Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Świdniku

W związku z obowiązkiem zachowania standardów sanitarnych na etapach zbioru, skupu, transportu, przetwórstwa i przechowalnictwa warzyw oraz owoców przez producentów prowadzących działalność na poziomie gospodarstw oraz zbliżającym się  sezonem zbioru owoców i warzyw,  Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Świdniku, przypomina, że podmioty prowadzące produkcję podstawową/ pierwotną produktów pochodzenia roślinnego  oraz podmioty prowadzące sprzedaż bezpośrednią tych produktów obowiązane są złożyć wniosek o wpis do Rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej zgodnie z art. 61 i art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności  i żywienia.

Organem właściwym w sprawie rejestracji podmiotów działających na terenie powiatu świdnickiego jest Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny  w Świdniku.

 

 

Higiena Produkcji Pierwotnej: Uprawa i Zbiór Owoców oraz Warzyw

 

Produkcja pierwotna obejmuje działalność na poziomie gospodarstw lub na podobnym poziomie obejmującą m.in. produkcję, uprawę produktów roślinnych takich jak zboża, owoce, warzywa, zioła, grzyby jak również ich transport wewnętrzny, magazynowanie i postępowanie z produktami (bez znaczącej zmiany ich charakteru np. np. mycie warzyw, usuwanie liści, sortowanie owoców, suszenie zbóż ) w gospodarstwie i ich dalszy transport do zakładu przetwórczego oraz zbieranie runa leśnego na przykład zbieranie grzybów dzikorosnących i jagód w naturalnym środowisku i ich transport do zakładu.

Sprzedaż bezpośrednia jest to sprzedaż małych ilości surowców, czyli produktów produkcji pierwotnej do konsumenta końcowego lub lokalnego zakładu detalicznego bezpośrednio zaopatrującego konsumenta końcowego.

Dostawy bezpośrednie obejmują również środki spożywcze pochodzące z produktów lub surowców, o których mowa w postaci kiszonej lub suszonej. Dostawcami bezpośrednimi są zatem producenci małych ilości żywności nieprzetworzonej pochodzenia roślinnego, sprzedawanej konsumentowi finalnemu, tj. osobom indywidualnym, np. na targowiskach, placach targowych, w bramach własnych gospodarstw rolnych, handlu obwoźnym, jak również lokalnym sklepom i zakładom gastronomicznym  (restauracje, bary, stołówki szkolne i inne).

 

Występowanie zatruć pokarmowych u ludzi może być związane z obecnością wirusów w żywności i wodzie. Żywność pochodzenia roślinnego może zostać zanieczyszczona przez kontakt z osobami chorymi, jak również przez skażoną wodę, glebę, urządzenia lub opakowania.

 

Patogeny nie namnażają się w produktach roślinnych, lecz długo przeżywają w środowisku.

Szczególnie narażone są owoce jagodowe (truskawki, maliny, porzeczki, jeżyny) oraz warzywa spożywane na surowo lub minimalnie przetworzone (np. mrożonki), których specyfika uniemożliwia obieranie lub pełne, efektywne umycie.

W przypadku tych owoców istnieje duże ryzyko, że ewentualne zanieczyszczenia biologiczne pochodzące od  np. osób pracujących przy uprawie, zbiorze, czy też innych czynnościach związanych z ich pozyskaniem i oferowaniem konsumentowi nie zostaną w pełni usunięte.

 

Producenci rolni ponoszą pełną, prawną odpowiedzialność za bezpieczeństwo zdrowotne żywności wprowadzanej na rynek.

W celu zapewnienia bezpieczeństwa mikrobiologicznego żywności pochodzenia  roślinnego niezbędne jest bezwzględne przestrzeganie określonych wymogów higieniczno – sanitarnych już na etapie produkcji pierwotnej owoców  i warzyw (uprawa, zbiór).

W związku z powyższym podmioty zajmujące się produkcją pierwotną (plantatorzy owoców i warzyw) powinni:

- eliminować przypadki nawożenia płodów rolnych fekaliami, które mogą być zanieczyszczone chorobotwórczymi wirusami, mogącymi utrzymywać się nawet przez kilka miesięcy,

- stosować do upraw wodę spełniającą odpowiednie kryteria mikrobiologiczne,

- zapewnić osobom pracującym przy zbiorze dostęp do toalet w odpowiedniej ilości w stosunku do zatrudnionego personelu,

- zapewnić pracownikom dostęp do wody do mycia rąk,

- dokonywać mycia rąk przed każdorazowym wejściem na pole, oraz podczas pracy

- zapewnić czystą odzież  przy wykonywaniu pracy,

- nie dopuszczać do pracy przy zbiorze owoców i warzyw osób, u których występują takie objawy jak: biegunka, wymioty, kaszel, temperatura,

- zapewnić odpowiednią czystość pojemników i naczyń do zbioru owoców  i warzyw,

- bezwzględnie egzekwować zakaz wstępu do obszaru zbioru osób nieupoważnionych (w tym dzieci),

- zapewnić stosowanie procedury identyfikalności/ śledzenia surowców według zasady ” krok w przód” (lista odbiorców),

- przestrzegać zasad dobrej praktyki rolniczej ( GAP),

- uczestniczyć w szkoleniach dla osób pracujących przy zbiorze owoców i warzyw w zakresie, podstawowych zasad higieny,

• jeżeli zbiór odbywa się  maszynowo, dbać o prawidłowy stan techniczno-sanitarny urządzeń do zbioru,
• posiadanie procedur dotyczących mycia i dezynfekcji zanieczyszczonych powierzchni,
• przeprowadzać kontrolę czystości i jakości stosowanych pojemników, naczyń do zbioru.

 

Nieprzestrzeganie warunków higieniczno-sanitarnych na plantacjach jest kryterium dyskwalifikującym surowiec,  dlatego też nie może być on przyjęty np. do PUNKTU SKUPU, czy bezpośrednio do zakładu produkcyjnego.

Zgodnie z art. 103 ust. 4 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, kto prowadzi działalność w zakresie produkcji lub obrotu żywnością bez złożenia wniosku  o wpis do rejestru zakładów (…), podlega karze pieniężnej. Wysokość kary pieniężnej może być wymierzona do 5000 zł, nie mniej niż 1000 zł.           

W przypadku rezygnacji z prowadzenia produkcji pierwotnej należy złożyć wniosek o wykreślenie do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Świdniku.