Sezon na nowalijki - jak wybierać i dlaczego warto je jeść
31.03.2026
Nowalijki to określenie młodych warzyw, które pojawiają się po raz pierwszy w danym sezonie na straganach lub w warzywniakach wczesną wiosną. Kuszą zapachem i kolorami. Do nowalijek zalicza się: rzodkiewki, młodą marchewkę, cebulkę dymkę i szczypiorek, sałatę, ogórka oraz pomidory. To, co może niekorzystnie wpłynąć na wczesne warzywa, to metoda ich uprawy. W procesie hodowli stosuje się nawozy azotowe, a te mogą mieć wpływ na wartość odżywczą warzyw, w tym utrudniać wchłanianie witaminy A oraz witamin z grupy B w naszym organizmie.
Zgodnie z zaleceniami Instytutu Żywności i Żywienia warzywa i owoce powinny stanowić podstawę naszego codziennego jadłospisu. Zaleca się spożywanie 3 porcji warzyw i 2 porcji owoców w ciągu dnia. Konsumpcja warzyw i owoców to nieoceniony element w profilaktyce wielu schorzeń, takich jak np. cukrzyca, otyłość, choroby układu sercowo-naczyniowego czy nowotwory.
Dlaczego warto wzbogacić swoją dietę o owoce i warzywa:
- zawierają witaminy i minerały;
- warzywa, takie jak młoda marchew, szparagi, rzodkiewki i cebula dymka, mają intensywny smak doskonale pasujący do wielu dań;
- zawierają błonnik i przeciwutleniacze, które pomagają oczyszczać organizm z toksyn;
- owoce takie jak truskawki, jabłka i agrest są bogate w witaminę C;
Jak wybierać nowalijki, by zapewnić sobie nie tylko świeży i niepowtarzalny smak potraw, ale też bezpieczną dla naszego zdrowia zawartość azotanów?
- wybierajmy warzywa z gładką skórką, bez uszkodzeń, przebarwień i śladów pleśni (zmieniony kolor świadczy zwykle o zbyt intensywnym nawożeniu);
- nie warto decydować się na zbyt duże warzywa, nienaturalnie wyrośnięte (ich wielkość to często oznaka za wysokiego stężenia związków chemicznych w nawozie);
- zwróćmy uwagę, by nowalijki nie miały pożółkłych liści (np. rzodkiewki) i aby ich łodygi były zdrowe (nie ciemne lub zgniłe);
- warzywa powinny mieć swój naturalny zapach (jego brak to sygnał, że mogą być niesmaczne);
- przed spożyciem umyjmy nowalijki pod bieżącą wodą i najlepiej obierzmy je, ponieważ najwięcej szkodliwych związków kumuluje się właśnie pod skórką;
- zaleca się zakup nowalijek z certyfikowanych upraw ekologicznych lub od zaufanych rolników czy sprzedawców;
- nie przechowujmy warzyw w opakowaniach z plastiku (z powodu braku swobodnego przepływu powietrza azotany przekształcają się w groźne dla zdrowia azotyny).
Najlepsze nowalijki - z domowego parapetu
Jeżeli chcemy jeść zdrowe i najbardziej wartościowe nowalijki, warto wyhodować je samodzielnie. Nowalijki można wyhodować w domu w postaci kiełków brokułu, rzodkiewki czy rzeżuchy. Na domowym parapecie wyrośnie również bogata w witaminę C natka pietruszki, a także szczypiorek. Domowe uprawy będą pozbawione dodatkowych środków przyśpieszających ich wzrost, a dodatkowo staną się piękną ozdobą naszego parapetu.
W tworzeniu domowego ogródka warto wykorzystać specjalne doniczki na zioła wyposażone w otwory i podstawki.
Źródło:
https://polskiesuperowoce.pl/309405-wiosna-jedzmy-zdrowo-sezonowo