Informacja o zasadach umożliwiających przypisanie przedsiębiorców do właściwej dla nich kategorii ryzyka

Informacja o zasadach umożliwiających przypisanie przedsiębiorców do właściwej dla nich kategorii ryzyka, w zakresie przeprowadzania kontroli w sprawach należących do zadań i kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U.z 2025 r. poz. 1480 ze zm.), organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej przeprowadzają kontrole zgodnie z rocznym planem kontroli po uprzednim dokonaniu okresowej analizy prawdopodobieństwa naruszenia prawa w ramach wykonywania działalności gospodarczej.

Analiza obejmuje identyfikację obszarów podmiotowych i przedmiotowych, w których ryzyko naruszenia przepisów jest największe. W oparciu o wyniki analizy określa się zasady umożliwiające przypisanie przedsiębiorców do jednej z następujących kategorii ryzyka: niskie, średnie, wysokie.

Zgodnie z art. 55a ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, organ kontroli może przeprowadzić kontrolę planową przedsiębiorcy, który został przypisany do jednej z kategorii ryzyka, o których mowa w art. 47 ust. 1, w przypadku:

1) niskiego ryzyka - nie częściej niż raz w ciągu 5 lat;

2) średniego ryzyka - nie częściej niż raz w ciągu 3 lat;

3) wysokiego ryzyka - tak często, jak to jest konieczne dla zapewnienia skutecznego stosowania odpowiednich przepisów, z uwzględnieniem wysokiego ryzyka wystąpienia nieprawidłowości oraz środków niezbędnych do jego ograniczania.

Realizując powyższe dokonano następującej kwalifikacji nadzorowanych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Nowej Soli obiektów do odpowiednich kategorii ryzyka.

NADZÓR NAD BEZPIECZEŃSTWEM ŻYWNOŚCI

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, częstotliwość i zakres kontroli urzędowych prowadzonych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej są uzależnione od kategorii ryzyka, jaką przypisano danemu zakładowi spożywczemu.

Podstawa prawna:

  • Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych oraz krajowe przepisy wykonawcze, m.in.:
  • ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
  • regulacje wewnętrzne, tj. zarządzenie Głównego Inspektora Sanitarnego nr 291/19 z dnia 13 grudnia 2019 r. zmieniające zarządzenie w sprawie procedury przeprowadzania urzędowej kontroli żywności oraz materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością.

W procedurze wprowadzonej ww. zarządzeniem GIS jest instrukcja dotyczącą kryteriów oceny zakładu produkcji/obrotu żywnością/żywienia zbiorowego/materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, która określa kryteria oceny zakładu uwzględniając rodzaj ryzyka -ryzyko niskie, średnie i duże a także kategoryzacja zakładów w oparciu o profil działalności. Kategoria nie jest przypisywana raz, w każdej chwili może ulec zmianie. Na podstawie ustaleń kontrolnych może zostać podwyższona, obniżona lub utrzymana.

 

NADZÓR NAD HIGIENĄ PRACY

Ryzyko wysokie

 

 

 

 

Obiekty, w których stwierdzono:

  • przekroczenia dopuszczalnych poziomów czynników szkodliwych dla zdrowia lub były stwierdzone przekroczenia NDS/NDN, NDSCh, NDSP w minionym roku,
  • narażenie inhalacyjne na czynniki rakotwórcze, mutagenne lub reprotoksyczne (CMR) w stężeniach > 0,5 NDS,
  • zamierzone użycie szkodliwego czynnika biologicznego z grupy 4 oraz podmioty lecznicze wyznaczone do opieki nad pacjentem ze zdiagnozowaną chorobą zakaźną wywołaną szkodliwym czynnikiem biologicznym z grupy 4,
  • narażenie na szkodliwe czynniki biologiczne grupy 3 o podwyższonym ryzyku narażenia względem ryzyka populacyjnego – praca w zakładach gospodarki odpadami oraz przy oczyszczaniu ścieków,
  • w ostatnich latach wzmożone występowanie chorób zawodowych mających bezpośredni związek z obecnie prowadzoną działalnością zakładu,

oraz zakłady, które dotychczas nie były objęte nadzorem (planowana pierwsza kontrola celem oceny zagrożeń środowiska pracy).

