Jak uniknąć zatruć pokarmowych latem?
24.06.2026
Lato to czas relaksu, ale też okres, w którym wzrasta liczba zakażeń i zatruć pokarmowych. Gorące dni sprzyjają szybszemu psuciu się żywności, a wakacyjny apetyt często zaspokajamy w sezonowych punktach „małej gastronomii”.
Nad bezpieczeństwem tych miejsc stale czuwa Państwowa Inspekcja Sanitarna, dla której nadzór nad budkami z goframi, lodami, czy zakładami gastronomicznymi to jedno z najważniejszych letnich zadań.
Co nam zagraża w sezonie letnim?
Zatrucia pokarmowe to nie tylko domena krajowych kurortów. Bardzo często towarzyszą nam one podczas podróży zagranicznych, zwłaszcza do krajów o niższych standardach higieniczno-sanitarnych.
W sezonie letnim najczęściej dochodzi do zatruć wywołanych przez:
- bakterie: Salmonella, E. coli,
- wirusy: norowirusy oraz wirus zapalenia wątroby typu A (WZW A) wywołujący tzw. „żółtaczkę pokarmową”.
Jak można się zarazić?
Do zakażenia dochodzi niezwykle łatwo. Może to być:
- bezpośredni kontakt z osobą chorą/nosicielem,
- spożycie żywności lub wody zanieczyszczonej przez chorego/nosiciela,
- kontakt z przedmiotami codziennego użytku, które zostały zanieczyszczone przez chorego/nosiciela.
Objawy i ryzyko
Objawy zakażenia mogą pojawić się bardzo szybko – już od 2 godzin do 7 dni po spożyciu skażonego posiłku. W przypadku WZW typu A proces ten trwa znacznie dłużej i symptomy mogą wystąpić nawet do 4 tygodni.
Najczęstsze objawy to:
- bóle brzucha i nudności,
- biegunka i wymioty,
- gorączka,
- brak apetytu i ogólne osłabienie,
- żółtaczka (charakterystyczna dla WZW typu A).
Ważne! Zatrucia pokarmowe są szczególnie niebezpieczne dla dzieci, osób starszych oraz osób osłabionych innymi chorobami. W tych grupach choroba może mieć wyjątkowo ciężki przebieg i prowadzić do szybkiego, groźnego dla życia odwodnienia organizmu oraz powikłań.
Pamiętaj o przestrzeganiu „5 kroków do bezpieczniejszej żywności”
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opracowała prosty dekalog, który minimalizuje ryzyko zatrucia. Stosuj te zasady na co dzień, nie tylko w wakacje:
Pracujesz w branży spożywczej? O tym musisz pamiętać!
Lato to czas pracy sezonowej. Jeśli planujesz podjąć pracę (nawet krótkoterminową) w branży spożywczej – przy obrocie, produkcji, pakowaniu, dystrybucji, przygotowywaniu, czy wydawaniu posiłków, a nawet przy zmywaniu naczyń – ciążą na Tobie szczególne obowiązki.
- Orzeczenie lekarskie: musisz posiadać aktualne orzeczenie lekarskie dla celów sanitarno-epidemiologicznych, potwierdzające brak przeciwwskazań do pracy z żywnością.
- Szkolenie: podejmując pracę, bezwzględnie uczestnicz w zorganizowanym przez pracodawcę szkoleniu stanowiskowym z zasad dobrej praktyki higienicznej (GHP) i produkcyjnej (GMP).
- Stop chorobie w pracy: kategorycznie nie pracuj, jeśli masz objawy chorobowe (zwłaszcza żołądkowo-jelitowe). Niezwłocznie zgłoś swój stan zdrowia pracodawcy i koniecznie udaj się do lekarza.
- W przypadku wystąpienia objawów, maksymalnie ogranicz kontakt z innymi ludźmi, aby uniknąć rozprzestrzeniania się choroby.