Młodzi ludzie a ryzyko sięgania po substancje psychoaktywne
10.02.2026
Ferie zimowe to dla dzieci i młodzieży czas odpoczynku, spotkań z rówieśnikami i większej swobody. Dla rodziców jest to również moment, w którym warto zwrócić szczególną uwagę na bezpieczeństwo młodych ludzi, także w kontekście możliwego kontaktu z substancjami psychoaktywnymi, w tym alkoholem, papierosami, e-papierosami czy narkotykami. Okres wolny od szkolnych obowiązków sprzyja eksperymentowaniu, dlatego profilaktyka, rozmowa i uważność dorosłych mają istotne znaczenie.
Młodzi ludzie mogą zetknąć się z propozycją używek podczas spotkań towarzyskich, wyjazdów czy imprez. Często motywacją jest ciekawość, chęć dopasowania się do grupy lub poszukiwanie nowych wrażeń. Warto pamiętać, że nawet jednorazowy kontakt z substancją psychoaktywną może nieść poważne konsekwencje zdrowotne, psychiczne i społeczne.
Rodzice powinni zwracać uwagę na zmiany w zachowaniu dziecka, które mogą, choć nie muszą, świadczyć o problemie. Do sygnałów ostrzegawczych należą między innymi:
- nagłe wahania nastroju, rozdrażnienie lub apatia,
- zmiana kręgu znajomych i unikanie rozmów o sposobach spędzania czasu,
- pogorszenie relacji rodzinnych,
- problemy ze snem lub koncentracją,
- zaniedbywanie obowiązków i zainteresowań,
- nietypowe zapachy, przedmioty lub ślady mogące sugerować kontakt z używkami.
Pojedynczy objaw nie oznacza od razu sięgania po substancje, ale warto traktować takie sygnały jako impuls do spokojnej rozmowy.
Najważniejszym narzędziem profilaktyki jest otwarta komunikacja. Rozmowa powinna opierać się na zaufaniu, bez oceniania czy straszenia. Dziecko powinno wiedzieć, że może powiedzieć o trudnych sytuacjach i liczyć na wsparcie. Pomocne jest również ustalanie jasnych zasad dotyczących bezpieczeństwa, poznawanie środowiska rówieśniczego dziecka oraz proponowanie atrakcyjnych form spędzania wolnego czasu.
Rodzice mogą także wzmacniać u dzieci umiejętność odmawiania i radzenia sobie z presją grupy. Budowanie poczucia własnej wartości oraz rozwijanie pasji znacząco zmniejsza ryzyko sięgania po używki.
Jeśli pojawi się podejrzenie kontaktu z substancjami psychoaktywnymi, warto zachować spokój i poszukać profesjonalnego wsparcia, u pedagoga szkolnego, psychologa, lekarza lub w specjalistycznych punktach konsultacyjnych. Wczesna reakcja zwiększa szansę na skuteczną pomoc.
Ferie zimowe mogą być bezpiecznym i radosnym czasem, jeśli towarzyszy im uważność dorosłych, rozmowa i budowanie relacji opartych na zaufaniu. Profilaktyka zaczyna się w domu, poprzez obecność, zainteresowanie i wspólne spędzanie czasu.
Najlepszą ochroną dziecka jest świadomy, zaangażowany rodzic.
Źródło informacji:
https://www.gov.pl/web/gis/profilaktyka-uzaleznien-co-powinien-wiedziec-rodzic