Moc witamin z owoców i warzyw
27.02.2026
Moc witamin z owoców i warzyw tkwi w ich naturalnym bogactwie składników odżywczych, które wspierają organizm każdego dnia. Witaminy zawarte w owocach i warzywach odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia, to naturalne wsparcie dla odporności, energii. Kluczem do pełnego wykorzystania mocy witamin jest sezonowość, świeżość produktów oraz ich różnorodność
w codziennej diecie, im bardziej kolorowo na talerzu, tym zdrowiej. Każdy kolor oraz rodzaj warzyw
i owoców niesie ze sobą inne składniki.
Spożywanie różnorodnych owoców i warzyw to najprostszy i najskuteczniejszy sposób na dostarczenie organizmowi niezbędnych witamin i minerałów. Dbanie o urozmaiconą, kolorową dietę sprzyja dobrej kondycji fizycznej, wspiera odporność i pomaga zapobiegać wielu chorobom cywilizacyjnym. Warzywa
i owoce to nie tylko wyśmienity smak, lecz także dodatek zdrowia na talerzu. WHO zaleca minimum 400 g warzyw i owoców dziennie spożywanych w 5 porcjach w ciągu dnia. Wprowadzenie owoców
i warzyw do diety nie musi oznaczać diametralnych zmian w codziennym sposobie żywienia. Pilnować należy, aby w każdym Twoim posiłku pojawiało się warzywo lub owoc. Latem dużo łatwiej spełnić zalecenia żywieniowe dotyczące ilości warzyw i owoców w diecie. W trakcie sezonu naturalnie stają się one przekąską w ciągu dnia
i królują na talerzach. W zimowe dni, kiedy dostęp do świeżych warzyw
i owoców jest ograniczony, warto skorzystać z mrożonek. Są one tak samo zdrowe jak świeże, a ich różnica
w wartości odżywczej jest stosunkowo niewielka. Warzywa i owoce w formie musów, czy smoothies to świetna przekąska w pracy czy podczas podróży, a szklanka soku może być odżywczym towarzyszem posiłków.
Wyróżniamy 5 podstawowych grup kolorów owoców i warzyw:
Czerwone owoce i warzywa. Owoce takie jak: wiśnie, czereśnie, truskawki oraz warzywa: pomidory, papryka, buraki swoją barwę zawdzięczają barwnikom z grupy antocyjanów. Antocyjany są uznawane za jedne
z najsilniejszych przeciwutleniaczy, zwalczających szkodliwe działanie wolnych rodników, które przyspieszają proces starzenia komórek i zwiększają ryzyko zachorowania na niektóre nowotwory. Ponadto wspomagają pracę serce, obniżają zły cholesterol, odmładzają i wykazują działanie antynowotworowe. Obniżają ciśnienie krwi i zmniejszają ryzyko wystąpienia osteoporozy. Buraki zapobiegają udarom mózgu i zawałom serca, czerwona papryka to źródło witamin E, A i B. Jedząc truskawki, przyspieszamy przemianę materii, maliny dostarczają organizmowi żelazo i wapń.
Pomarańczowe owoce i warzywa to przede wszystkim doskonałe źródło beta-karotenu (prowitaminy A), który organizm przekształca w witaminę A, beta-karoten jest silnym antyoksydantem i odpowiada za charakterystyczną barwę warzyw i owoców. Owoce i warzywa z tej grupy: morele, brzoskwinie, nektarynki, kukurydza, marchewka, dynia, pigwa, żółta fasolka szparagowa znane są z korzystnego wpływu na wzrok, odporność, ochrony przed działaniem promieni słonecznych. Wiele z tych owoców
i warzyw zawiera również duże ilości potasu, witaminy K, witaminy C - zwłaszcza cytrusy, które w okresie zimowym są dobrym źródłem tej witaminy.
Fioletowe owoce i warzywa są cenione za wysoką zawartość antocyjanów – silnych przeciwutleniaczy
z grupy polifenoli, które nadają im barwę oraz chronią komórki przed starzeniem i chorobami. Antocyjany mają również właściwości przeciwutleniające, dzięki czemu zapewniają korzyści w zmniejszaniu ryzyka nowotworów, chorób serca i udaru mózgu. Występują one w: jeżynach, jagodach, bakłażanie (oberżyna), czerwonej kapuście, fioletowych szparagach, fioletowej fasoli szparagowej, cebuli czerwonej.
Zielone owoce i warzywa są uważane za jedne z najbardziej wartościowych produktów żywieniowych, zawierają wiele składników odżywczych, a swój kolor zawdzięczają chlorofilowi. Są bogate także w ważny składnik odżywczy – kwas foliowy (witamina B9) oraz żelazo, Ciemnozielone warzywa liściaste są ważnym źródłem witaminy C, witaminy B6, witaminy K oraz kwasu foliowego a także dostarczają żelaza, miedzi, manganu, fitosteroli, α-karotenu i flawonoli. Można je znaleźć w warzywach liściastych (sałata, szpinak, jarmuż), awokado, brukselce, ale też w jabłkach, gruszkach, zielonej herbacie. Grupa tych warzyw i owoców zapewnia korzyści zdrowotne w utrzymaniu zdrowych naczyń krwionośnych. Foliany są zalecane przed ciążą, ponieważ pomagają zmniejszyć ryzyko wad cewy nerwowej (takich jak rozszczep kręgosłupa) u niemowląt. Zaleca się włączanie różnorodnych, zielonych produktów do codziennej diety, najlepiej w formie surowej lub krótko gotowanej na parze.
Białe owoce i warzywa zawierają flawonoidy, będące naturalnymi antybiotykami. Związki z tej grupy działają przeciwzapalnie, przeciwbólowo, a także rozkurczowo. Między innymi dlatego zaleca się ich spożywanie w okresie jesienno-zimowym, kiedy łatwo o przeziębienia. Flawonoidy mogą także rozszerzać naczynia krwionośne, poprawiając ukrwienie przy jednoczesnym obniżeniu ciśnienia krwi.
Źródło:
https://pacjent.gov.pl/diety/jedz-owoce-i-warzywa-5-razy-dziennie
https://apetytnapolskie.com/czy-kolor-ma-znaczenie-co-kryje-sie-w-barwach-warzyw-i-owocow/
https://foodfakty.pl/czy-kolor-ma-znaczenie-co-kryje-sie-w-barwach-warzyw-i-owocow