Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Policach

Główny Inspektorat Sanitarny, Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego oraz Narodowy Instytut Onkologii im.Marii Skłodowskiej-Curie – PIB organizują kampanię społeczną pod hasłem „Nie odbieraj sobie głosu”, zwiększającą świadomość dotyczącą nowotworów głowy i szyi.

Kampania rusza dzisiaj, tj. 21 września wraz z rozpoczęciem XIV Europejskiego Tygodnia Profilaktyki Nowotworów Głowy i Szyi.

Nowotwory głowy i szyi, ze względu na swoje umiejscowienie, rozwijają się skrycie, wywołując objawy przypominające infekcje górnych dróg oddechowych i łatwo je pomylić z długotrwałym przeziębieniem. Tymczasem podjęcie leczenia w pierwszym stadium choroby daje szanse na wyleczenie nawet u 95% pacjentów.  

W Polsce, podobnie jak w innych krajach Europy, obserwuje się wzrost liczby nowych zachorowań na nowotwory głowy i szyi u ludzi poniżej 40. roku życia, którzy nigdy ani nie palili papierosów, ani nie nadużywali alkoholu. 

Bardzo ważne jest, by każdy, kto zaobserwuje u siebie trwające powyżej 3 tygodni, niezwiązane z infekcją, objawy takie jak: przewlekła chrypka, problemy z połykaniem, guz szyi, ból gardła, czerwone lub białe naloty w jamie ustnej, niegojące się owrzodzenie języka, niedrożność nosa lub krwawy wyciek z nosa, zgłosił się do lekarza laryngologa. Zdarza się, że pierwszym sygnałem choroby są znacznie powiększone węzły chłonne szyi. 

Profilaktyka HPV

Ważna jest profilaktyka pierwotna: unikanie palenia tytoniu i innych produktów nikotynowych, ograniczenie spożycia alkoholu, prowadzenie zdrowego stylu życia oraz szczepienie przeciwko HPV.

Profilaktyka wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) obejmuje szczepienia, regularne badania przesiewowe (dostępne dla kobiet), higienę i bezpieczne kontakty seksualne. Zakażenie HPV jest powszechne, a wirus przenosi się podczas kontaktów seksualnych – waginalnych, analnych i oranych.

Szczepienie jest najskuteczniejszym i najprostszym sposobem ochrony przed zakażeniem HPV. Szczepionka mobilizuje układ odpornościowy do wytworzenia przeciwciał i uruchamia mechanizm służący zapewnieniu długotrwałej ochrony przed HPV, co udowodniono w badaniach klinicznych.

Szczepienie przeciw HPV jest bezpieczne. Szczepionki przeciw HPV są jednymi z najlepiej przebadanych na świecie pod kątem bezpieczeństwa. Niepożądane odczyny poszczepienne występują niezwykle rzadko i najczęściej objawiają się zaczerwienieniem w miejscu wkłucia lub niewielką gorączką. Zwykle ustępują w ciągu 1-3 dni.

Jakie szczepienia przeciwko HPV są dostępne w Polsce? 

Optymalny czas na wykonanie szczepienia to okres przed inicjacją seksualną, ponieważ do zakażeń HPV dochodzi zwykle w krótkim czasie po rozpoczęciu aktywności płciowej. Jednak wiadomo, że tym samym typem HPV można się zarazić więcej niż raz w życiu, dlatego także osoba aktywna seksualnie również może odnieść korzyść ze szczepienia. Fakt rozpoczęcia aktywności seksualnej nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia przeciw HPV.

Szczepienia przeciw HPV skutecznie chronią przed rakiem szyjki macicy, sromu i pochwy u kobiet, rakiem prącia u mężczyzn, a także nowotworami odbytu oraz głowy i szyi u obojga płci.

Refundacja szczepionek przeciw HPV

Dzieci w wieku od 9 do 14 lat są objęte bezpłatnymi szczepieniami preparatami:

• Cervarix (2-walentna szczepionka) – chroni przed typami 16 i 18 wirusa HPV, 
• Gardasil 9 (9-walentna szczepionka) – zapewnia szerszą ochronę, obejmującą dodatkowo typy 6, 11, 31, 33, 45, 52 i 58 HPV.

Dla młodzieży w wieku powyżej 14. roku życia do ukończenia 18 lat:

• Cervarix – 100% refundacji, 
• Gardasil 9 w tej grupie wiekowej jest dostępna za pełną odpłatnością albo z częściową refundacją, w zależności od decyzji samorządów, 

Dla osób po 18. roku życia:

• szczepionka Cervarix dostępna jest z 50% refundacją, 
• szczepionka Gardasil 9 jest dostępna z pełną odpłatnością.

Gdzie można się zaszczepić?

• w szkołach – od 1 września 2024 r. w polskich szkołach podstawowych ruszył program dobrowolnych szczepień przeciw HPV dla dzieci w wieku 9-14 lat,
• w POZ (dzieci 9-14 lat, młodzież po 14. roku życia, dorośli),
• w aptekach (po ukończeniu 18. roku życia).

Zapamiętaj!

HPV mogą zakazić się także dorośli mężczyźni. Będąc nosicielami tego wirusa mogą zachorować na raka odbytu, prącia, krtani czy migdałków.  

Osoby dorosłe, nawet te, które przeszły zakażenie HPV, mogą odnieść korzyści ze szczepienia, ponieważ możliwe jest ponowne zakażenie innym podtypem wirusa HPV.

 

Źródło: GIS