Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna we Wrocławiu

Informacja dla właścicieli i zarządców obiektów priorytetowych

Nowe obowiązki wynikające ze zmian przepisów dotyczących jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi oraz monitorowania jakości ciepłej wody użytkowej

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we Wrocławiu informuje, że w związku z wejściem w życie nowych przepisów dotyczących bezpieczeństwa wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi na właścicieli i zarządców tzw. obiektów priorytetowych nałożono dodatkowe obowiązki związane z oceną ryzyka, monitoringiem jakości wody oraz przekazywaniem wyników badań do Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Nowe obowiązki wynikają w szczególności z:

• nowelizacji ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2024 r. poz. 757 ze zm.),
• rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 czerwca 2026 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. z 2026 r. poz. 748), obowiązującego od dnia 24 czerwca 2026 r.

Kto jest objęty nowymi obowiązkami?

Zgodnie z ustawą obiektami priorytetowymi są obiekty niemieszkalne, w których więcej niż 50 osób dziennie może być narażonych na ryzyko związane z jakością wody, w szczególności budynki użyteczności publicznej oraz budynki przeznaczone do okresowego pobytu ludzi.

Obiekty priorytetowe w zakresie ryzyka występowania bakterii Legionella sp.

Do tej grupy zalicza się m.in.:

• szpitale oraz inne podmioty wykonujące działalność leczniczą w zakresie stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych,
• zakłady opiekuńczo-lecznicze, pielęgnacyjno-opiekuńcze, hospicja oraz placówki opieki długoterminowej,
• obiekty lecznictwa uzdrowiskowego,
• hotele, motele, pensjonaty, ośrodki turystyczno-wypoczynkowe i kempingi,
• zakłady karne i areszty śledcze,
• domy pomocy społecznej oraz inne obiekty całodobowego pobytu,
• budynki użyteczności publicznej, w których podczas korzystania z instalacji wodnych lub urządzeń powstaje aerozol wodny.

Obiekty priorytetowe w zakresie ryzyka występowania ołowiu

Do tej grupy należą m.in.:

• podmioty lecznicze przeznaczone dla kobiet w ciąży oraz dzieci do 6. roku życia,
• domy dla matek z małoletnimi dziećmi lub kobiet w ciąży,
• żłobki, przedszkola oraz inne placówki opiekuńczo-wychowawcze lub oświatowe, w których przebywają dzieci do 6. roku życia.

Obowiązek przeprowadzenia oceny ryzyka

Właściciel lub zarządca obiektu priorytetowego jest zobowiązany do przeprowadzenia oceny ryzyka wewnętrznego systemu wodociągowego oraz przekazania jej właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu.

Termin realizacji obowiązku

Do dnia 30 czerwca 2028 r.

Co powinna obejmować ocena ryzyka?

Ocena ryzyka powinna uwzględniać w szczególności:

• ryzyko występowania i namnażania się bakterii z rodzaju Legionella sp.,
• ryzyko migracji ołowiu z materiałów i elementów instalacji mających kontakt z wodą przeznaczoną do spożycia przez ludzi,
• stan techniczny instalacji,
• możliwość pogorszenia jakości wody w wewnętrznym systemie wodociągowym,
• inne czynniki mogące stanowić zagrożenie dla zdrowia użytkowników,
• działania zapobiegające pogorszeniu jakości wody.

W ramach oceny ryzyka mogą być konieczne m.in.:

• badania ciepłej wody użytkowej w kierunku obecności bakterii Legionella sp.,
• badania wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi w kierunku zawartości ołowiu.

Jak ograniczać ryzyko występowania bakterii Legionella sp.?

W celu ograniczenia ryzyka rozwoju bakterii Legionella sp. zaleca się:

• regularne kontrolowanie temperatury ciepłej wody w urządzeniach podgrzewających i punktach czerpalnych,
• ograniczanie stagnacji wody w instalacji,
• regularne płukanie instalacji,
• okresowe czyszczenie i konserwowanie urządzeń służących do podgrzewania wody,
• kontrolowanie stężenia środków dezynfekcyjnych, jeżeli stosowana jest dezynfekcja chemiczna.

