Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Sokółce

Od 1 września 2026 r. wchodzi w życie nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia  z dnia 16 lutego 2026 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach.

 

Zmiany w sklepikach szkolnych  i automatach vedingowych. 

Od 1 września 2026 r. obowiązuje zamknięty katalog dokładnie 19 grup produktów, które mogą być sprzedawane na terenie szkoły. Jeśli czegoś nie ma na liście – nie ma prawa znaleźć się na półce sklepiku szkolnego: 

• dozwolone przekąski i napoje (np. jogurty, produkty zbożowe) mogą zawierać  maksymalnie 10 g cukru,10 g tłuszczu i 1 g soli w 100 g gotowego produktu.
• jedyną legalną słodkością w szkole będzie czekolada gorzka o zawartości minimum 70% kakao, 
• dozwolone są soki owocowe, warzywne oraz owocowo-warzywne 100% (bez dodatku cukru, soli i substancji słodzących). 

Zmiany w żywieniu w stołówkach szkolnych i przedszkolnych.

Zmiany w nowym ww. rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 16 lutego 2026 r. zmieniają sposób układania jadłospisów oraz technologię przygotowywania posiłków. 

1. Bilansowanie posiłków w ujęciu dziesięciodniowym

Koniec z planowaniem posiłków „z dnia na dzień”. Nowe przepisy wprowadzają obowiązek planowania i rozliczania wartości energetycznej oraz odżywczej posiłków w blokach 10-dniowych. Jadłospis dekadowy musi być precyzyjnie dostosowany do norm wiekowych dzieci w danej placówce. Oznacza to, że średnia zawartość białka, tłuszczów i węglowodanów z 10 dni musi dokładnie odpowiadać zapotrzebowaniu danej grupy rówieśniczej. 

2. Smażone = niezdrowe 

Radykalny odwrót od smażenia to jedna z najważniejszych zmian technologicznych. W tradycyjnym, 5-dniowym tygodniu nauki, dania przygotowywane metodą smażenia (w tym w głębokim tłuszczu) mogą pojawić się maksymalnie 2 razy. 

• W pozostałe 3 dni kuchnia musi stosować zdrowsze techniki: gotowanie, gotowanie na parze, duszenie lub pieczenie w piecach konwekcyjno-parowych. 

3. Obowiązkowy posiłek - obiad w 100% roślinny

Przynajmniej raz w tygodniu (w ujęciu dekadowym: minimum 2 razy) menu obiadowe musi być całkowicie bezmięsne i bezrybne. Co istotne, nie może to być posiłek typu „naleśniki z dżemem”. Rozporządzenie wymaga, aby był to pełnowartościowy, zbilansowany obiad roślinny, oparty na: 

• nasionach roślin strączkowych (np. soczewica, ciecierzyca, fasola, groch, rośliny typu fasolka szparagowa, groszek cukrowy (spożywane razem ze strączkiem) lub zielony groszek (gotowany, konserwowy), grubych kaszach i pełnoziarnistych makaronach, 
• różnorodnych, najlepiej sezonowych warzywach. 

4. Zakaz stosowania  gotowych dań  i koncentratów 

Nowe przepisy wypowiadają wojnę drodze na skróty. 

• Wprowadzono całkowity zakaz używania koncentratów spożywczych, gotowych mieszanek przypraw z glutaminianem sodu, sztucznych zagęszczaczy oraz tzw. „zup z proszku”. 
• Wyjątkiem są wyłącznie koncentraty i przeciery produkowane w 100% z naturalnych składników (np. czysty koncentrat pomidorowy bez dodatku cukru i konserwantów). 
• Dodatkowo, minimum dwa razy w tygodniu zupy muszą być gotowane wyłącznie na czystych wywarach warzywnych, bez użycia porcji rosołowych czy kości. 

5. Zmniejszony limit cukru w kompotach i herbacie 

Napoje przygotowywane na miejscu przez personel kuchenny (kompoty, herbaty owocowe, napary ziołowe, kakao) zostają objęte restrykcyjnym limitem. Mogą zawierać maksymalnie 5 g cukrów dodanych na 250 ml gotowego napoju (czyli równowartość jednej płaskiej łyżeczki cukru na duży kubek). Rekomendujemy całkowite zrezygnowanie ze słodzenia na rzecz naturalnego smaku owoców i ziół. 

6. Zwiększona ilość warzyw i owoców bez wyjątków – z przewagą warzyw 

Świeże produkty muszą być obowiązkowym elementem każdego posiłku (śniadania, obiadu, podwieczorku). Utrzymano również zasadę proporcji: na talerzu musi pojawiać się zdecydowanie więcej warzyw niż owoców, aby nie przyzwyczajać dzieci do słodkiego smaku fruktozy. 
 

Wprowadzenie tych zmian wymaga modyfikacji wielu tradycyjnych receptur. Aby ułatwić Państwu pracę, przypominamy, że Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEZ) udostępniają bezpłatne, materiały edukacyjne. Warto z nich skorzystać jeszcze przed 1 września! 

Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej - Żywienie w placówkach. 

Z nową wersją rozporządzenia można się zapoznać → TUTAJ.