Powrót

Organizacja tzw. samozbiorów

09.10.2026

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wysokiem Mazowieckiem, w związku z cieszącą się coraz większym zainteresowaniem usługą oferowaną przez rolników tj. sprzedażą owoców i warzyw prosto z pola, zbieranych własnoręcznie przez klientów, zwraca uwagę podmiotom produkcji pierwotnej na sposób organizacji samozbiorów i konieczność przestrzeganie zasad higieny.

Okrągłe logo Państwowej Inspekcji Sanitarnej z białym napisem na granatowym tle wokół obrzeża PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA, a w centrum koła czerwone tło i orzeł jak w Godle Polski na białym tle kwadratu z wyciętymi narożnikami.

Rolnik, organizując tzw. samozbiory, staje się podmiotem odpowiedzialnym
za bezpieczeństwo oferowanej żywności. Wobec powyższego, ma obowiązek tak zorganizować zbiory przez klientów i wdrożyć zasady GHP, aby zminimalizować ryzyko wtórnego zanieczyszczenia żywności, która pozostaje nadal na krzakach/polu.

Szczególne znaczenie ma to w przypadku samozbiorów owoców miękkich oraz innych owoców i warzyw jedzonych na surowo. Obecność na polu/w sadzie wielu osób (klientów) i nieprzestrzeganie podstawowych zasad higieny stwarza ryzyko nieumyślnego zanieczyszczenia owoców i warzyw na polu, które w konsekwencji mogą być zebrane przez następnych klientów odwiedzających pole/sad i być przyczyną zatrucia pokarmowego.

Wskazanym jest, aby rolnik organizujący taki model zbiorów określił na ten czas podstawowe zasady higieny celem ich przestrzegania przez klientów. Jednym z rozwiązań na ich wyegzekwowanie może być stworzenie krótkiego, czytelnego dokumentu tj. regulaminu/instrukcji samozbiorów i umieszczenie go przy wejściu na plantację. Dokument ten przykładowo może zawierać informacje odnośnie:

  • obowiązku umycia rąk przed wejściem na pole oraz po skorzystaniu z toalety (zapewnienie przez rolnika stanowiska do mycia rąk i dostępu do toalety z możliwością umycia rąk);
  • zakazu wprowadzania zwierzą
  • t należących do klientów (psy, koty, inne);
  • zakazu zbiorów przez klientów z widocznymi oznakami chorób układu pokarmowego
  • i oddechowego lub niedawnego przechorowania (np. podwyższona temperatura, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, kaszel, żółtaczka);
  • zalecenia zrywania owoców w czystym ubraniu i ewentualnie w jednorazowych rękawiczkach (np. dostarczanych przez rolnika);
  • konieczności zabezpieczenia wszelkich ran/otarć wodoszczelnym opatrunkiem, dodatkowo rękawiczką jednorazową;
  • ustalonych zasad poruszania się po polu/sadzie, zakazu śmiecenia i niszczenia upraw;
  • zasad korzystania z opakowań tj. łubianki/wiaderka/pojemniki (czyste i suche,
  • w dobrym stanie, nieuszkodzone, czy udostępnia rolnik – z materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością);
  • inne, adekwatne do danej sytuacji.

Osoba oferująca ten sposób wprowadzania do obrotu owoców/warzyw odpowiada za kontrolę przestrzegania przez klientów zasad określonych w opracowanym przez siebie „regulaminie”.

Materiały

Samozbiory - informacja do wydruku.
Samozbiory​_PSSE​_Wys​_Maz​_.pdf 0.14MB
{"register":{"columns":[]}}