Światowy Dzień FAS
09.09.2026
Alkohol w ciąży może zmienić całe życie dziecka
9 września obchodzimy Światowy Dzień Świadomości FAS, poświęcony zwiększaniu wiedzy na temat skutków spożywania alkoholu w czasie ciąży. Data 9 września symbolicznie przypomina o dziewięciu miesiącach ciąży i o tym, jak ważne jest, aby przez cały ten czas dziecko nie było narażone na działanie alkoholu.
Czym jest FAS i FASD?
FASD (Fetal Alcohol Spectrum Disorders), czyli spektrum płodowych zaburzeń alkoholowych, to określenie grupy zaburzeń, które mogą wystąpić u dziecka w wyniku narażenia na alkohol przed urodzeniem. Jedną z najbardziej znanych i najcięższych postaci jest FAS – płodowy zespół alkoholowy.
Alkohol spożywany przez kobietę w ciąży przechodzi przez łożysko do organizmu rozwijającego się dziecka i może wpływać na jego rozwój, w szczególności na rozwijający się mózg i układ nerwowy. Skutki mogą obejmować m.in. trudności w uczeniu się, problemy z pamięcią i koncentracją, opóźnienia rozwoju mowy, trudności w funkcjonowaniu społecznym i problemy z koordynacją. Mogą występować również zaburzenia wzrostu oraz niektóre nieprawidłowości dotyczące narządów.
Nie ma bezpiecznej dawki alkoholu w ciąży
To jedna z najważniejszych informacji, które warto przypominać przyszłym rodzicom.
Nie ustalono bezpiecznej ilości alkoholu, którą można spożywać w ciąży. Nie ma również bezpiecznego okresu ciąży, w którym alkohol można uznać za nieszkodliwy. Dotyczy to wszystkich rodzajów alkoholu – również piwa, wina i napojów o niższej zawartości alkoholu.
Mózg dziecka rozwija się przez cały okres ciąży, dlatego alkohol może oddziaływać na jego rozwój na różnych jej etapach. Co ważne, do narażenia może dojść również zanim kobieta dowie się, że jest w ciąży.
„Tylko jeden kieliszek” – czy naprawdę nie ma znaczenia?
Nie można przewidzieć, które dziecko zostanie dotknięte skutkami prenatalnej ekspozycji na alkohol. Dwie kobiety mogą wypić podobną ilość alkoholu, a konsekwencje dla ich dzieci mogą być zupełnie różne. Dlatego nie można wskazać dawki alkoholu, która gwarantowałaby bezpieczeństwo dziecka.
Najbezpieczniejszym wyborem dla kobiety, która jest w ciąży, planuje ciążę lub może być w ciąży, jest całkowita rezygnacja z alkoholu. FASD należy do zaburzeń, którym można zapobiec, jeśli dziecko nie jest narażone na działanie alkoholu przed urodzeniem.
Profilaktyka zaczyna się przed narodzinami
Światowy Dzień FAS jest okazją, aby mówić o odpowiedzialnym podejściu do alkoholu i wspierać przyszłych rodziców. Ważna jest nie tylko wiedza kobiet, ale również wsparcie partnerów, rodziny, przyjaciół oraz całego otoczenia.
Zamiast proponować przyszłej mamie alkohol, warto zaproponować jej bezalkoholową alternatywę. Zamiast bagatelizować problem, warto rozmawiać i pomagać. Jeśli kobieta ma trudności z zaprzestaniem picia w ciąży, powinna skorzystać ze wsparcia lekarza lub innego specjalisty – nigdy nie jest za późno, aby przerwać spożywanie alkoholu.
9 września – pamiętajmy
Dziecko nie wybiera, czy jest narażone na alkohol. To dorośli mogą je przed nim ochronić.
Nie ma bezpiecznej dawki alkoholu w ciąży.
Nie ma bezpiecznego momentu na alkohol w ciąży.
Źródła:
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), Alcohol – informacje dotyczące alkoholu i FASD.
Centers for Disease Control and Prevention (CDC), About Fetal Alcohol Spectrum Disorders (FASDs).