Bezpieczna zima - odmrożenia - objawy, pierwsza pomoc, profilaktyka
12.01.2026
W okresie zimowym, gdy temperatura powietrza spada poniżej zera, znacząco wzrasta ryzyko odmrożeń, czyli uszkodzeń skóry i głębiej położonych tkanek spowodowanych długotrwałym działaniem niskiej temperatury. Do odmrożeń może dojść nie tylko podczas silnych mrozów, ale również przy umiarkowanym chłodzie, zwłaszcza gdy towarzyszy mu wiatr, wilgoć lub długie przebywanie na zewnątrz. Szczególnie narażone na odmrożenia są:
- osoby pracujące na otwartej przestrzeni,
- dzieci,
- seniorzy,
- oraz osoby znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej.
Alkohol, zmęczenie, niedożywienie czy zbyt ciasna odzież i obuwie dodatkowo zwiększają ryzyko wychłodzenia organizmu.
Najczęściej odmrożeniom ulegają części ciała najbardziej odsłonięte i słabiej ukrwione, takie jak:
- palce rąk i stóp,
- nos,
- uszy,
- policzki
- broda.
Pierwsze objawy to uczucie intensywnego zimna, mrowienia lub pieczenia, a także bladość albo zaczerwienienie skóry. Z czasem może pojawić się drętwienie i osłabienie czucia. W cięższych przypadkach skóra staje się twarda, woskowata, przybiera biały lub sinawy kolor, a po ogrzaniu mogą wystąpić pęcherze, silny ból albo całkowity brak czucia w zajętym obszarze.
W przypadku podejrzenia odmrożeń bardzo ważne jest szybkie i właściwe udzielenie pierwszej pomocy. Osobę poszkodowaną należy jak najszybciej przenieść do ciepłego, suchego pomieszczenia oraz zdjąć mokrą lub ciasną odzież, obuwie i biżuterię, które mogą utrudniać krążenie.
Odmrożone miejsca powinny być ogrzewane stopniowo, najlepiej poprzez zanurzenie ich w ciepłej wodzie o temperaturze około 37–39°C lub przy użyciu ciepła własnego ciała. Po ogrzaniu skórę należy delikatnie osuszyć i zabezpieczyć suchym, jałowym opatrunkiem, dbając o to, aby nie uciskać uszkodzonych tkanek. Jeśli stan poszkodowanego na to pozwala, można podać ciepły, słodki napój oraz zapewnić mu spokój
i odpoczynek.
Należy pamiętać, że niewłaściwe działania mogą pogłębić uszkodzenia. Nie wolno pocierać odmrożonych miejsc, ogrzewać ich bezpośrednio przy źródłach intensywnego ciepła ani przebijać powstałych pęcherzy. Nie zaleca się również podawania alkoholu ani ogrzewania odmrożonych części ciała w sytuacji, gdy istnieje ryzyko ich ponownego zamarznięcia.
Pomoc medyczna jest konieczna w przypadku pojawienia się:
- pęcherzy,
- silnego bólu,
- sinienia lub martwicy skóry,
- a także wtedy, gdy odmrożenia obejmują rozległe obszary ciała lub dotyczą dzieci, osób starszych
i przewlekle chorych.
Odpowiednia profilaktyka, polegająca na właściwym ubiorze, ochronie odsłoniętych części ciała oraz ograniczaniu czasu spędzanego na mrozie, pozwala w znacznym stopniu zmniejszyć ryzyko odmrożeń i ich groźnych konsekwencji zdrowotnych.
Źródło informacji:
https://www.nfz.gov.pl/poradnik-pacjenta-pierwsza-pomoc-przy-odmrozeniach