Kleszcze

Kleszcze to pajęczaki występujące na terenach leśnych, łąkach, w parkach i ogrodach. Są aktywne głównie od wczesnej wiosny do późnej jesieni, jednak podczas łagodnych zim mogą żerować przez cały rok. Żywią się krwią ludzi i zwierząt, a podczas ukłucia mogą przenosić groźne drobnoustroje wywołujące choroby odkleszczowe.

Najczęstsze choroby odkleszczowe:

Borelioza – bakteryjna choroba wywoływana przez bakterie z rodzaju Borrelia. Jej charakterystycznym wczesnym objawem może być rumień wędrujący, czyli powiększająca się czerwona plama wokół miejsca ukłucia. Nieleczona borelioza może prowadzić do zmian w układzie nerwowym, stawach oraz sercu.

Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) – wirusowa choroba atakująca ośrodkowy układ nerwowy. Początkowo przypomina grypę, jednak u części chorych dochodzi do zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub mózgu. Choroba może pozostawić trwałe następstwa neurologiczne.

Jak chronić się przed kleszczami?

Podstawą profilaktyki jest ograniczenie ryzyka ukłucia przez kleszcza. W tym celu warto:

nosić ubrania z długimi rękawami i nogawkami podczas pobytu w lesie lub na łące
wybierać jasną odzież, na której łatwiej zauważyć kleszcza
stosować preparaty odstraszające kleszcze
unikać wysokiej trawy i zarośli
po powrocie do domu dokładnie obejrzeć całe ciało, zwracając szczególną uwagę na pachwiny, pachy, okolice uszu, szyję i zgięcia kolan
jak najszybciej usunąć zauważonego kleszcza za pomocą pęsety lub specjalnego przyrządu

Jeżeli usuwasz kleszcza pęsetą - chwyć go jak najbliżej skóry. Nie zgniataj, nie przekręcaj- usuń go zdecydowanym ruchem poprzez pociągnięcie go pionowo do góry. Zdezynfekuj miejsce wkłucia kleszcza i pęsetę. Dokładnie umyj ręce. Obserwuj miejsce wkłucia przez kolejny miesiąc.

Nie smaruj kleszcza masłem, innymi tłuszczami, alkoholem czy innymi substancjami.

Szybkie usunięcie kleszcza może zmniejszyć ryzyko zakażenia niektórymi drobnoustrojami, w tym bakteriami wywołującymi boreliozę.

Szczepienia

Obecnie dostępna jest skuteczna szczepionka przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu (KZM). Jest ona zalecana szczególnie osobom często przebywającym na terenach zielonych, pracownikom leśnym, rolnikom, turystom oraz mieszkańcom regionów o większej liczbie zachorowań.

Szczepienie nie chroni przed boreliozą ani innymi chorobami odkleszczowymi, dlatego nawet osoby zaszczepione powinny stosować zasady profilaktyki i zabezpieczać się przed ukłuciami kleszczy.

Podsumowanie

Kleszcze stanowią realne zagrożenie dla zdrowia, ponieważ mogą przenosić groźne choroby zakaźne. Odpowiednia profilaktyka, szybkie usuwanie kleszczy oraz szczepienie przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu znacząco zmniejszają ryzyko ciężkich następstw zdrowotnych. Świadomość zagrożeń i przestrzeganie zasad ochrony to najskuteczniejszy sposób dbania o zdrowie podczas aktywności na świeżym powietrzu.