Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Staszowie

Głównym celem Światowego Dnia Bez Tytoniu jest zwrócenie uwagi społeczeństwa na negatywne konsekwencje zdrowotne wynikające z używania tytoniu i wyrobów nikotynowych oraz promowanie zdrowego stylu życia wolnego od uzależnienia od nikotyny.

Palenie tytoniu pomimo udowodnionego szkodliwego dziania jest jedną z  najczęstszych i najbardziej szkodliwych używek na świecie. Dym tytoniowy zawiera nikotynę – substancję silnie uzależniającą – oraz tysiące związków chemicznych, z których większość ma działanie toksyczne i rakotwórcze. Najpoważniejsze skutki palenia tytoniu dotyczą przede wszystkim układu oddechowego i krążenia. Palenie zwiększa ryzyko rozwoju przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), przewlekłego zapalenia oskrzeli oraz raka płuc. Negatywnie wpływa także na układ sercowo-naczyniowy - przyspiesza rozwój miażdżycy, podnosi ciśnienie krwi i znacznie zwiększa ryzyko zawału serca oraz udaru mózgu. Palenie tytoniu zmniejsza kondycję organizmu i wpływa na  starzenie się skóry, osłabia odporność, pogarsza stan zębów i dziąseł.

 

Hasło tegorocznej kampanii WHO Światowego Dnia Bez Tytoniu 2026 brzmi: „Unmasking the appeal – countering nicotine and tobacco addiction” (pol. „Zdemaskować atrakcyjność – przeciwdziałanie uzależnieniom od nikotyny i tytoniu”). Kampania skupia się na ujawnianiu strategii stosowanych przez przemysł tytoniowy i nikotynowy oraz na promowaniu działań chroniących młodzież i społeczeństwo przed uzależnieniem. Kampania zwraca uwagę na sposoby, dzięki którym firmy próbują zachęcać szczególnie młode osoby do sięgania po papierosy, e-papierosy oraz inne wyroby nikotynowe. Współczesny marketing często przedstawia produkty nikotynowe jako nowoczesne, modne i mniej szkodliwe. Producenci wykorzystują atrakcyjne opakowania, intensywne kolory, popularne smaki oraz nowoczesny wygląd urządzeń, aby zwiększyć zainteresowanie swoimi produktami i budować pozytywne skojarzenia z ich używaniem. Zdecydowana większość tych działań ukierunkowana jest na dzieci i młodzież. Dlatego szczególnie ważnym elementem kampanii jest ochrona dzieci i młodzieży przed uzależnieniem. Młody organizm jest bardziej podatny na działanie nikotyny, a uzależnienie rozwija się u niego szybciej niż u osób dorosłych. Pomimo rosnącej liczby osób sięgających po e-papierosy i inne wyroby nikotynowe, w wielu krajach nadal brakuje wystarczająco restrykcyjnych przepisów ograniczających ich reklamę i promocję.

Według Światowej Organizacji Zdrowia konieczne jest wprowadzanie bardziej zdecydowanych działań mających na celu ograniczenie używania produktów nikotynowych. Do najważniejszych rozwiązań należą m.in. zakaz stosowania smakowych dodatków i aromatów, wprowadzenie jednolitych opakowań, ograniczenie reklamy i promocji, rozwijanie programów wspierających rzucanie palenia oraz zwiększanie podatków na wyroby tytoniowe i nikotynowe.

Edukacja zdrowotna, otwarte rozmowy z młodzieżą oraz zwiększanie świadomości społecznej odgrywają ważną rolę w zapobieganiu sięganiu po wyroby tytoniowe i nikotynowe. Im większa wiedza na temat skutków palenia oraz sposobów działania reklam i promocji, tym łatwiej podejmować odpowiedzialne i korzystne dla zdrowia decyzje.

Dlatego kampanie społeczne, takie jak Światowy Dzień Bez Tytoniu, mają duże znaczenie w promowaniu zdrowego stylu życia, przeciwdziałaniu uzależnieniom oraz ochronie zdrowia publicznego, szczególnie wśród dzieci i młodzieży.

 

 Źródło  https://www.who.int/campaigns/world-no-tobacco-day/2026