Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim

Od nowego roku szkolnego zaczną obowiązywać przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia dotyczącego żywienia dzieci i młodzieży w szkołach, przedszkolach oraz innych placówkach objętych systemem oświaty. Nowe regulacje mają na celu ograniczenie dostępności wysoko przetworzonej żywności o niskiej wartości odżywczej oraz wspieranie placówek oświatowych w kształtowaniu zdrowych nawyków żywieniowych zgodnie
z zasadami zdrowego i zrównoważonego żywienia. Prawidłowe odżywianie w okresie dzieciństwa i dojrzewania odgrywa kluczową rolę w rozwoju organizmu. Wpływa na samopoczucie, sprawność fizyczną, zdolność koncentracji oraz efektywność uczenia się, a także sprzyja kształtowaniu nawyków żywieniowych, które mają znaczenie dla zdrowia w dorosłym życiu.

Co zmienia się w sklepikach szkolnych?

• obniżenie maksymalnej zawartości cukru w produktach dopuszczonych do sprzedaży dzieciom
  i młodzieży w sklepikach i automatach z żywnością i napojami na terenie szkół. Kryteria dotyczące zawartości cukrów, tłuszczu i soli określono dla: pieczywa cukierniczego i półcukierniczego, produktów mlecznych, napojów roślinnych i roślinnych alternatyw produktów mlecznych oraz produktów zbożowych - do 10 g cukrów w 100 g/ml dla takich produktów jak: produkty mleczne, napoje roślinne i roślinne alternatywy produktów mlecznych, produkty zbożowe z uwzględnieniem zbożowych produktów śniadaniowych, oraz
  do 13,5 g cukrów dla pieczywa półcukierniczego i cukierniczego, dodatkowo wprowadzono kryterium
  „bez dodatku substancji słodzących zdefiniowanych w rozporządzeniu (WE) nr 1333/2008”;

• w przypadku sprzedaży w sklepikach napojów roślinnych i roślinnych alternatyw produktów mlecznych obniżono limit zawartości cukrów do 10 g/100g lub ml produktu, dodatkowo doprecyzowano, że muszą być one wzbogacone co najmniej w wapń i witaminę B12, co zapewnia ich wyższą wartość odżywczą;
• w przypadku pieczywa, pieczywa półcukierniczego i cukierniczego, kanapek, produktów zbożowych, w tym produktów śniadaniowych uwzględniono „w tym bezglutenowe”, a w przypadku mleka
  i produktów mlecznych – „w tym bezlaktozowe”;
• w sklepikach szkolnych i automatach będzie możliwość sprzedaży pieczywa oraz pieczywa półcukierniczego i cukierniczego także z ciasta głęboko mrożonego;
• suszone warzywa, owoce, orzechy i nasiona można będzie sprzedawać w postaci batonów
  z suszonych owoców, orzechów z dodatkiem zbożowym, pod warunkiem, że nie zawierają dodatku cukrów, substancji słodzących określonych w rozporządzeniu (WE) nr 1333/2008 oraz soli.
• napoje przygotowywane na miejscu mogą zawierać nie więcej niż 5 g cukrów dodanych w 250 ml produktu gotowego do spożycia.

Co zmienia się w stołówkach:

• konieczność przygotowywania zup na wywarach warzywnych co najmniej 2 razy w tygodniu;
• stosowanie do smażenia rafinowanego oleju rzepakowego lub oliwy z oliwek;
• zmniejszenie dodatku cukrów do napojów przygotowywanych na miejscu - nie więcej niż 5 g cukrów dodanych w 250 ml produktu gotowego do spożycia, przy czym preferowane jest podawanie wody;
• uwzględnienie sezonowości oraz jeżeli to możliwe wykorzystywanie produktów pochodzenia lokalnego lub ekologicznego;
• podaży każdego dnia: co najmniej dwóch porcji mleka lub produktów mlecznych, przy czym obie porcje mogą być zastąpione napojami roślinnymi lub roślinnymi alternatywami produktów mlecznych o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 7, co najmniej jednej porcji z grupy: mięso, ryby, jaja, orzechy, nasiona roślin strączkowych, alternatywy roślinne dla mięsa, w tym produktów na bazie nasion roślin strączkowych lub zbóż, warzywa lub owoce w każdym posiłku, przy czym udział warzyw musi być większy niż udział owoców, co najmniej jednej porcji produktów zbożowych, w tym pełnoziarnistych, w śniadaniu, obiedzie oraz kolacji; w przypadku obiadu jedna porcja produktów zbożowych może być zastąpiona porcją ziemniaków oraz co najmniej raz w tygodniu w ramach obiadu była podawana porcja ryby, a w przypadku osób niespożywających produktów odzwierzęcych - alternatywna potrawa roślinna, w szczególności na bazie nasion roślin strączkowych, uwzględnianie w obiedzie, co najmniej raz w tygodniu, potrawy na bazie nasion roślin strączkowych bez dodatku produktów odzwierzęcych, ograniczenie częstotliwości podawania
  w ramach obiadu potraw mięsnych do 2 razy w tygodniu, a w przypadku osób niespożywających produktów odzwierzęcych alternatywna potrawa roślinna, w szczególności na bazie nasion roślin strączkowych;
• zapewnienia 20 całodziennego zapotrzebowania energetycznego przy posiłku jednodaniowym typu drugie danie i 30% całodziennego zapotrzebowania energetycznego przy posiłku dwudaniowym oraz zapewnienie osobom niespożywającym produktów odzwierzęcych alternatywnej potrawy roślinnej, w dni, w których serwowane są posiłki mięsne i rybne;
• zapewnienie dostarczenia 70% -75% całodziennego zapotrzebowania energetycznego
  w ujęciu dekadowym, zgodnie z aktualnymi normami żywienia;

Podsumowując! Nowe rozporządzenie:

• ogranicza ekspozycję dzieci na produkty o wysokiej zawartości cukru, tłuszczu i soli,
• zwiększa udział warzyw, owoców, pełnoziarnistych produktów zbożowych i nasion roślin strączkowych
  w diecie,
• zwraca uwagę na fakt, że woda powinna stanowić napój pierwszego wyboru,
• promuje spożycie ryb oraz korzystnych tłuszczów roślinnych,

Rozporządzenie stanowi ważny krok w kierunku stworzenia w szkołach i przedszkolach środowiska sprzyjającego zdrowiu, odpowiedzialnym wyborom żywieniowym oraz poprawie jakości życia dzieci
i młodzieży. W perspektywie długoterminowej działania te mają przyczynić się do zmniejszenia częstości nadwagi i otyłości wśród dzieci i młodzieży, a także do redukcji ryzyka chorób przewlekłych
w dorosłym życiu.

Źródło:

https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20260000197/O/D20260197.pdf