Jak chronić się przed upałami ?
Wysokie temperatury mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia, a w skrajnych przypadkach nawet dla życia. Podczas upałów wzrasta ryzyko odwodnienia, przegrzania organizmu oraz wystąpienia udaru słonecznego lub cieplnego. Szczególną ostrożność powinny zachować dzieci, seniorzy, osoby przewlekle chore oraz właściciele zwierząt.
Objawy przegrzania organizmu
Do najczęstszych objawów przegrzania należą:
- silne zmęczenie i osłabienie,
- bóle oraz zawroty głowy,
- nudności,
- podwyższona temperatura ciała,
- szumy uszne,
- przyspieszone tętno i oddech,
- drgawki,
- zaburzenia koncentracji.
Wysokie temperatury wpływają również na układ nerwowy, powodując senność, rozdrażnienie i obniżenie zdolności koncentracji. Szczególnie ważne jest zachowanie ostrożności podczas prowadzenia pojazdów.
Jeżeli wystąpią zawroty głowy, silne osłabienie, niepokój, dotkliwe pragnienie lub ból głowy, należy przenieść się do chłodnego miejsca i w razie potrzeby zadzwonić pod numer alarmowy 112.
Jak chronić się przed upałem?
W domu
- w ciągu dnia zamykaj okna, rolety i żaluzje, szczególnie od strony nasłonecznionej,
- wietrz mieszkanie wcześnie rano oraz wieczorem, gdy temperatura na zewnątrz jest niższa,
- korzystaj z wentylatorów lub klimatyzacji, pamiętając o rozsądnym ustawieniu temperatury,
Na zewnątrz
- noś lekką, przewiewną odzież w jasnych kolorach,
- zakładaj nakrycie głowy oraz okulary przeciwsłoneczne,
- ogranicz przebywanie na słońcu w godzinach największego nasłonecznienia,
- unikaj forsownego wysiłku fizycznego w najgorętszej części dnia,
- korzystaj z zacienionych miejsc i regularnie odpoczywaj,
Nad wodą
- nie wchodź gwałtownie do wody bezpośrednio po opalaniu,
- przed kąpielą stopniowo schłodź ciało, polewając wodą twarz, kark i klatkę piersiową,
- zachowaj szczególną ostrożność podczas korzystania z kąpielisk.
W podróży
- podczas jazdy samochodem rób częstsze przerwy,
- odpoczywaj w zacienionych miejscach,
- nigdy nie pozostawiaj dzieci ani zwierząt w zaparkowanym pojeździe.
W miejscu pracy
Pracodawca powinien:
- zapewnić pracownikom dostęp do odpowiedniej ilości wody pitnej,
- ograniczać wykonywanie ciężkich prac fizycznych w najgorętszych godzinach dnia,
- umożliwiać częstsze przerwy w pracy,
- zapewnić odpowiednią wentylację lub klimatyzację pomieszczeń,
- organizować pracę w sposób ograniczający narażenie na wysokie temperatury.
Wysokie temperatury mogą negatywnie wpływać na bezpieczeństwo i komfort pracy. Powodują zmęczenie, spadek koncentracji oraz zwiększają ryzyko wypadków
Pracownicy wykonujący obowiązki na otwartej przestrzeni powinni korzystać z nakryć głowy, regularnie nawadniać organizm oraz robić przerwy w zacienionych miejscach.
Ochrona przed promieniowaniem UV
Podczas przebywania na słońcu należy stosować kremy z filtrem UV.
Stopnie ochrony SPF:
- SPF 2–6 – niski poziom ochrony,
- SPF 8–12 – średni poziom ochrony,
- SPF 15–25 – wysoki poziom ochrony,
- SPF 30–50 – bardzo wysoki poziom ochrony,
- SPF 50+ – najwyższy poziom ochrony.
Krem ochronny należy nakładać przed wyjściem na słońce oraz ponawiać aplikację po kąpieli, intensywnym poceniu się lub wytarciu skóry ręcznikiem.
Pamiętaj o odpowiednim nawodnieniu
W czasie upałów organizm traci znaczne ilości wody i składników mineralnych.
Dlatego należy:
- regularnie pić wodę, najlepiej niegazowaną,
- spożywać lekkie posiłki bogate w owoce i warzywa,
- ograniczać tłuste i ciężkostrawne potrawy,
- unikać alkoholu, który przyspiesza odwodnienie organizmu.
Wysokie temperatury sprzyjają również namnażaniu się bakterii, dlatego należy zwracać szczególną uwagę na higienę rąk oraz bezpieczne przechowywanie żywności.
Dzieci i zwierzęta
Dzieci są szczególnie narażone na skutki wysokich temperatur.
Podczas upałów:
- ubieraj dzieci w lekką i przewiewną odzież,
- pamiętaj o nakryciu głowy,
- zapewniaj regularne picie płynów,
- unikaj długiego przebywania na słońcu,
- stosuj osłony przeciwsłoneczne przy wózkach.
Nigdy nie pozostawiaj dziecka ani zwierzęcia w samochodzie. Temperatura wewnątrz pojazdu może w krótkim czasie osiągnąć nawet 50–60°C.
Pamiętaj również o zwierzętach domowych. Zapewnij im stały dostęp do świeżej wody oraz możliwość schronienia się w cieniu.
Seniorzy
Osoby starsze są szczególnie narażone na odwodnienie i przegrzanie organizmu.
Zaleca się, aby:
- ograniczały wychodzenie z domu podczas największych upałów,
- nosiły nakrycie głowy podczas przebywania na zewnątrz,
- regularnie nawadniały organizm,
- monitorowały swoje samopoczucie.
Seniorzy przyjmujący leki powinni skonsultować się z lekarzem, ponieważ odwodnienie może wpływać na działanie niektórych preparatów i zwiększać ryzyko działań niepożądanych.
Warto wiedzieć
Za upał uznaje się sytuację, gdy temperatura powietrza przekracza 30°C.
Najwyższe temperatury występują zazwyczaj między godziną 15:00 a 18:00, natomiast największe natężenie promieniowania UV odnotowuje się około południa, najczęściej między godziną 12:00 a 13:00.
Przestrzeganie podstawowych zasad bezpieczeństwa podczas upałów pozwala ograniczyć ryzyko przegrzania organizmu i bezpiecznie przetrwać nawet najbardziej gorące dni.
Materiały
Upały - broszura informacyjnaUpaly_Broszura_23czer2026.pdf 3.12MB