Nowe standardy żywienia dzieci i młodzieży oraz zasady organizacji żywienia zbiorowego w przedszkolach i szkołach

PPIS w Świdnicy informuje, że w toku realizacji działań Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ) opracowano następujące materiały edukacyjne celem wsparcia m.in. pracy realizatorów żywienia zbiorowego w przedszkolach i szkołach. Wszystkie poniższe materiały są dostępne na stronie NCEŻ: https://ncez.pzh.gov.pl/.

Zachęcam Państwa do szerokiego wykorzystywania poniższych materiałów w działaniach informacyjnych i edukacyjnych dotyczących nowych standardów żywienia dzieci i młodzieży, w szczególności poprzez ich cytowanie, udostępnianie oraz zamieszczanie odnośników do pełnych treści. Materiały te zostały opracowane ze środków publicznych pozostających w dyspozycji Ministra Zdrowia i są powszechnie dostępne w Internecie, co umożliwia ich wykorzystanie w komunikacji prowadzonej przez podmioty zaangażowane w organizację żywienia. Korzystanie z nich powinno każdorazowo odbywać się z poszanowaniem zasad rzetelności, w tym z wyraźnym wskazaniem źródła oraz zamieszczeniem linku do pełnej wersji przywoływanej publikacji.

EBOOKI:

Obiady szkolne. 60 propozycji zbilansowanych zestawów obiadowych dla dzieci i młodzieży w wieku szkolnym (2020 r.)

https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2021/03/obiady-szkolne-web-21-12-final-1.pdf

Żywienie w przedszkolu w praktyce (2021 r.)

https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2022/02/E-book-Zywienie-w-przedszkolach-w-praktyce.pdf

Żywienie w przedszkolu w praktyce. Propozycja 30 zbilansowanych jadłospisów przedszkolnych (2022 r.)

https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2022/12/Publikacja-5.-Zywienie-w-przedszkolu.pdf

Wiem, że dobrze jem. Talerz Zdrowego Żywienia w praktyce (2021 r.)

https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2021/11/e-book-Talerz-Zdrowego-Zywienia.pdf

Strączkowe są zdrowe. Praktyczny poradnik żywieniowy jak zmniejszyć ilość mięsa w diecie na rzecz produktów pochodzenia roślinnego (2021 r.)

https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2021/12/E-book-Straczkowe-sa-zdrowe.pdf

Praktyczny przewodnik po dietach roślinnych (2025 r.)

https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2025/09/02-Praktyczny-przewodnik-po-diecie-roslinnej.pdf

Normy żywienia dla populacji Polski (2024 r.)

https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/zasady-zdrowego-zywienia/normy-zywieniowe-2024/

W przypadku trzech pierwszych publikacji należy zaznaczyć, że zostały one opracowane w oparciu o rozporządzenie „sklepikowe” z 2016 r. oraz Normy żywienia dla populacji Polski z 2020 r. Ich treści są jednak zgodne z zasadami prawidłowego żywienia dzieci i młodzieży, i pomimo aktualizacji norm żywienia w 2024 r. oraz nowelizacji ww. rozporządzenia nadal mogą stanowić inspirację dla realizatorów żywienia zbiorowego w przedszkolach i szkołach i wskazówkę, jak komponować wartościowe posiłki. Kolejne publikacje dedykowane są szerszej grupie odbiorców i przekazują rzetelne treści o żywieniu i jego zasadach, które mogą być również pomocne w pracy osób odpowiedzialnych za planowanie i przygotowywanie posiłków dla dzieci i młodzieży.