W celu ograniczenia ryzyka narażenia na ołów zalecana jest wymiana elementów instalacji wykonanych z materiałów zawierających ołów.

W przypadku stwierdzenia zagrożeń właściciel lub zarządca obiektu jest zobowiązany do podjęcia działań naprawczych oraz działań ograniczających ryzyko zdrowotne użytkowników obiektu.

Monitoring jakości ciepłej wody użytkowej

Rozporządzenie Ministra Zdrowia określa:

• wartości parametryczne dla bakterii z rodzaju Legionella sp. i ołowiu,
• minimalną częstotliwość pobierania próbek ciepłej wody użytkowej,
• sposób postępowania w przypadku stwierdzenia niezgodności.

Obowiązek organizacji monitoringu jakości ciepłej wody użytkowej spoczywa na właścicielu lub zarządcy obiektu.

Przekazywanie wyników badań do Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Właściciel lub zarządca obiektu priorytetowego przekazuje właściwemu państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu:

W terminie 7 dni roboczych od dnia otrzymania wyników badań:

• sprawozdania z badań jakości ciepłej wody użytkowej w zakresie bakterii z rodzaju Legionella sp.,
• sprawozdania z badań wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi w zakresie zawartości ołowiu,

jeżeli nie stwierdzono przekroczenia obowiązujących wartości parametrycznych.

W przypadku stwierdzenia niezgodności:

• informacje o podjętych lub planowanych działaniach mających na celu wyeliminowanie lub ograniczenie ryzyka zdrowotnego.

Zasady wyznaczania punktów poboru próbek ciepłej wody użytkowej

Próbki powinny być pobierane w szczególności:

• w punkcie czerpalnym położonym najdalej od urządzenia służącego do podgrzewania wody,
• przy wypływie z urządzenia służącego do podgrzewania wody lub w najbliższym punkcie czerpalnym,
• na powrocie wody cyrkulacyjnej,
• w punktach reprezentatywnych dla narażenia użytkowników.

Punkty poboru powinny być opisane w sposób jednoznaczny, umożliwiający ich identyfikację, np.:

Budynek C, V piętro, pomieszczenie nr 501, toaleta dla osób z niepełnosprawnościami – punkt czerpalny położony najdalej od urządzenia służącego do podgrzewania wody.

Jak prawidłowo wyznaczać punkty poboru próbek?

Punkty poboru mogą być również wyznaczane na podstawie przeprowadzonej oceny ryzyka, zwłaszcza w miejscach sprzyjających namnażaniu bakterii Legionella sp.

Przy ich wyznaczaniu należy uwzględnić rzeczywisty układ instalacji, w szczególności podział na niezależne obiegi i cyrkulacje ciepłej wody użytkowej.

Każdy obieg powinien posiadać reprezentatywne punkty obejmujące:

• zasilanie,
• powrót,
• punkty końcowe.

Jeżeli obiekt posiada kilka niezależnych układów przygotowania i dystrybucji ciepłej wody użytkowej (np. odrębne węzły, wymienniki lub stacje przygotowania ciepłej wody), każdy układ powinien być oceniany odrębnie. Wyniki badań uzyskane dla jednego obiegu nie mogą być uznawane za reprezentatywne dla całego obiektu.

Szczególną uwagę należy zwrócić na punkty końcowe generujące aerozol wodny, takie jak:

• prysznice i natryski,
• baterie umywalkowe,
• inne urządzenia i punkty czerpalne wytwarzające aerozol.

Ważna informacja

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we Wrocławiu informuje, że wyniki badań ciepłej wody użytkowej pobrane lub opisane niezgodnie z wymaganiami rozporządzenia, w szczególności w punktach niereprezentatywnych dla danego obiegu instalacji,
nie będą stanowiły podstawy do uznania, że instalacja ciepłej wody użytkowej jest wolna od skażenia bakteriami Legionella sp. albo że stopień skażenia nie wymaga podjęcia działań naprawczych.