Ryzyko średnie

 

Obiekty, w których stwierdzono:

  • czynniki szkodliwe, ale ich stężenia i natężenia wynoszą 0,5 < x ≤1 NDS/NDN oraz zakłady (dot. stanowisk pracy) z przekroczeniami NDN hałasu i drgań mechanicznych, w których wdrożono program działań organizacyjno-technicznych,
  • występuje narażenie na czynniki rakotwórcze, mutagenne lub reprotoksyczne (CMR) w stężeniach 0,1<x≤0,5 NDS i/lub w których występuje narażenie na czynniki rakotwórcze, mutagenne lub reprotoksyczne (CMR), dla których nie określono wartości NDS lub nie przeprowadzono badań i pomiarów tych czynników w środowiska pracy,
  • występuje narażenie na szkodliwe czynniki biologiczne grupy 3 o podwyższonym ryzyku narażenia względem ryzyka populacyjnego (z wyjątkiem przychodni lekarskich i stomatologicznych oraz obiektów spełniających kategorie ryzyka wysokiego). 

 

Ryzyko niskie

 

Brak narażenia na czynniki szkodliwe w środowisku pracy lub występowanie narażenia na czynniki szkodliwe, ale znacznie poniżej normatywów higienicznych (x<0,5 NDS/NDN) - niski wpływ na zdrowie pracowników:

 

- pozostałe zakłady pracy, niespełniające kryteriów średniego lub wysokiego ryzyka.

 

NADZÓR NAD CHEMIKALIAMI (PRODUKTY BIOBÓJCZE, SUBSTANCJE CHEMICZNE I ICH MIESZANINY, DETERGENTY) ORAZ PRODUKTAMI KOSMETYCZNYMI

Ryzyko wysokie

Występowanie wysokiego lub średniego ryzyka wprowadzenia do obrotu produktów, w tym produktów stwarzających zagrożenie, które nie spełniają wymogów określonych w przepisach prawa i mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi, w szczególności obiekty, w których stwierdzono:

- udostępnianie na rynku produktu biobójczego bez pozwolenia lub zawierającego substancje czynną nie znajdującą się w wykazie, o którym mowa w art. 95 rozporządzenia BPR;

-  niespełnienie przez produkty kosmetyczne wymagań dot. dokumentacji i raportu bezpieczeństwa;

 - niespełnienie przez produkty kosmetyczne ograniczeń odnoszących się do substancji/składników;

- poważne uchybienia w zakresie oznakowania produktu kosmetycznego;

- niewdrożenie systemu GMP;

-  poważne uchybienia w systemie GMP mogące wpływać na bezpieczeństwo produktu kosmetycznego, np. niewłaściwe warunki sanitarne, brak procedur odnoszących się mycia i dezynfekcji;

- sprzedaż produktów o nieidentyfikowalnym pochodzeniu;

-  częstą sprzedaż produktów po upływie terminu trwałości, zły stan pomieszczeń, złe warunki sprzedaży/przechowywania produktów;

-  wprowadzanie do obrotu lub stosowanie substancji, mieszanin, bez wymaganej rejestracji;

- brak raportu bezpieczeństwa chemicznego zgodnie z REACH;

- niespełnienie przepisów prawa w zakresie zał. XIV (zezwolenia) i zał. XVII (ograniczenia) REACH;

-  niespełnienie przepisów prawa w zakresie badań na zwierzętach kręgowych (REACH) oraz na ludziach i zwierzętach (CLP);

-  wprowadzanie bez wymaganej zgody na odstępstwo (wg. rozporządzenia w sprawie detergentów) środka powierzchniowo czynnego;

Ponadto podmioty wprowadzające do obrotu jako pierwsze na terytorium RP chemikalia, w szczególności stwarzające zagrożenie lub produkty kosmetyczne (m.in. producenci i importerzy).

