Światowy Dzień bez Tytoniu 2026
31 maja 2026 roku obchodzimy Światowy Dzień bez Tytoniu. Tegoroczne hasło kampanii WHO brzmi: „Unmasking the appeal: countering nicotine and tobacco addiction” (pol. „Zdemaskować atrakcyjność: przeciwdziałanie uzależnieniu od nikotyny i tytoniu”).
Kampania koncemtruje się na ujawnieniu strategii stosowanych przez przemysł tytoniowy i nikotynowy oraz promowaniu polityk chroniących mlodych ludzi i społeczności przed uzależnieniem. Kampania 2026 ma na celu:
- ujawnienie strategii przemysłu – w tym stosowania syntetycznej nikotyny, soli nikotynowych i analogów, które mają zwiększać potencjał uzależniający, a jednocześnie są reklamowane jako innowacyjne lub nawet mniej szkodliwe;
- promowanie bardziej zdecydowane działania polityczne – poprzez zakazy dotyczące aromatów, reklamy i promocji (w tym w mediach cyfrowych i społecznościowych) oraz poprzez surowsze regulacje dotyczące opakowań i wzornictwa produktów, które zwiększają atrakcyjność dla młodzieży;
- Wzmocnienie pozycji młodzieży i społeczeństwa – poprzez dostarczanie wiedzy i narzędzi do rozpoznawania i przeciwstawiania się wpływom branży oraz poprzez zapewnienie dostępu do opartego na dowodach wsparcia w rzucaniu palenia.
Region Europejski nadal boryka się z wysokim i zrównoważonym pod względem płci obciążeniem tytoniem wśród młodzieży. Około 11,6% 13–15-latków (około 4 milionów) używa tytoniu (11,8% chłopców i 11,4% dziewcząt, po około 2 miliony). Region ten charakteryzuje się najwyższym na świecie wskaźnikiem palenia papierosów wśród młodzieży (8,4%) i najwyższym wskaźnikiem palenia wśród nastoletnich dziewcząt (8,7%).
Używanie produktów nikotynowych, takich jak e-papierosy i saszetki nikotynowe, gwałtownie rośnie wśród młodzieży. Region Europejski charakteryzuje się najwyższym na świecie średnim wskaźnikiem używania e-papierosów wśród młodzieży w wieku 13–15 lat – 14,3%, przy podobnym wskaźniku wśród chłopców (13,6%) i dziewcząt (15%). Porównanie wyników badań ankietowych wśród dorosłych i młodzieży ujawnia uderzający wzorzec: w jednej trzeciej krajów regionu rozpowszechnienie e-papierosów wśród nastolatków jest co najmniej 5 razy wyższe niż wśród dorosłych.
Pomimo tych niepokojących tendencji, nadal istnieją znaczne luki w polityce. Dane WHO z 2024 r. pokazują, że tylko 7 krajów w regionie zakazuje sprzedaży wszystkich smaków e-papierosów, a 5 nie stosuje ograniczeń wiekowych w sprzedaży. Osiem krajów nie ma żadnych ograniczeń dotyczących reklamy, promocji i sponsoringu; 19 ma częściowe zakazy; a 10 nie reguluje używania e-papierosów w miejscach publicznych. Te luki sprawiają, że młodzi ludzie są szczególnie podatni na ukierunkowany marketing i projekty produktów mające na celu podtrzymywanie uzależnienia od nikotyny.
Ochrona przyszłych pokoleń
Badania pokazują, że używanie e-papierosów może zwiększyć popularność papierosów tradycyjnych, szczególnie wśród młodzieży niepalącej, prawie 3-krotnie, co osłabia wysiłki na rzecz kontroli tytoniu.
Światowy Dzień Bez Tytoniu 2026 stanowi okazję do podkreślenia, w jaki sposób przemysł tytoniowy i nikotynowy nadal zmienia opakowania i marki swoich produktów, aby przyciągnąć nowe pokolenie – zwłaszcza dzieci i nastolatków – jednocześnie próbując ominąć surowsze środki kontroli tytoniu na całym świecie.
Więcej informacji na temat Światowego Dnia bez Tytoniu 2026 można znaleźć na stronie WHO (World Health Organization https://www.who.int/europe/news-room/events/item/2026/05/31/default-calendar/world-no-tobacco-day-2026--unmasking-the-appeal---countering-nicotine-and-tobacco-addiction.