Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim

Domowe przetwory pozwalają zachować smak sezonowych owoców i warzyw na dłużej. Kiszonki, dżemy, soki czy konfitury mogą być zdrowym i smacznym uzupełnieniem codziennej diety, pod warunkiem, że zostaną przygotowane oraz przechowywane z zachowaniem zasad bezpieczeństwa żywności.

Bezpieczne przygotowywanie przetworów zaczyna się od odpowiedniej organizacji miejsca pracy. Przed rozpoczęciem działań w kuchni należy dokładnie umyć ręce, a także zadbać o czystość blatów, naczyń, sprzętu
i wszystkich akcesoriów wykorzystywanych podczas przygotowania żywności.

Do przygotowania przetworów należy wybierać wyłącznie świeże, dojrzałe i nieuszkodzone owoce oraz warzywa. Przed rozpoczęciem pracy należy dokładnie oczyścić zbiory - usunąć ziemię, niejadalne części i inne zanieczyszczenia, a następnie je umyć. Przetwory warto przygotowywać zgodnie ze sprawdzonymi recepturami, zachowując odpowiednie proporcje składników takich jak cukier, sól czy ocet, które wpływają na trwałość produktów.

Do przechowywania przetworów należy używać czystych, nieuszkodzonych szklanych słoików z wieczkami twist-off czy butelek. Opakowania powinny być dokładnie umyte i wyparzone, a zakrętki czyste, szczelne
i nieuszkodzone. Odpowiednie przygotowanie opakowań ogranicza ryzyko rozwoju drobnoustrojów i pomaga zachować dobrą jakość produktów przez dłuższy czas.

Pasteryzacja to proces obróbki cieplnej żywności, polegający na ogrzewaniu produktu do temperatury nieprzekraczającej 100°C. Jej celem jest ograniczenie liczby drobnoustrojów oraz zahamowanie aktywności enzymów, które mogą powodować psucie się żywności. Dzięki temu możliwe jest wydłużenie trwałości produktów przy jednoczesnym zachowaniu ich walorów smakowych i większości wartości odżywczych. Po zakończeniu pasteryzacji należy sprawdzić szczelność zamknięcia słoików i pozostawić je do ostygnięcia.

Dla domowego przygotowywania konserw mięsnych lub rybnych stosuje się tyndalizację (trzykrotną pasteryzację w odstępach dobowych), a gotowe wyroby należy przechowywać w warunkach chłodniczych.

Gotowe przetwory powinny być przechowywane w chłodnym, suchym i przewiewnym miejscu, z dala od światła słonecznego. Zbyt wysoka temperatura lub wilgotność mogą przyspieszać psucie się produktów i sprzyjać powstawaniu pleśni. Każdy słoik warto oznaczyć nazwą produktu oraz datą przygotowania. Ułatwia to kontrolowanie zapasów i stosowanie zasady, aby najstarsze przetwory wykorzystywać w pierwszej kolejności. Przed spożyciem należy sprawdzić stan opakowania oraz zawartość słoika. Nie należy spożywać przetworów
z wybrzuszoną pokrywką, nieszczelnych, spleśniałych lub o nietypowym zapachu.

Warto pamiętać, że nieprawidłowe przygotowanie i przechowywanie domowych weków może wiązać się
z poważnym zagrożeniem zdrowotnym, jakim jest botulizm - zatrucie jadem kiełbasianym.

Botulizm jest spowodowany działaniem toksyny botulinowej, produkowanej przez bakterie Clostridium botulinum, które rozwijają się w warunkach beztlenowych. Zatrucie może wystąpić po spożyciu przetworów, weków, konserw mięsnych, warzywnych, a także ryb i owoców morza, zwłaszcza w przypadku ich nieodpowiedniego konserwowania.

Po spożyciu skażonej żywności objawy mogą wystąpić w ciągu kilku godzin lub nawet kilku dni. Do najczęstszych symptomów należą:

• Pogorszenie ogólnego samopoczucia, w tym nudności, bóle brzucha, zawroty głowy, suchość w jamie ustnej,
• trudności w mówieniu i połykaniu,
• zaburzenia widzenia (podwójne widzenie, opadanie powiek),
• porażenie mięśni (najpierw w okolicach głowy, a później całego ciała).

W skrajnych przypadkach zatrucie prowadzi do porażenia mięśni oddechowych i może zakończyć się śmiercią, jeśli nie zostanie szybko podjęte leczenie.

Domowe przetwory to cenna tradycja kulinarna, którą warto pielęgnować, pamiętając o bezpieczeństwie na każdym etapie przygotowania.

Źródło:

https://www.gov.pl/web/gis/bezpieczenstwo-domowych-przetworow