Grypa sezonowa
18.02.2026
Grypa to ostra choroba zakaźna wywoływana przez wirus grypy, który atakuje drogi oddechowe. Czas trwania grypy i jej przebieg zależą od:
- właściwości patogenu,
- stanu fizycznego chorego,
- odpowiedzi układu odpornościowego danej osoby.
Okres wylęgania wynosi 1–4 dni (średnio 2 dni). Okres zakaźności u dorosłych to 1 dzień przed wystąpieniem
i 5 dni po wystąpieniu objawów (czasem nawet do 10 dni), a u małych dzieci kilka dni przed i ≥10 dni po wystąpieniu objawów. Chorzy z ciężkim upośledzeniem odporności mogą wydalać wirusa przez kilka tygodni lub miesięcy. Przechorowanie grypy nie daje trwałej odporności.
Nie lekceważ grypy, ponieważ może ona stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia. Choroba jest szczególnie niebezpieczna zwłaszcza dla dzieci i osób z grup podwyższonego ryzyka np. dla osób po transplantacji narządów, z przewlekłymi chorobami np. serca i płuc, a także dla cukrzyków, osób starszych, kobiet w ciąży i dla pracowników ochrony zdrowia.
Jak dochodzi do zakażenia wirusem grypy?
Rezerwuar i droga przenoszenia: ludzie, także niektóre zwierzęta (np. świnie, bydło, konie, kotowate, psy, ptactwo domowe i dzikie). Zakażenie jest przenoszone drogą kropelkową (możliwe także zakażenie przez kontakt ze skażonymi przedmiotami lub poprzez ręce), a źródłem zakażenia jest chory lub zakażony człowiek.
W przypadku grypy ptaków źródłem zakażenia jest zakażony ptak. Przeniesienie zakażenia grypy ptaków na człowieka może nastąpić poprzez bezpośredni, bliski kontakt z chorym lub martwym ptakiem (dotykanie), spożywanie surowego lub niedogotowanego mięsa lub surowych jaj chorych ptaków.
Czynniki zwiększające ryzyko zakażenia grypą
- dłuższe przebywanie w bliskiej odległości (do 1,5–2 m) od chorego na grypę bez zabezpieczenia (maseczka na twarz) lub kontakt twarzą w twarz
- bezpośredni kontakt z chorym lub zakażonym, albo ze skażonymi przedmiotami
- niedostateczna higiena rąk
- dotykanie skażonymi rękoma okolicy ust, nosa, oczu
- przebywanie w dużych skupiskach ludzi w sezonie zachorowań na grypę
Objawy grypy: nagłe wystąpienie objawów:
ogólnych, które początkowo dominują:
- gorączka
- dreszcze
- ból mięśni
- ból głowy,
- uczucie rozbicia, zimna
- osłabienie
- złe ogólne samopoczucie
ze strony układu oddechowego, które pojawiają się zwykle po około 3 dniach choroby, gdy nasilenie objawów ogólnych jest mniejsze :
- ból gardła
- nieżyt nosa (zwykle o niedużym nasileniu)
- suchy kaszel, który może być męczący
- rzadziej powyższym objawom towarzyszą (zwłaszcza u dzieci) nudności, wymioty i/lub łagodna biegunka.
Jak odróżnić grypę od przeziębienia?
Przebieg grypy i przeziębienia może być podobny, jest jednak kilka zauważalnych różnic. Przede wszystkim grypa jest cięższą chorobą i ma gwałtowniejszy przebieg. Objawy grypy częściej zaczynają się nagle, podczas gdy przeziębienie zwykle rozpoczyna się od złego samopoczucia, które może trwać 1–2 dni i następnie objawy stopniowo narastają. Z grypą wiąże się także ryzyko wystąpienia powikłań (np. zapalenia płuc), a przeziębienie przemija zwykle bez pozostawienia śladu.
Rozpoznanie grypy - testy wykrywające grypę
Szybkie testy na obecność antygenu wirusa grypy cechują się dużą swoistością, ale umiarkowaną czułością, dlatego wynik ujemny nie może być podstawą do wykluczenia zakażenia.
Leczenie
Tak jak w przypadku innych chorób wywoływanych przez wirusy antybiotyki są nieskuteczne i leczenie jest głównie objawowe. Zaleca się pozostanie w domu i odpoczynek, picie dużej ilości płynów. Skontaktuj się z lekarzem w przypadku nasilenia się objawów i stosuj się do wydanych zaleceń.
Powikłania
Choroba zwykle ustępuje samoistnie po 3-7 dniach, ale kaszel, zmęczenie i uczucie rozbicia mogą się utrzymywać do ok. 2 tyg. Najczęstsze powikłania grypy to zapalenia ucha środkowego oraz angina paciorkowcowa. Grypa może prowadzić również do ciężkich powikłań i hospitalizacji – najczęstsze to zapalenie płuc, do rzadszych należą zapalenie mięśnia sercowego, mózgu i opon mózgowych i inne, które zdarzają się
u dzieci poniżej 2 roku życia, dorosłych w wieku 65 lat lub starszych, kobiet w ciąży oraz osób przewlekle chorych.
Szczepienie przeciwko grypie sezonowej
Należy podkreślić, iż najskuteczniejszą metodą uniknięcia zachorowania i związanych z nim powikłań jest profilaktyka pod postacią corocznego szczepienia poprzedzającego sezon zachorowań na grypę. Jeśli nie możesz zaszczepić się przed sezonem infekcyjnym – szczepienie możesz wykonać w dowolnym momencie przez cały sezon epidemiczny
W celu zapobieżenia zachorowaniu i dalszemu szerzeniu się grypy sezonowej zaleca się:
- regularne, coroczne szczepienie przeciwko grypie,
- regularne mycie rąk. Częste mycie rąk wodą i mydłem, a w przypadku, gdy nie jest to możliwe środkiem dezynfekującymi na bazie alkoholu, zmniejsza ryzyko zakażenia przenoszonego przez ręce zanieczyszczone wirusami grypy,
- unikanie bliskiego kontaktu z osobami chorymi,
- w przypadku wystąpienia objawów grypowych pozostanie w domu, a gdy konieczne jest przebywania poza domem – unikanie tłumu i masowych zgromadzeń,
- zakrywanie ust i nosa podczas kaszlu oraz kichania, najlepiej przy pomocy chusteczki, ewentualnie rękoma, które następnie należy umyć wodą i mydłem lub środkiem dezynfekującym na bazie alkoholu.
Źródło:
https://www.gov.pl/web/zdrowie/grypa
https://www.mp.pl/pacjent/grypa/grypasezonowa/79643,grypa-rodzaje-rozpoznanie-leczenie-i-powiklania