Ryzyko średnie

Występowanie niskiego ryzyka wprowadzenia do obrotu produktów, w tym produktów stwarzających zagrożenie, które nie spełniają wymogów określonych w przepisach prawa i mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi, w szczególności obiekty, w których stwierdzono:

- wprowadzanie do obrotu produktu biobójczego nieopakowanego lub nieoznakowanego zgodnie z rozporządzeniem BPR (art. 69) lub ustawą o produktach biobójczych (art. 31-33);

- reklamowanie produktu biobójczego niezgodnie z przepisami rozporządzenia BPR (art. 72);

- nieprzechowywanie w odniesieniu do procesu produkcji odpowiedniej dokumentacji lub nieprzechowywanie próbek serii produkcyjnych produktu biobójczego zgodnie z rozporządzeniem BPR (art. 65 ust. 2);

- udostępnianie na rynku produktu biobójczego zawierającego informacje niezgodne z zatwierdzonym oznakowaniem wprowadzonego do obrotu produktu biobójczego;

-  nieprzekazywanie w terminie określonym w ustawie o produktach biobójczych informacji o zmianie dostawcy substancji czynnej (art. 27 ust. 6);

 - nieprzekazywanie konsumentowi (na jego wniosek) przez dostawcę wyrobu poddanego działaniu produktu biobójczego, informacji na temat produktu biobójczego, którego działaniu poddany został ten wyrób;

- niespełnienie przez produkt kosmetyczny wymagań dot. dokumentacji i raportu bezpieczeństwa;

- niespełnienie przez produkt kosmetyczny ograniczeń odnoszących się do substancji/składników;

- uchybienia w zakresie oznakowania produktu kosmetycznego;

- uchybienia w systemie GMP nie wpływające w sposób znaczący na bezpieczeństwo produktu kosmetycznego;

- sporadyczne przypadki sprzedaży produktów po upływie terminu trwałości;

- brak dokumentacji w łańcuchu dostaw, m.in. w zakresie informacji o substancjach zawartych w wyrobach (SVHC), bazy SCIP, zgłoszeń PCN/UFI.

Ponadto:

- podmioty udostępniające na rynku chemikalia lub produkty kosmetyczne, w tym przeznaczone dla użytkownika profesjonalnego (hurtownie, dystrybutorzy, gdzie chemikalia lub produkty kosmetyczne stanowią przeważający lub są jednym z głównych rodzajów udostępnianego asortymentu),

- podmioty stosujące substancje podlegające ograniczeniom lub zezwoleniom,

- podmioty stosujące produkty biobójcze w działalności zawodowej.

Ryzyko niskie

Występowanie niskiego ryzyka wprowadzenia do obrotu produktów, które nie spełniają wymogów określonych w przepisach prawa lub przeznaczone są do powszechnego użytkowania:

- obiekty, w których stwierdzono nieliczne, drobne uchybienia nie wskazane w poprzednich pkt. dot. wysokiego i średniego ryzyka,

- podmioty udostępniające wybrane, ogólnie dostępne chemikalia oraz produkty kosmetyczne na rynku, tj. dystrybutorzy, u których chemikalia nie stanowią przeważającego asortymentu.

 

OBSZAR EPIDEMIOLOGII

Ryzyko Wysokie

Występowanie wysokiego ryzyka szerzenia się zakażeń ze względu na obecność osób chorych lub o obniżonej odporności, z różnym, często trudnym do oceny stanem immunologicznym, nasilenie inwazyjnych procedur leczniczych i diagnostycznych, wielochorobowość, a także z uwagi na inwazyjne procedury, w tym diagnostyczne i lecznicze, w których dochodzi do przerwania ciągłości tkanek lub kontaktu z błoną śluzową:

- podmioty lecznicze w rodzaju szpitale niezależnie od profilu działalności;

 - szpitale jednodniowe;

- zakłady opiekuńczo-lecznicze, opiekuńczo-pielęgnacyjne;

- podmioty lecznicze ambulatoryjne - zabiegowe: tj. punkty szczepień, przychodnie i praktyki lekarskie (np., chirurgiczne, stomatologiczne, ginekologiczne, laryngologiczne i wykonujące zabiegi endoskopowe,);

- stacje dializ.

Ryzyko średnie

Występowanie średniego ryzyka szerzenia się zakażeń z uwagi na małoinwazyjne procedury diagnostyczne i lecznicze, osoby często o obniżonej odporności z chorobami przewlekłymi, długi pobyt, korzystanie ze wspólnych urządzeń:

- ośrodki rehabilitacji;

- punkty pobrań krwi.

