9 września - Światowy Dzień Świadomości FASD. Ciąża bez alkoholu - najlepszy wybór dla zdrowia dziecka
9 września obchodzimy Światowy Dzień Świadomości FASD. To ważna okazja, aby przypomnieć, czym jest Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych (FASD), jakie mogą być jego konsekwencje oraz dlaczego tak istotna jest profilaktyka i świadomość zagrożeń związanych ze spożywaniem alkoholu w czasie ciąży.
Czym jest FASD?
FASD (ang. Fetal Alcohol Spectrum Disorders) to określenie obejmujące zaburzenia rozwoju, które mogą wystąpić u dziecka w wyniku narażenia na działanie alkoholu w okresie życia płodowego. Alkohol spożywany przez kobietę w ciąży przenika przez łożysko i może wpływać na rozwijający się organizm dziecka, w szczególności na mózg i układ nerwowy.
Jedną z postaci FASD jest FAS – płodowy zespół alkoholowy. Może on wiązać się m.in. z zaburzeniami rozwoju fizycznego, neurologicznego i poznawczego, a także trudnościami w nauce, koncentracji, pamięci czy funkcjonowaniu społecznym.
Objawy i ich nasilenie mogą być różne u poszczególnych osób. FASD nie zawsze jest widoczne na pierwszy rzut oka. Dziecko może nie mieć charakterystycznych cech wyglądu, a mimo to doświadczać trudności związanych z funkcjonowaniem układu nerwowego.
Alkohol w ciąży – nie ma bezpiecznej dawki
Najważniejszy przekaz profilaktyczny jest prosty:
W czasie ciąży nie ma bezpiecznej ilości alkoholu.
Nie można wskazać takiej dawki ani takiego rodzaju alkoholu, którego spożycie w ciąży gwarantowałoby bezpieczeństwo dziecka. Dotyczy to również piwa, wina i innych napojów zawierających alkohol. Dlatego kobietom planującym ciążę oraz kobietom w ciąży zaleca się całkowitą abstynencję. Warto pamiętać, że rozwój dziecka jest procesem złożonym i przebiega przez cały okres ciąży. Nie należy więc kierować się przekonaniem, że niewielka ilość alkoholu lub jego spożycie tylko w określonym okresie ciąży nie niesie ryzyka.
Jakie mogą być konsekwencje FASD?
Zaburzenia związane z prenatalną ekspozycją na alkohol mogą wpływać na wiele obszarów funkcjonowania dziecka. Mogą pojawić się m.in. trudności z:
- koncentracją i pamięcią,
- uczeniem się i przyswajaniem nowych informacji,
- planowaniem i organizacją,
- rozumieniem pojęć abstrakcyjnych,
- regulacją emocji i zachowania,
- funkcjonowaniem w relacjach społecznych,
- rozwojem mowy i komunikacją.
W niektórych przypadkach mogą występować również zaburzenia rozwoju fizycznego, neurologicznego i sensorycznego.
Należy pamiętać, że FASD wpływa na funkcjonowanie człowieka także w dorosłym życiu. Odpowiednio wczesna diagnoza, właściwa terapia oraz dostosowane do potrzeb wsparcie mogą jednak pomóc osobie z FASD lepiej radzić sobie z codziennymi wyzwaniami.
Profilaktyka ma znaczenie
FASD jest zespołem zaburzeń, któremu można zapobiegać. Najważniejszym działaniem profilaktycznym jest niepicie alkoholu w czasie ciąży.
Jeśli planujesz ciążę, warto zrezygnować z alkoholu już na etapie jej planowania. Jeśli jesteś w ciąży – wybierz całkowitą abstynencję.
Istotną rolę odgrywa również najbliższe otoczenie kobiety. Partner, rodzina i przyjaciele mogą wspierać ją w utrzymaniu abstynencji, nie proponując alkoholu i tworząc środowisko, w którym rezygnacja z alkoholu jest czymś naturalnym.
Świadomość i wsparcie – wspólna odpowiedzialność
Światowy Dzień Świadomości FASD jest okazją do zwiększania wiedzy na temat skutków spożywania alkoholu w czasie ciąży oraz promowania zachowań, które chronią zdrowie rozwijającego się dziecka.
Warto rozmawiać o FASD w sposób oparty na wiedzy, bez oceniania i stygmatyzowania. Kobieta, która potrzebuje wsparcia w rezygnacji z alkoholu, powinna mieć możliwość uzyskania profesjonalnej pomocy.
Z okazji Światowego Dnia Świadomości FASD zachęcamy do zdobywania wiedzy, podejmowania świadomych decyzji i dzielenia się rzetelnymi informacjami. Wiedza i profilaktyka mają znaczenie – zarówno dla zdrowia przyszłej mamy, jak i prawidłowego rozwoju dziecka.