.2026
Między słowem a obrazem. Uczniowie Bielskiego Plastyka tworzą sztukę w mieście
Młodzież z Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych im. Juliana Fałata w Bielsku-Białej zrealizowała projekt artystyczny „Graforyzm – między słowem a działaniem”, którego efekty można oglądać zarówno w przestrzeni wystawienniczej, jak i miejskiej Bielska-Białej. Inicjatywa łączy działania językowe, graficzne i streetartowe, a jej celem było poszukiwanie relacji między słowem a obrazem oraz sprawdzenie, jak sztuka może funkcjonować w miejskim krajobrazie.
W projekcie uczestniczyło 37 uczennic i uczniów klas przedmaturalnych pod opieką pań: Iwony Korus, dr Klaudii Laty i Jadwigi Jarosz. Realizacja przedsięwzięcia była możliwa dzięki pozyskaniu środków finansowych z Programu Grantowego Fundacji Rodziny Staraków.
Od słowa do obrazu
Punktem wyjścia do działań twórczych było słowo. Młodzież wzięła udział w warsztatach językowych prowadzonych przez Fundację Loesje Polska, podczas których pracowała nad krótkimi formami tekstowymi, inspirowanymi komunikatami zaobserwowanymi w przestrzeni publicznej. Uczniowie i uczennice nadali im nowe znaczenia poprzez zaskakujące skojarzenia i gry językowe. Dopiero w kolejnym etapie powstałe hasła zostały przekształcone w formy wizualne. Efektem są prace zapraszające do refleksji nad rolą słowa i obrazu w przestrzeni publicznej oraz nad sposobami ich odbioru przez współczesnych mieszkańców miasta.
Wystawa linorytów w Punkcie 11
Jednym z rezultatów projektu jest zestaw 18 linorytów prezentowanych od 22 kwietnia 2026 r. w Punkcie 11. Wystawa pozwala zobaczyć, jak zmienia się znaczenie komunikatu, gdy zostaje wzbogacony o formę plastyczną. W prezentowanych pracach pojawiają się gry brzmieniowe, wieloznaczne hasła oraz odniesienia do lokalnego kontekstu. Młodzi artyści poruszają również tematy społeczne i ekologiczne, często w formie językowego dowcipu. Ich celem jest zatrzymanie odbiorcy choć na chwilę i skłonienie go do refleksji. Wszystkie plakaty wykonano w technice linorytu, co podkreśla manualny charakter prac i eksponuje ślady procesu twórczego. Interdyscyplinarność projektu polega na połączeniu działań językowych, typograficznych, projektowych i warsztatowych.
Sztuka wraca do miasta
Projekt nie ograniczył się jednak do przestrzeni galerii. Wszystkie 18 linorytów zostało opracowanych w formacie umożliwiającym ich prezentację na przystankach autobusowych w Bielsku-Białej. Przez cały kwiecień grafiki funkcjonują w przestrzeni miejskiej, wracając do niej w odmienionej, artystycznej formie. Ich refleksyjny charakter, szczerość przekazu i świeżość plastyczna stały się zaproszeniem do społecznego dialogu z mieszkańcami.
Mural przy ul. gen. Sikorskiego
Jeszcze jedną odsłoną działań projektowych było wykonanie w marcu 2026 r. muralu na ścianie kamienicy przy ul. gen. Sikorskiego 10, w bezpośrednim sąsiedztwie szkoły. Praca przedstawia uproszczone geometryczne kształty budynków w kolorach czarnym, białym i żółtym, unoszące się na tle jasnej formy przypominającej górę. Częścią muralu jest napis „Głową w murach”. Jest to przewrotna interpretacja znanego powiedzenia, odnosząca się do relacji człowieka z miejską przestrzenią. Motyw ucieczki ponad mury w stronę gór nawiązuje do charakterystycznego krajobrazu Bielska-Białej i jego tożsamości. Same autorki muralu zwracają też uwagę na możliwe skojarzenia z zamknięciem umysłów wielu ludzi, którzy nie pozwalają sobie na bujanie w obłokach, tak potrzebne do uwolnienia swojej wyobraźni.
Finał projektu miał miejsce 22 kwietnia 2026 r. Tego dnia gościliśmy Panią Wiesławę Giedrojć - członkinię zarządu Fundacji Rodziny Staraków i Panią Karolinę Kępczyk - koordynatorkę Programu Grantowego "Wena". Spotkanie z przedstawicielkami Fundacji było zwieńczeniem artystycznych działań oraz wyjątkowym momentem docenienia zaangażowania i twórczej odwagi młodzieży. Projekt „Graforyzm – między słowem a działaniem” pokazuje, że sztuka młodych twórców może stać się ważnym elementem miejskiej komunikacji i narzędziem dialogu społecznego.
Projekt został sfinansowany z grantu przyznanego w ramach Konkursu Programu Grantowego „Wena” Fundacji Rodziny Staraków.