Ryzyko niskie

Występowanie niskiego ryzyka szerzenia się zakażeń z uwagi na małe nasilenie procedur inwazyjnych, zazwyczaj prawidłowy stan immunologiczny pacjentów, krótki pobyt pacjenta w podmiocie leczniczym:

- podmioty lecznicze ambulatoryjne tj. przychodnie i praktyki lekarskie i pielęgniarskie (z wyjątkiem zabiegowych), fizjoterapia

 

OBSZAR HIGIENY KOMUNALNEJ I BEZPIECZEŃSTWO ZDROWOTNE WODY

Ryzyko Wysokie

- podmioty lecznicze tj.: szpital (w tym oddziały: zakład opiekuńczo-leczniczy,

 hospicjum, zakład patomorfologii, prosektura);

- wodociągi – system zaopatrzenia w wodę; indywidualne ujęcia wody;

- zakład/salon wykonujący zabiegi z naruszeniem ciągłości tkanek, m.in. tj.:

kosmetyczny, tatuażu, piercingu;

- pralnie świadczące usługi dla podmiotów wykonujących działalność

leczniczą;

- domy przedpogrzebowe/zakłady świadczące inwazyjne usługi związane z przygotowaniem zwłok do pochowania, m.in. tj.: balsamacja, konserwacja, usuwanie elektrod/rozruszników;

-  domy pomocy społecznej, placówki zapewniające całodobową opiekę,

- noclegownie;

-  kąpieliska i miejsca okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli;

-  pływalnie.

Ryzyko średnie

-  pralnie świadczące usługi podmiotom innym niż wykonujące działalność leczniczą;

-  hotele, motele, pensjonaty, kempingi, domy wycieczkowe, schroniska

młodzieżowe, schroniska, pola biwakowe, agroturystyka;

Ryzyko niskie

- domy przedpogrzebowe świadczące usługi inne niż wskazane w grupie wysokiego

ryzyka (przewóz, przechowywanie zwłok, itp.);

- cmentarze;

- zakłady fryzjerskie, zakłady kosmetyczne bez przerywania ciągłości

tkanek,

- solaria, zakłady odnowy biologicznej bez przerywania ciągłości tkanek;

- dworce autobusowe, dworce kolejowe, ustępy publiczne i ogólnodostępne;

- obiekty sportowe, tereny rekreacyjne (tereny zieleni).

 

OBSZAR HIGIENY DZIECI I MŁODZIEŻY *

Ryzyko wysokie

Placówki (lub ich części), w których występują czynniki szkodliwe:

- szkoły wszystkich typów, w których obecne są szkodliwe substancje chemiczne

wykorzystywane w trakcie doświadczeń wykonywanych zarówno przez uczniów, jak również w ramach pokazu przez nauczyciela;

-  placówki praktycznej nauki zawodu, w których badania środowiska praktycznej nauki zawodu wykazały występowanie czynników szkodliwych bądź uciążliwych na

stanowiskach, których prowadzona jest nauka praktycznej nauki zawodu (bez

względu na wysokość najwyższych stężeń i natężeń występujących w tym

środowisku),

- placówki praktycznej nauki zawodu, w których w ramach programu nauczania może

dojść do przerwania ciągłości ludzkich tkanek (np. kosmetyczki),

- turnusy sezonowego wypoczynku dzieci i młodzieży (wypoczynek w formie

wyjazdowej),

-  placówki opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 (żłobki, kluby dziecięce),

-  placówki wychowania przedszkolnego (przedszkola, punkty przedszkolne, zespoły

wychowania przedszkolnego).

