Szczepienie przeciw HPV - warto wiedzieć
12.12.2025
HPV, czyli wirus brodawczaka ludzkiego to bardzo powszechny wirus przenoszony głównie drogą płciową, poprzez kontakt bezpośredni ze zmianami skórnymi lub na błonie śluzowej oraz drogą wertykalną w czasie porodu (ryzyko zakażenia niewielkie). Do zakażenia dochodzi najczęściej w początkowym okresie po rozpoczęciu aktywności seksualnej. Okres wylęgania wynosi od 1 do 8 miesięcy. Okres zakaźności to czas utrzymywania się zmian chorobowych. Większość infekcji przebiega bez objawów i samoistnie ustępuje. Jednak niektóre typy HPV, zwłaszcza 16 i 18, mogą prowadzić do rozwoju poważnych chorób, m.in.:
- raka szyjki macicy,
- nowotworów pochwy, sromu, odbytu, prącia,
- niektórych nowotworów głowy i szyi,
- brodawek płciowych (kłykcin).
Nie ma leczenia, które usuwa HPV z organizmu – można jedynie leczyć skutki zakażenia. Dlatego tak ważna jest profilaktyka.
Dlaczego warto zaszczepić dziecko przeciw HPV?
HPV jest niezwykle powszechny – około 80% osób aktywnych seksualnie zakazi się nim przynajmniej raz w życiu, często w wieku 15–25 lat.
Szczepienie:
- znacząco zmniejsza ryzyko rozwinięcia zmian przedrakowych i raka szyjki macicy,
- chroni także przed częścią nowotworów odbytu, pochwy, sromu, prącia i gardła,
- zapobiega brodawkom płciowym,
- ma udowodnioną skuteczność i bezpieczeństwo – na świecie podano już ponad 500 mln dawek.
Szczepionka nie zastępuje badań kontrolnych, ale znacząco zmniejsza ryzyko zachorowania
w przyszłości.
Dlaczego najlepiej szczepić dzieci w wieku 9 – 14 lat?
To okres, w którym szczepionka działa najskuteczniej, ponieważ:
- dzieci nie miały jeszcze kontaktu z wirusem,
- ich układ odpornościowy reaguje silniejszą odpowiedzią,
- wystarczą tylko dwie dawki,
- ochrona trwa najdłużej.
Bezpłatne szczepienia przeciw HPV – kto może skorzystać?
Dzieci 9–14 lat (bezpłatnie)
Od 1 września 2024 r. szczepienia są w pełni refundowane. Dostępne są dwie szczepionki:
- Cervarix (chroni przed typami 16 i 18),
- Gardasil 9 (chroni przed typami 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58).
Rodzic wybiera preparat wspólnie z lekarzem. Druga dawka podawana jest w odstępie 6–12 miesięcy po pierwszej.
Młodzież 14 – 18 lat
W grupie 14 – 18 lat pełną refundacją objęty jest preparat Cervarix. Gardasil 9 jest dostępny odpłatnie lub z częściową refundacją — w zależności od programów zdrowotnych prowadzonych przez samorządy. Więcej informacji i szczegółowe zalecenia znajdują się na stronie Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH–PIB.
Zapisu dziecka na szczepienie można dokonać:
- w dowolnej przychodni POZ,
- poprzez Internetowe Konto Pacjenta lub aplikację mojeIKP,
- w lokalnych punktach szczepień,
- w szkole — jeśli placówka uczestniczy w programie.
Program w Polsce
Od 2023 r. działa ogólnopolski program bezpłatnych szczepień w ramach realizacji Narodowej Strategii Onkologicznej 2020–2030. W szkołach realizowany jest od 2024 r., a już blisko 40% szkół przystąpiło do programu. To ważny krok, aby do 2028 r. zaszczepić 60% młodzieży i znacząco obniżyć ryzyko zachorowań w całej populacji.
HPV – zagrożenie, któremu można zapobiec
Każdego roku na raka szyjki macicy choruje ponad 600 tys. kobiet na świecie, a ponad 340 tys. umiera.
Kraje, które wcześniej wprowadziły powszechne szczepienia (Australia, Dania, Szwecja), już obserwują istotny spadek zachorowań – a nawet całkowite zanikanie najgroźniejszych typów HPV.
Decyzja o szczepieniu córki lub syna to realna inwestycja w ich przyszłe zdrowie.
To skuteczna, sprawdzona i bezpieczna forma ochrony przed chorobami, które mogą być groźne dla zdrowia i życia.
Źródło informacji:
https://www.gov.pl/web/gis/bezplatne-szczepienia-przeciw-hpv-w-polsce