Zagadnienia na egzamin ustny dla kandydata
21.04.2026
Zagadnienia na egzamin ustny dla kandydata do Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych im. Wojciecha Gersona w Warszawie
Dokument opracowany na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo oświatowe z dnia 14 grudnia 2016 r. (Dz.U.2025 poz. 1043 z późn. zm.) – zagadnienia związane z różnymi dziedzinami sztuk plastycznych w zakresie objętym podstawą programową dla szkoły podstawowej.
Zagadnienia mają charakter pomocniczy i służą przygotowaniu kandydatów do części ustnej egzaminu wstępnego. Podczas egzaminu teoretycznego kandydat losuje zestaw zawierający pytania z poniższego zakresu, w tym jedno dotyczące analizy wybranego dzieła sztuki.
Zagadnienia na egzamin ustny dotyczące treści związanych z różnymi dziedzinami sztuk plastycznych:
I. Środki wyrazu artystycznego i analiza dzieła sztuki
Kandydat powinien:
- znać i rozumieć podstawowe środki wyrazu plastycznego: linia, plama, punkt, walor, faktura, kolor, światłocień, kompozycja, proporcje, rytm, kontrast, perspektywa;
- rozróżniać rodzaje kompozycji: otwartą, zamkniętą, symetryczną, asymetryczną, centralną, diagonalną;
- znać i rozpoznawać rodzaje perspektyw: linearną (zbieżną), kulisową, powietrzną (barwną), odwróconą;
- znać podstawy teorii barw:
- koło barw, barwy podstawowe i pochodne, dopełniające;
- gama barwna;
- kontrasty barwne (temperaturowy, walorowy, dopełniający);
- wyjaśniać pojęcie światłocienia i jego funkcję w budowaniu formy i przestrzeni;
- znać podstawowe techniki plastyczne:
- malarskie (akwarela, tempera, akryl, olej, fresk),
- rysunkowe (ołówek, węgiel, pastel),
- graficzne (drzeworyt, linoryt, miedzioryt, akwaforta, litografia),
- rzeźbiarskie (rzeźba w kamieniu, drewnie, modelowanie w glinie, odlew),
- techniki mieszane (kolaż, asamblaż);
- przeprowadzić analizę formalną dzieła sztuki, uwzględniając: kompozycję, kolorystykę, światło, przestrzeń, technikę wykonania, dziedzinę sztuki, gatunek, tematykę, funkcję dzieła oraz próbę określenia stylu i czasu powstania.
II. Dziedziny sztuki
Kandydat powinien znać i charakteryzować:
- malarstwo (w tym gatunki: pejzaż, portret, martwa natura, scena rodzajowa, historyczna, religijna),
- rzeźbę,
- architekturę (funkcje: sakralna, obronna, mieszkalna, użyteczności publicznej),
- grafikę warsztatową i użytkową,
- rzemiosło artystyczne,
- design,
- plakat,
- fotografię,
- film,
- sztukę ludową,
- sztukę ulicy (street art),
- happening, performance,
- sztukę nowych mediów.
III. Chronologia dziejów sztuki – podstawowe epoki i style
Kandydat powinien znać chronologię oraz podstawowe cechy następujących epok i kierunków:
- sztuka starożytnego Egiptu,
- sztuka starożytnej Grecji i Rzymu,
- sztuka średniowiecza (romanizm, gotyk),
- renesans,
- barok,
- klasycyzm,
- romantyzm,
- realizm,
- impresjonizm,
- ekspresjonizm,
- secesja,
- kubizm,
- surrealizm,
- abstrakcjonizm,
- kierunki sztuki 2. połowy XX wieku (np. pop-art, minimalizm, konceptualizm).
Kandydat powinien wskazać charakterystyczne cechy wybranych stylów oraz podać przykłady dzieł i twórców.
IV. Wybrani artyści (znajomość podstawowa)
Kandydat powinien znać sylwetki oraz najważniejsze cechy twórczości artystów takich jak między innymi:
- Jan Matejko
- Stanisław Wyspiański
- Salvador Dalí
- Pablo Picasso
oraz wybranych artystów polskich i zagranicznych XIX i XX wieku.
V. Architektura – zagadnienia szczegółowe
Kandydat powinien:
- znać funkcje architektury,
- rozpoznawać podstawowe style architektoniczne,
- znać przykłady ważnych zabytków w Polsce i na świecie,
- omówić cechy architektury:
- starożytnego Egiptu,
- romanizmu,
- gotyku,
- renesansu,
- baroku,
- klasycyzmu.
VI. Instytucje kultury
Kandydat powinien:
- wymienić i scharakteryzować wybrane muzea i galerie w Polsce i za granicą,
- znać podstawowe funkcje muzeum i galerii sztuki,
- opowiedzieć o wydarzeniu artystycznym (wystawa, spektakl, koncert), w którym uczestniczył.
VII. Zagadnienia z zakresu wiedzy o kulturze
Kandydat powinien:
- wyjaśnić pojęcia: prawo autorskie, plagiat,
- rozumieć pojęcie design,
- znać podstawowe informacje dotyczące sztuki plakatu,
- rozumieć rolę sztuki w życiu społecznym i kulturze.
VIII. Umiejętności wymagane na egzaminie
Podczas egzaminu kandydat powinien wykazać się:
- umiejętnością logicznej i spójnej wypowiedzi,
- poprawnym stosowaniem terminologii plastycznej,
- umiejętnością analizy i interpretacji dzieła sztuki,
- znajomością podstawowych zagadnień z historii sztuki,
- wrażliwością estetyczną i samodzielnością myślenia.