ARTYKUŁY:

Nowe rozporządzenie „sklepikowe”. Żywienie w przedszkolu i stołówka szkolna.

https://ncez.pzh.gov.pl/zywienie-w-placowkach/nowe-rozporzadzenie-sklepikowe-zywienie-w-przedszkolu-i-stolowka-szkolna/

Rozporządzenie „sklepikowe” 2026 – co nowego? Sklepiki szkolne i automaty vendingowe.

https://ncez.pzh.gov.pl/zywienie-w-placowkach/rozporzadzenie-sklepikowe-2026-co-nowego-sklepiki-szkolne-i-automaty-vendingowe/

Żywienie zbiorowe w przedszkolu i szkole. Najczęściej zadawane pytania w kontekście rozporządzenia „sklepikowego” 2026.

https://ncez.pzh.gov.pl/zywienie-w-placowkach/zywienie-zbiorowe-w-przedszkolu-i-szkole-najczesciej-zadawane-pytania-w-kontekscie-rozporzadzenia-sklepikowego-2026/

Dieta planetarna w żywieniu dzieci.

https://ncez.pzh.gov.pl/dzieci-i-mlodziez/dieta-planetarna-w-zywieniu-dzieci/

Dieta planetarna a żywienie zbiorowe w szkole

https://ncez.pzh.gov.pl/zywienie-w-placowkach/dieta-planetarna-a-zywienie-zbiorowe-w-szkole/

Jak jeść zdrowo i dbać o planetę. Dieta planetarna w praktyce.

https://ncez.pzh.gov.pl/abczywienia/zasady-zdrowego-zywienia/jak-jesc-zdrowo-i-dbac-o-planete-dieta-planetarna-w-praktyce/

Dieta planetarna i jej wpływ na zdrowie.

https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/zasady-zdrowego-zywienia/dieta-planetarna-i-jej-wplyw-na-zdrowie/

Kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych w przedszkolu i szkole – 5 podstawowych kroków.

https://ncez.pzh.gov.pl/zywienie-w-placowkach/zywienie-w-przedszkolach-i-szkolach/ksztaltowanie-prawidlowych-nawykow-zywieniowych-w-przedszkolu-i-szkole-5-podstawowych-krokow/

Żywienie w przedszkolu i szkole. Nowe normy żywienia a zalecenia dotyczące cukrów w diecie dzieci i młodzieży.

https://ncez.pzh.gov.pl/zywienie-w-placowkach/zywienie-w-przedszkolu-i-szkole-nowe-normy-zywienia-a-zalecenia-dotyczace-cukrow-w-diecie-dzieci-i-mlodziezy/

Alergia pokarmowa u dzieci.

https://ncez.pzh.gov.pl/dzieci-i-mlodziez/alergia-pokarmowa-u-dzieci/

Rola rodziców w zmianie nawyków żywieniowych dzieci.

https://ncez.pzh.gov.pl/dzieci-i-mlodziez/rola rodzicow-w-zmianie-nawykow-zywieniowych-dzieci/

W jaki sposób żywienie dzieci wpływa na ich rozwój poznawczy i wyniki w nauce?

https://ncez.pzh.gov.pl/dzieci-i-mlodziez/dzieci-przedszkolne-i-szkolne/w-jaki-sposob-zywienie-dzieci wplywa-na-ich-rozwoj-poznawczy-i-wyniki-w-nauce/

Profilaktyka otyłości u dzieci i młodzieży.

https://ncez.pzh.gov.pl/dzieci-i-mlodziez/dzieci-przedszkolne-i-szkolne/profilaktyka-otylosci-u-dzieci-i-mlodziezy/

Współpraca z rodzicami a kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych dzieci w przedszkolu.

https://ncez.pzh.gov.pl/dzieci-i-mlodziez/dzieci-przedszkolne-i-szkolne/wspolpraca-z-rodzicami-a ksztaltowanie-prawidlowych-nawykow-zywieniowych-dzieci-w-przedszkolu/

Jak wspierać dziecko w kształtowaniu prawidłowych zachowań żywieniowych? Czy rówieśnicy mają wpływ na sposób żywienia dzieci.

https://ncez.pzh.gov.pl/dzieci-i-mlodziez/dzieci-przedszkolne-i-szkolne/jak-wspierac-dziecko-w-ksztaltowaniu-prawidlowych-zachowan-zywieniowych/

