Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim

Smartfony, tablety i inne urządzenia ekranowe stały się stałym elementem codzienności dzieci i młodzieży. Nowe technologie oferują wiele możliwości edukacyjnych i rozwojowych: wspierają naukę, kreatywność
i komunikację. Jednocześnie ich nadmierne lub niekontrolowane używanie może negatywnie wpływać na zdrowie fizyczne, psychiczne oraz rozwój społeczny młodych użytkowników. Dlatego tak ważne jest świadome i odpowiedzialne korzystanie z urządzeń cyfrowych.

Dlaczego warto zwracać uwagę na czas ekranowy?
Badania oraz materiały edukacyjne publikowane przez instytucje publiczne wskazują, że dzieci coraz wcześniej mają kontakt z ekranami. W okresie intensywnego rozwoju mózgu nadmiar bodźców cyfrowych może wpływać na:

• rozwój mowy i kompetencji społecznych,
• zdolność koncentracji uwagi,
• regulację emocji,
• jakość snu,
• równowagę między aktywnością online a ruchem i relacjami społecznymi.

Długotrwałe korzystanie z ekranów może także prowadzić do ograniczenia spontanicznej zabawy, aktywności fizycznej oraz bezpośrednich kontaktów z rówieśnikami, które są bardzo ważne dla prawidłowego rozwoju dziecka.

Ryzyko rozwoju uzależnienia od urządzeń cyfrowych

Specjaliści coraz częściej zwracają uwagę, że nadmierne korzystanie z technologii może prowadzić
do zachowań o charakterze uzależniającym. Intensywne używanie smartfonów, gier czy mediów społecznościowych pobudza układ nagrody w mózgu, co sprzyja utrwalaniu nawyku częstego sięgania
po te urządzenia.

Do sygnałów ostrzegawczych należą:

• silna potrzeba ciągłego korzystania z urządzeń,
• rozdrażnienie lub niepokój przy ograniczeniu dostępu do Internetu,
• zaniedbywanie obowiązków szkolnych lub domowych,
• ograniczanie relacji społecznych na rzecz aktywności online,
• problemy ze snem wynikające z nocnego korzystania z ekranów.

Wczesna profilaktyka, rozmowa z dzieckiem oraz ustalanie jasnych zasad korzystania z technologii znacząco zmniejszają ryzyko utrwalenia niekorzystnych wzorców.

Zalecane limity korzystania z ekranów:

• dzieci do 18 miesięcy: unikanie ekranów (z wyjątkiem rozmów wideo z bliskimi),
• dzieci 2–5 lat: do 1 godziny dziennie wysokiej jakości treści, najlepiej wspólnie z dorosłym,
• dzieci w wieku szkolnym: czas ekranowy powinien być ograniczony tak, aby nie zakłócał snu, nauki, aktywności fizycznej i relacji rodzinnych,
• nastolatki: korzystanie z technologii powinno odbywać się z zachowaniem równowagi między światem cyfrowym a aktywnością offline.

Najważniejsze jest dostosowanie zasad do wieku dziecka oraz dbanie o równowagę między różnymi formami spędzania czasu.

Aby wspierać zdrowe nawyki cyfrowe, warto wprowadzić w domu kilka prostych zasad:

• unikanie ekranów co najmniej godzinę przed snem,
• rezygnacja z urządzeń podczas posiłków,
• wyznaczanie „stref bez ekranów” w domu,
• wspólne korzystanie z mediów i rozmowy o oglądanych treściach,
• stosowanie narzędzi kontroli rodzicielskiej,
• promowanie aktywności ruchowej, zabawy i relacji społecznych.

Dzieci uczą się przede wszystkim poprzez obserwację, dlatego ważne jest, aby dorośli sami modelowali odpowiedzialne korzystanie z technologii.

Źródła informacji:

https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/male-dzieci-i-ekrany  

https://Ekrany-zdrowie-bezpieczenstwo-i-dostep-do-informacji