Ryzyko średnie

- szkoły wszystkich typów oraz szkoły wyższe, które nie posiadają niebezpiecznych

substancji chemicznych i ich mieszanin i nie prowadzą z nimi doświadczeń. Do tej

grupy zalicza się również szkoły artystyczne, które realizują podstawę programową w

danym zakresie,

-  miejsca zakwaterowania, w których przybywają dzieci i młodzież (internaty i bursy, schroniska młodzieżowe),

-  domy wczasów dziecięcych,

-  specjalne ośrodki wychowawcze,

- specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze,

- młodzieżowe ośrodki wychowawcze,

- młodzieżowe ośrodki socjoterapii,

-  placówki opiekuńczo-wychowawcze,

-  domy pomocy społecznej,

-  sale/salony zabaw,

-  tzw. „małpie gaje”

-  turnusy sezonowego wypoczynku dzieci i młodzieży (wypoczynek w miejscu

zamieszkania),

-  zielone/białe szkoły.

Ryzyko niskie

- placówki wsparcia dziennego,

-  młodzieżowe domy kultury i pałace młodzieży,

- ogniska pracy pozaszkolnej,

- ogrody jordanowskie,

-  placówki zajmujące się wspomaganiem terapeutycznym dzieci i młodzieży

(poradnie-psychologiczno-pedagogiczne, centra pomocy psychologicznopedagogicznej, centra wspierania edukacji, itp.),

- szkoły muzyczne realizujące wyłącznie kształcenie artystyczne

 * - dotyczy placówek/podmiotów działających na podstawie ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

- nie dotyczy placówek/podmiotów prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego

Uwagi ogólne dla wszystkich obszarów

W każdym przypadku Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nowej Soli może zwiększyć częstotliwość kontroli, tzn. przedsiębiorstwo może zostać zakwalifikowane do wyższej kategorii ryzyka
z uwagi na stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości, wpływające zasadne interwencje oraz informacje od innych organów lub na skutek uzasadnionych przesłanek wynikających z sytuacji sanitarno-epidemiologicznej.
Należy pamiętać, że zasady częstotliwości kontroli wynikające z kategorii ryzyka stosuje się
z uwzględnieniem przepisów szczególnych, które mogą określać inne częstotliwości lub procedury kontroli w danym obszarze nadzoru.

Do niższej kategorii ryzyka obiekt może zostać zakwalifikowany, jeżeli w czasie ostatnich kontroli nie odnotowano nieprawidłowości, czyli nie stwierdzono potencjalnych zagrożeń dla zdrowia ludzi lub zastosowano rozwiązania, które dodatkowo zmniejszają ryzyko ich wystąpienia.

Przedsiębiorstwo lub obiekt może zostać zakwalifikowane do wyższej kategorii ryzyka z uwagi na:

- stwierdzone podczas wcześniejszych kontroli nieprawidłowości, w szczególności te, które stanowiły zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi,

- niewywiązywanie się podmiotu z nałożonych na niego zobowiązań (zalecenia pokontrolne, nakazy / zarządzenia decyzji administracyjnych), w szczególności takich, które miały istotne znaczenie dla bezpieczeństwa zdrowotnego ludzi,

- wpływające, zasadne zgłoszenia, interwencje oraz potwierdzone informacje, w tym od innych organów,

- uzasadnione przesłanki wynikające z sytuacji sanitarno-epidemiologicznej,

- ocenę podmiotu leczniczego, która wskazuje na pogorszenie sytuacji epidemiologicznej zakażeń,

Uwaga!

Powyższe zasady i informacje dotyczą tzw. kontroli planowych. Należy wskazać, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach nadzoru prowadzą również kontrole pozaplanowe, które podejmowane są m.in. w związku z:

- podejrzeniem zagrożenia życia lub zdrowia,

- zgłoszeniami interwencyjnymi,

- koniecznością sprawdzenia wykonania zaleceń pokontrolnych lub zarządzeń decyzji nakazujących usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Logo Biuletynu Informacji Publicznej
Informacje o publikacji dokumentu
Pierwsza publikacja:
23.04.2026 12:06 Mateusz Bodak
Wytwarzający/ Odpowiadający:
PSSE w Nowej Soli
Tytuł Wersja Dane zmiany / publikacji
Informacja o zasadach umożliwiających przypisanie przedsiębiorców do właściwej dla nich kategorii ryzyka 1.0 23.04.2026 12:06 Mateusz Bodak

Aby uzyskać archiwalną wersję należy skontaktować się z Redakcją BIP

{"register":{"columns":[]}}