INFOGRAFIKI:

Plakat edukacyjny „Strączki” dla uczniów szkół podstawowych

https://ncez.pzh.gov.pl/zywienie-w placowkach/plakat-edukacyjny-straczki-dla-uczniow-szkol-podstawowych/

Talerz Zdrowego Żywienia

https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/talerz-zdrowego-zywienia/

Pomysły na wykorzystanie strączków w kuchni

https://ncez.pzh.gov.pl/wp content/uploads/2022/08/straczki.pdf

Pożywna zupa pełna smaku i energii

https://ncez.pzh.gov.pl/wp content/uploads/2024/11/Infografika_5.pdf

Jesienne napary na zdrowie

https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2024/11/infografika_7.pdf

Czy owsianka musi być nudna?

https://ncez.pzh.gov.pl/wp content/uploads/2024/11/infografika_3_poprawka_MZ.pdf

Dobre praktyki w przedszkolu

https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2022/06/Dobre-praktyki-w przedszkolu-min.pdf

W zakładce Materiały do pobrania https://ncez.pzh.gov.pl/infografiki-do-pobrania/ znajduje się również wiele innych infografik stanowiących źródło wiedzy z zakresu żywienia przedstawionej w zwięzłej formie.

ROLKI Z PRZEPISAMI dedykowane realizatorom żywienia zbiorowego w przedszkolach i szkołach:

potrawka z warzyw i ciecierzycy, zielona pasta z soczewicy z warzywami, pudding kakaowo-gryczany

https://ncez.pzh.gov.pl/zywienie-w-placowkach/filmy-z-przepisami-na-smaczne-potrawy/

kaszotto z zieloną soczewicą, placuszki bananowe z owocami sezonowymi, leśny shake z tropikalną nutką

https://ncez.pzh.gov.pl/zywienie-w-placowkach/kulinarne-inspiracje-dla-realizatorow-zywienia-zbiorowego-w-przedszkolach-i-szkolach/

W zakładce PRZEPISY https://ncez.pzh.gov.pl/przepisy/ dostępnych jest wiele pomysłów na różnego typu potrawy, które mogą stanowić źródło inspiracji kulinarnych także dla realizatorów żywienia zbiorowego w przedszkolach i szkołach, m.in. dania główne, zupy, pasty kanapkowe, koktajle. Przepisy te uwzględniają listę potrzebnych składników, liczbę porcji oraz informacje na temat wartości odżywczej jednej porcji i zawartości podstawowych składników odżywczych, co może być pomocne w dostosowaniu receptur do potrzeb żywienia realizowanego w placówce.

W zakładce RODZINNA AKCJA – ZDROWA RYWALIZACJA https://rodzinnaakcja.pzh.gov.pl/ dostępnych jest wiele filmów, animacji, infografik, przepisów przekazujących treści dotyczące żywności i żywienia w atrakcyjny, przystępny sposób. Materiały te mogą być wykorzystane także przez osoby odpowiedzialne za żywienie dzieci i młodzieży w celu pogłębienia już posiadanej wiedzy, jak również do celów edukacyjnych realizowanych na terenie placówek.

Aktualnie finalizowane są prace graficzne nad treścią broszury „Strączki da się lubić! Praktyczny przewodnik dla osób realizujących żywienie dzieci i młodzieży” dedykowanej opiekunom dzieci i młodzieży, w tym realizatorom żywienia zbiorowego w jednostkach systemu oświaty. Broszura zawiera m.in. informacje dotyczące żywienia w jednostkach systemu oświaty w świetle znowelizowanego rozporządzenia Ministra Zdrowia z 16 lutego 2026 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach (Dz.U. z 2026 r. poz. 197) i praktyczne porady związane z żywieniem dzieci i młodzieży. Publikacja broszury na stronie NCEŻ planowana jest w III kwartale 2026 r.