Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim

Słońce jest niezbędne dla naszego organizmu - wpływa na produkcję witaminy D, poprawia samopoczucie
i zachęca do aktywności na świeżym powietrzu. Jednak nadmierna ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe (UV) zwiększa ryzyko uszkodzenia skóry oraz rozwoju nowotworów skóry, w tym czerniaka.

Jak skutecznie chronić się przed promieniowaniem UV?

Ochrona skóry nie oznacza całkowitej rezygnacji z przebywania na świeżym powietrzu. Warto jednak stosować kilka prostych zasad:

• unikaj przebywania na słońcu między godziną 11.00 a 16.00,
• stosuj kremy z filtrem przeciwsłonecznym o SPF co najmniej 15, dostosowane do rodzaju skóry,
• nakładaj preparat około 20–30 minut przed wyjściem i ponawiaj aplikację co około 2 godziny oraz po kąpieli lub intensywnym wysiłku,
• noś kapelusz z szerokim rondem, okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV oraz przewiewną odzież osłaniającą skórę,
• zrezygnuj z korzystania z solarium

Czerniak - dlaczego wczesne wykrycie ma znaczenie?

Czerniak jest jednym z najbardziej agresywnych nowotworów skóry. Kluczowe znaczenie ma profilaktyka, regularna samokontrola skóry oraz wczesne wykrycie, gdyż czerniak w początkowym stadium jest niemal całkowicie wyleczalny.

W celu zidentyfikowania podejrzanych zmian przydatną metodą jest algorytm diagnostyczny ABCDE:

A – Asymmetry (Asymetria)

Czerniak jest asymetryczny względem każdej osi wytyczonej przez środek znamienia oraz ma nieregularny obraz. Zmiany łagodne są zazwyczaj okrągłe i regularne.

B - Border (Brzegi)

Nierówne i postrzępione brzegi znamienia; często ostro ograniczone.

C – Colour (Kolor)

Nierównomierne zabarwienie w obrębie zmiany. Czerniaki mogą mieć brązowe, czarne, niebieskie czerwone lub białe zabarwienie.

D – Diameter (Średnica)

Duża średnica zmiany, zazwyczaj przekraczająca 5 mm.

E – Evolution (Ewolucja)

Zmiany zachodzące w obrębie znamion barwnikowych, takie jak zmiana wielkości, barwy lub uwypuklenie powierzchni znamienia.

Pamiętaj! Metoda ABCDE nie służy do samodzielnego postawienia diagnozy, lecz pomaga zauważyć niepokojące objawy i podjąć właściwą decyzję o konsultacji z lekarzem. Raz w miesiącu warto obejrzeć całe ciało przed lustrem, uwzględniając miejsca trudno dostępne. Kilka minut poświęconych na obserwację skóry może mieć ogromne znaczenie dla zdrowia i życia.

Źródło:

https://onkologia.pacjent.gov.pl/pl/kompendium-chorob-nowotworowych/czerniak

https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/czerniak-co-musisz-o-nim-wiedziec,8643.html