Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim

Co roku 28 lipca obchodzony jest Światowy Dzień Wirusowego Zapalenia Wątroby (WZW). Inicjatywa Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) ma na celu zwiększenie świadomości na temat wirusowych zapaleń wątroby, promowanie profilaktyki, szczepień oraz zachęcanie do wykonywania badań diagnostycznych. Wczesne wykrycie zakażenia oraz odpowiednie leczenie mogą zapobiec rozwojowi ciężkich powikłań i uratować życie.

Czym jest wirusowe zapalenie wątroby?

Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) to stan zapalny wątroby wywołany wirusami lub innymi czynnikami niezakaźnymi. Choroba może mieć charakter ostry lub przewlekły. Wyróżnia się pięć głównych typów wirusów zapalenia wątroby: A, B, C, D i E. Wszystkie wywołują WZW, ale różnią się m.in. sposobem zakażenia, przebiegiem choroby i możliwymi powikłaniami.

Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A)

Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A), nazywane potocznie „żółtaczką pokarmową”, jest chorobą zakaźną przenoszoną głównie drogą pokarmową – przez spożycie skażonej żywności lub wody oraz w wyniku nieprzestrzegania zasad higieny. Do zakażenia może dojść także podczas bliskiego kontaktu z osobą chorą,
w tym podczas kontaktów seksualnych.

Przebieg choroby zależy przede wszystkim od wieku. U dzieci zakażenie często przebiega bezobjawowo lub łagodnie, natomiast u dorosłych zwykle ma pełnoobjawowy przebieg. Najcięższe postacie choroby występują
u osób starszych, kobiet w ciąży oraz pacjentów z przewlekłymi chorobami wątroby.

Najczęstsze objawy to:

• osłabienie, gorączka i objawy przypominające grypę,
• nudności, brak apetytu, bóle brzucha i dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego,
• ciemny mocz, jasne stolce oraz żółtaczka.

Podstawą profilaktyki jest przestrzeganie zasad higieny, zwłaszcza dokładne mycie rąk, korzystanie z bezpiecznej wody i żywności oraz właściwe przygotowywanie posiłków.

Najskuteczniejszą metodą ochrony są szczepienia przeciwko WZW A, które zapewniają wieloletnią odporność
i są zalecane szczególnie osobom podróżującym do krajów o wysokiej zachorowalności, pracownikom branży spożywczej i komunalnej oraz osobom z grup zwiększonego ryzyka zakażenia.

Wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW B)

Wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW B) jest chorobą zakaźną wywoływaną przez wirusa HBV, który należy do najbardziej zakaźnych wirusów przenoszonych przez krew – jego zakaźność jest wielokrotnie większa niż wirusa HIV.

WZW B może przebiegać bezobjawowo lub z objawami o różnym nasileniu. U części osób zakażenie może nie dawać żadnych objawów. Nieleczone przewlekłe WZW B zwiększa ryzyko rozwoju marskości wątroby oraz raka wątrobowokomórkowego.

Najskuteczniejszą metodą zapobiegania zakażeniu jest szczepienie ochronne przeciw WZW B, które zapewnia długotrwałą ochronę i jest elementem obowiązkowego Programu Szczepień Ochronnych
w Polsce.

Wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C)

Wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C) jest chorobą zakaźną wywoływaną przez wirusa HCV. Zakażenie następuje przede wszystkim poprzez kontakt z zakażoną krwią. Nawet niewielka ilość krwi pozostająca na niesterylnych narzędziach może stanowić źródło zakażenia.

Jeśli objawy występują, są zwykle nieswoiste i obejmują osłabienie, zmęczenie, bóle mięśni i stawów, nudności, bóle brzucha oraz sporadycznie żółtaczkę. U części osób zakażenie przechodzi w postać przewlekłą, prowadząc do stopniowego uszkodzenia wątroby, marskości oraz raka wątrobowokomórkowego.

