Styczeń - Miesiąc Świadomości Raka Szyjki Macicy
09.01.2026
Profilaktyka, badania i wczesna diagnostyka
Rak szyjki macicy jest jednym z nowotworów, który przy odpowiedniej profilaktyce i regularnych badaniach może zostać wykryty na bardzo wczesnym etapie, a nawet całkowicie mu zapobiec. Głównym czynnikiem ryzyka zachorowania jest przewlekłe zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV).
Znaczenie badań profilaktycznych
Podstawowym badaniem w profilaktyce raka szyjki macicy jest badanie cytologiczne, które pozwala wykryć zmiany przed nowotworowe oraz nowotwór we wczesnym stadium rozwoju, często jeszcze przed wystąpieniem objawów klinicznych.
Regularne wykonywanie cytologii:
• umożliwia wczesne wykrycie nieprawidłowych komórek,
• pozwala na szybkie wdrożenie leczenia,
• znacząco zmniejsza ryzyko rozwoju raka szyjki macicy.
Badanie cytologiczne jest bezpieczne, krótkotrwałe i może być wykonywane w ramach świadczeń profilaktycznych. Darmowe badania cytologiczne są dostępne w Polsce w ramach Programu Profilaktyki Raka Szyjki Macicy finansowanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia, dla kobiet w wieku 25-64 lat.
Diagnostyka zakażeń wirusem HPV
Uzupełnieniem cytologii są testy w kierunku wirusa HPV, które umożliwiają wykrycie typów wirusa o wysokim potencjale onkogennym. Połączenie cytologii z testem HPV zwiększa skuteczność wczesnej diagnostyki i pozwala dokładniej ocenić ryzyko rozwoju choroby.
Objawy, których nie należy lekceważyć !
We wczesnych stadiach rak szyjki macicy może przebiegać bezobjawowo. Objawy pojawiają się często dopiero w bardziej zaawansowanym stadium choroby i mogą obejmować m.in.:
• krwawienia między miesiączkowe lub po stosunku,
• nieprawidłowe upławy,
• ból w podbrzuszu lub okolicy lędźwiowej.
Wystąpienie takich objawów wymaga niezwłocznej konsultacji lekarskiej.
Profilaktyka pierwotna – szczepienia przeciw HPV
Istotnym elementem zapobiegania rakowi szyjki macicy są szczepienia ochronne przeciwko HPV, które skutecznie chronią przed najczęstszymi typami wirusa odpowiedzialnymi za rozwój nowotworu. Szczepienia są szczególnie zalecane dzieciom i młodzieży przed rozpoczęciem aktywności seksualnej, ale mogą być stosowane również u osób dorosłych.