Repelenty - jak skutecznie chronić się przed komarami i kleszczami?
29.07.2026
Wraz z nadejściem cieplejszych miesięcy wzrasta aktywność komarów, kleszczy i innych owadów, które mogą być nie tylko uciążliwe, ale również stanowić zagrożenie dla zdrowia. Ukąszenia powodują świąd, podrażnienie skóry, a w przypadku kleszczy istnieje ryzyko przeniesienia chorób, takich jak borelioza czy kleszczowe zapalenie mózgu. Jednym z najskuteczniejszych sposobów ochrony przed ukąszeniami jest stosowanie repelentów.
Czym są repelenty?
Repelenty to środki o silnym działaniu odstraszającym wybrane gatunki zwierząt między innymi: komary, kleszcze, meszki oraz inne owady i insekty. Mogą występować w postaci aerozoli, kremów, olejków, emulsji, płynów lub bransoletek. Należy pamiętać, że repelenty są produktami biobójczymi,
a zawarte w nich substancje czynne mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzi oraz środowiska.
Z tego względu, podczas zakupu warto upewnić się, że wybrany preparat posiada wymagane pozwolenie na obrót. Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do obrotu i stosowania dopuszczone są wyłącznie produkty biobójcze, które uzyskały stosowne pozwolenie zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Najczęściej stosowane substancje czynne w repelentach to:
- DEET (N,N-dietylo-m-toluamid) - jest najlepiej przebadaną substancją odstraszającą owady. Skutecznie chroni przed komarami, kleszczami, meszkami i muchówkami. Czas działania zależy od stężenia preparatu – im wyższe, tym ochrona utrzymuje się dłużej;
- Ikarydyna - zapewnia skuteczną ochronę przed komarami i kleszczami, a jednocześnie jest bezwonna, nie pozostawia tłustej warstwy na skórze i jest dobrze tolerowana przez większość użytkowników;
- IR3535 - chroni głównie przed komarami, a w mniejszym stopniu przed kleszczami, często wykorzystywana
w preparatach przeznaczonych dla dzieci oraz osób o wrażliwej skórze - olejki eteryczne (np. cytronelowy, eukaliptusowy – w preparatach naturalnych);
Repelenty pochodzenia roślinnego
Do naturalnych substancji odstraszających należą m.in. olejek z eukaliptusa cytrynowego (PMD), olejek cytronelowy czy lawendowy. Mogą być skuteczne, jednak ich działanie jest zazwyczaj krótsze niż preparatów zawierających DEET lub ikarydynę, dlatego wymagają częstszej aplikacji.
Jak bezpiecznie stosować repelenty?
- Czytaj etykietę i stosuj zalecenia producenta - każdy preparat ma określony sposób użycia - warto się do niego stosować, zwłaszcza jeśli chodzi o sposób i częstotliwość aplikacji.
- Nie stosuj na uszkodzoną skórę - unikaj aplikowania repelentu na rany, podrażnienia czy oparzenia słoneczne.
- Unikaj kontaktu z oczami i ustami - preparaty należy nakładać ostrożnie, omijając okolice twarzy.
W przypadku stosowania na twarz - najlepiej najpierw nanieść produkt na dłonie, a dopiero potem delikatnie rozprowadzić. - Nie wdychaj sprayu - podczas aplikacji unikaj rozpylania preparatu bezpośrednio w kierunku twarzy
i dróg oddechowych. - Stosuj odpowiednie produkty dla dzieci - dla najmłodszych należy wybierać repelenty przeznaczone specjalnie dla dzieci, o niższym stężeniu substancji czynnych.
- Myj skórę po powrocie do domu - po zakończeniu przebywania na zewnątrz warto zmyć repelent wodą
z mydłem.
Czy repelenty są bezpieczne?
Preparaty dostępne na rynku są bezpieczne, jeśli są stosowane zgodnie z zaleceniami producenta. Warto pamiętać, że najlepszą ochronę zapewnia połączenie repelentu z odpowiednim ubiorem oraz kontrolą skóry po powrocie z terenów, gdzie mogą występować kleszcze.
Wykaz produktów biobójczych z pozwoleniem europejskim znajduje się na oficjalnej stronie Europejskiej Agencji Chemikaliów pod adresem: https://echa.europa.eu/pl/information-on-chemicals/biocidal-products
Źródło:
https://www.gov.pl/web/gis/przeciwko-kleszczom-i-owadom
https://www.pzh.gov.pl/repelenty-w-profilaktyce-chorob-odkleszczowych/