Powrót

Narażenie na radon w jednostkach systemu oświaty

Radon – promieniotwórczość naturalna
Człowiek narażony jest na promieniowanie jonizujące pochodzące ze źródeł naturalnych i sztucznych.

Naturalnym źródłem promieniowania jonizującego są izotopy promieniotwórcze występujące w glebie, skałach, materiałach budowlanych, żywności, wodzie, przedmiotach codziennego użytku, a nawet naszych organizmach, oraz z kosmosu. Natomiast, sztuczne źródła promieniowania to wynik działalności człowieka i zalicza się do nich między innymi: aparaty rentgenowskie, procedury medycyny nuklearnej, akceleratory, reaktory jądrowe1.
„Radon-222 stanowi aż 30,3% całkowitej dawki skutecznej otrzymywanej w ciągu roku przez statystycznego Polaka (dane z 2020 roku), co daje średnią dawkę skuteczną równą odpowiednio 1,2 mSv. Roczna całkowita dawka skuteczna promieniowania jonizującego otrzymana przez statystycznego mieszkańca Polski w 2020 r. wyniosła 3,96 mSv.” 1

Radon - podstawowe informacje
Radon to gaz, naturalnie występujący w podłożu gruntowym, wodzie i powietrzu. Zaważywszy na stan skupienia, ma on zdolność do łatwego przemieszcza się i o ile w otwartej przestrzeni jego stężenie jest bardzo małe to w zamkniętych, źle wietrzonych pomieszczeniach, do których przedostaje się z podłoża gruntowego, jego poziom rośnie. Ryzyko narażenia na radon może wystąpić m.in. w miejscu zamieszkania, miejscu pracy oraz w budynkach o mieszanym przeznaczeniu2.

Pomiary radonu – miejsca pracy – województwo świętokrzyskie
Zgodnie z obowiązującym prawodawstwem6, obowiązek wykonywania pomiarów stężenia radonu lub stężenia energii potencjalnej alfa krótkożyciowych produktów rozpadu radonu, spoczywa na kierownikach jednostek wykonujących działalność, w których występują miejsca pracy:

  • zlokalizowane wewnątrz pomieszczeń na poziomie parteru lub piwnicy oraz związanych z uzdatnianiem wód podziemnych na terenach powiatów: kieleckiego, opatowskiego i skarżyskiego

oraz

  • pod ziemią na terenach całego woj. świętokrzyskiego.

Obowiązek powyższy wynika z Prawa atomowego6 i Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie terenów radonowych6.

Informacje na temat pomiarów radonu znaleźć można między innymi na stronach internetowych:
https://www.gov.pl/web/poznajradon/pomiaryradonu,
https://www.gov.pl/web/gis/informacje-dotyczace-pomiarow-sredniorocznego-stezenia-radonu.

Kierownicy jednostek wykonujących działalność w miejscach, o których mowa powyżej:

  • optymalizują narażenie pracowników wykonujących pracę w ww. miejscach pracy,
  • informują na bieżąco na piśmie takich pracowników o:
    - zwiększonym narażeniu na radon,
    - wynikach pomiarów stężenia radonu lub stężenia energii potencjalnej alfa krótkożyciowych produktów rozpadu radonu w miejscu pracy,
    - otrzymanych przez pracowników dawkach promieniowania,
    - działaniach podejmowanych w celu ograniczenia narażenia na radon w miejscu pracy.

Jeżeli w miejscach pracy:

  • zlokalizowanych wewnątrz pomieszczeń na poziomie parteru lub piwnicy na terenach powiatów: kieleckiego, opatowskiego i skarżyskiego wynik pomiaru, wskazuje na możliwość przekroczenia poziomu odniesienia średniorocznego stężenia promieniotwórczego radonu w takich pomieszczeniach, tj. 300 Bq/m3, kierownicy jednostek podejmują działania zapewniające ograniczenie narażenia pracowników na radon.

Te same obowiązki ciążą na kierowniku jednostki organizacyjnej wobec uczniów, studentów i praktykantów.

Pod pojęciem „ucznia” należy rozumieć: dzieci objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju w szkołach i placówkach oświatowych, dzieci objęte wychowaniem przedszkolnym w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych zorganizowanych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego oraz uczniów, słuchaczy, wychowanków i absolwentów szkół i placówek oświatowych3.

Katalog systemu oświaty został określony w Prawie oświatowym4.

W przypadku uczniów, należy uwzględnić, że dziecko pozostaje aż do pełnoletności pod władzą rodzicielską, obejmującą obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad dzieckiem i troszczenia się o jego rozwój fizyczny5.

Pod pojęciem „rodziców” należy także rozumieć prawnych opiekunów dziecka oraz osoby (podmioty) sprawujące pieczę zastępczą nad dzieckiem4.

Obowiązek informacyjny wobec uczniów, którzy nie osiągnęli pełnoletności powinien być realizowany również wobec rodziców, ponieważ to rodzice są rzeczywistymi decydentami w sprawach zdrowia dzieci.

Zachęcamy do zapoznania się z:

 


1 https://www.gov.pl/web/poznajradon/cotojestradon
2 https://www.gov.pl/web/gis/radon--podstawowe-informacje
3 ustawa z 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej
4  ustawa z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
5 ustawa z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
6 Tekst ma wyłącznie charakter poglądowy i nie jest wiążący, został przygotowany na podstawie wybranych obowiązujących aktów prawnych, weryfikacja obowiązków powinna odbywać się na podstawie obowiązujących przepisów prawa.

{"register":{"columns":[]}}