Obecnie nie ma szczepionki przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu C. Podstawą profilaktyki jest unikanie kontaktu z zakażoną krwią oraz przestrzeganie zasad bezpieczeństwa podczas zabiegów medycznych
i kosmetycznych.

Wirusy WZW B i C przenoszą się poprzez krew, najczęstszą formą narażenia są:

• kontakt z zakażonymi, niejałowymi narzędziami i sprzętem używanymi podczas zabiegów medycznych oraz tymi stosowanych do zabiegów fryzjerskich, kosmetycznych czy tatuażu (np. cążki, nożyczki oraz inne ostre narzędzia do pielęgnacji paznokci rąk i stóp, pęsety, kolczyki, itp.),

• zażywanie narkotyków dożylnych i stosowanie niebezpiecznych praktyk związanych z wstrzyknięciami (np. używanie wspólnych niesterylnych narzędzi),

• niebezpieczne i niezabezpieczone praktyki seksualne, które prowadzą do kontaktu z krwią.

Wirus HCV nie przenosi się podczas codziennych kontaktów ani poprzez karmienie piersią.

Wirusowe zapalenie wątroby typu D

Wirus zapalenia wątroby typu D (HDV) występuje wyłącznie u osób zakażonych wirusem zapalenia wątroby typu B (HBV), ponieważ do namnażania wykorzystuje jego otoczkę. Do zakażenia dochodzi przede wszystkim poprzez kontakt z zakażoną krwią, podczas kontaktów seksualnych oraz z matki na dziecko w okresie okołoporodowym.

Wirusowe zapalenie wątroby typu E (WZW E)

Wirusowe zapalenie wątroby typu E (WZW E) to choroba zakaźna wywołana przez wirus zapalenia wątroby typu E (HEV). Wirus jest w Polsce bardzo rzadki, ponieważ jego przenoszeniu sprzyjają niskie standardy higieniczne. Wirus HEV jest przenoszony głównie droga pokarmową poprzez spożycie skażonej żywności i wody. WZW typu E jest chorobą odzwierzęcą, a źródłem zakażenia dla człowieka są głównie świnie, jak też inne gatunki zwierząt.

Typowe objawy WZW typu E:

• żółtaczka (żółte zabarwienie skóry i twardówki oczu, ciemne zabarwienie moczu i odbarwienie stolca),
• jadłowstręt,
• powiększenie wątroby,
• ból brzucha, nudności, wymioty i gorączka.

Zakażenia HEV u dzieci, najczęściej są bezobjawowe lub bardzo łagodne bez żółtaczki, przez co mogą pozostać nierozpoznane.

Wirus przenosi się:

• przez spożycie zanieczyszczonej wody, posiłku przygotowanego w nieodpowiednich warunkach higienicznych,
• przez kontakt z zakażonymi zwierzętami,
• przez spożycie zakażonego zwierzęcia,
• droga krwiopochodną, czyli przez kontakt z krwią osoby zakażonej,

Światowy Dzień Wirusowego Zapalenia Wątroby to okazja do przypomnienia, jak istotne są profilaktyka, edukacja oraz regularne badania umożliwiające wczesne wykrycie zakażenia. Większa świadomość zagrożeń
i odpowiedzialne zachowania mogą ograniczyć liczbę nowych zakażeń oraz zmniejszyć ryzyko rozwoju ciężkich powikłań.

Chroń swoją wątrobę – szczep się, badaj i dbaj o bezpieczeństwo swoje oraz swoich bliskich.

Źródło:

https://gwiazdanadziei.pl/

https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/zrob-cos-dobrego-dla-swojej-watroby

https://www.gov.pl/web/gis/wirusowe-zapalenie-watroby-typu-a-wzw-a

https://www.gov.pl/web/gis/wirusowe-zapalenie-watroby-typu-b-wzw-b

https://www.gov.pl/web/gis/wirusowe-zapalenie-watroby-typu-c-wzw-c