Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Staszowie

Rak szyjki macicy to jeden z najczęściej występujących nowotworów u kobiet na całym świecie. W Polsce rocznie na raka szyjki macicy zapada około 2 500 kobiet, a blisko 50% z nich umiera. Nowotwór ten zazwyczaj rozwija się powoli, a jego rozwój może trwać wiele lat nie dając na wczesnym etapie objawów. Najczęstszym czynnikiem ryzyka rozwoju raka szyjki macicy jest zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), który w większości przypadków jest przenoszony drogą płciową. Wirus HPV może prowadzić do zmian, które niewykryte na wczesnym etapie i nieleczone mogą przekształcić się w nowotworów.  Do innych czynników zwiększających prawdopodobieństwo zachorowania na raka szyjki macicy zaliczyć można obciążenie genetycznie związane z rakiem szyjki macicy, wczesne rozpoczęcie współżycia seksualnego, wielu partnerów seksualnych, niską odporność organizmu, palenie papierosów czy korzystanie z innych używek, długotrwałe zażywanie środków antykoncepcyjnych, zakażenia chorobami przenoszonymi drogą płciową, a także brak odpowiedniej profilaktyki. 

Profilaktyka raka szyjki macicy opiera się na trzech filarach, do których należą: szczepienia przeciwko HPV, badania profilaktyczne i zdrowy tryb życia.

 

Szczepienia przeciwko HPV

Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) odpowiada za 99% przypadków raka szyjki macicy. Wirus jest również przyczyną różnych nowotworów, takich jak rak pochwy, sromu, ale nie dotyczy tylko kobiet ponieważ może wywoływać nowotwory prącia, odbytu, jest także odpowiedzialny za część nowotworów głowy i szyi. Dlatego jednym z najskuteczniejszych narzędzi zapobiegania tym chorobom, są szczepienia przecie HPV. Najlepsze efekty uzyskuje się, gdy szczepienie odbędzie się przed rozpoczęciem aktywności seksualnej, ponieważ organizm nie zetknął się jeszcze z wirusem i może wytworzyć na niego pełną odporność. Więcej na ten temat szczepień przeciw HPV  na stronach Ministerstwa Zdrowia https://www.gov.pl/web/zdrowie/hpv

 

Badania profilaktyczne

Podstawą wczesnego wykrywania stanów przednowotworowych i nowotworowych jest regularne wykonywanie przez kobiety badań profilaktycznych. Obecnie stosowanym testem podstawowym w profilaktyce raka szyjki macicy jest badanie cytologiczne. W Polsce w ramach Programu profilaktyki raka szyjki macicy cytologię  wykonuje się raz na 3 lata bezpłatnie i bez skierowania u kobiet w wieku 25-64 lata. Badanie można wykonać w każdym gabinecie ginekologicznym, który ma podpisaną umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia.

 

Zdrowy tryb życia w profilaktyce raka szyjki macicy

Zdrowy styl życia, stanowi fundament prewencji pierwotnej, przynosi wymierne efekty w postaci zmniejszenia ryzyka wielu chorób nowotworowych w tym raka szyjki macicy.

Unikanie palenia papierosów, przyjmowania środków psychoaktywnych, odpowiednia dieta i aktywność fizyczna dodatkowo wzmacniają odporność organizmu, co może zmniejszać ryzyko infekcji wirusem HPV.

 

Źródło https://onkologia.pacjent.gov.pl/pl/kompendium-chorob-nowotworowych/szyjka-macicy/epidemiologia