Styczeń - Miesiąc Świadomości Raka Szyjki Macicy
12.01.2026
Styczeń to czas, w którym szczególnie podkreślamy, jak ważna jest wiedza, profilaktyka i regularne badania w zapobieganiu rakowi szyjki macicy.
Rak szyjki macicy pozostaje jednym z najczęściej diagnozowanych nowotworów u kobiet. Każdego roku na świecie odnotowuje się około 650 tysięcy nowych przypadków. Mimo stopniowego spadku zachorowań, nadal zajmuje on 6 miejsce wśród nowotworów złośliwych u kobiet w Polsce.
Największym problemem jest późne wykrycie choroby, które znacząco obniża szanse na wyleczenie. Tymczasem wczesne rozpoznanie daje aż 99,9% skuteczności leczenia.
Co wywołuje raka szyjki macicy?
Główną przyczyną jest zakażenie wirusem HPV (brodawczaka ludzkiego). Odpowiada on za około 95% przypadków raka szyjki macicy. Do zakażenia dochodzi najczęściej drogą kontaktów seksualnych, a ryzyko zwiększa między innymi:
- Wczesne rozpoczęcie współżycia
- Częste zmiany partnerów
- Palenie papierosów
- Liczne porody siłami natury
- Stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych
Profilaktyka – Twoja największa ochrona
Szczepienia przeciw HPV – to najskuteczniejsza forma zapobiegania zakażeniu wirusem odpowiedzialnym za rozwój raka szyjki macicy. WHO uznaje szczepienia za kluczowy element globalnej strategii eliminacji tego nowotworu.
Regularne badania cytologiczne i test HPV – badania przesiewowe pozwalają wykryć zmiany przedrakowe, zanim przekształcą się w nowotwór. Cytologia jest szybka, bezbolesna i ratuje życie.
Objawy, których nie należy ignorować
We wczesnych stadiach rak szyjki macicy nie daje żadnych objawów. Dlatego badania profilaktyczne są tak ważne.
W bardziej zaawansowanych stadiach mogą pojawić się:
- dolegliwości bólowe brzucha,
- ból występujący w trakcie stosunku,
- upławy (ropne, cuchnące),
- obrzęki kończyn dolnych,
- ból w okolicy lędźwiowo-krzyżowej,
- krwiomocz,
- trudności w oddawaniu moczu lub stolca.
Diagnostyka i leczenie
Podstawą do rozpoznania raka szyjki macicy jest biopsja i badanie histopatologiczne. W przypadku małych zmian (niewidocznych makroskopowo) po stwierdzeniu nieprawidłowego wyniku cytologii, zaleca się przeprowadzenie badania w kierunku zakażenia HPV (jeżeli wcześniej nie wykonano go razem z cytologią) lub kolposkopii*. Dzięki temu można dokonać dokładnej oceny zaawansowania zmian oraz określić miejsca, z których należy pobrać wycinki do oceny histopatologicznej. Leczenie zależy od stopnia zaawansowania choroby i rozległości zmian. Im wcześniej choroba wykryta, tym lepsze rokowanie i większa szansa na pełne wyleczenie.
Chcesz wiedzieć więcej?
Zapraszamy do odwiedzenia Narodowego Portalu Onkologicznego, gdzie znajdziesz rzetelne, aktualne i przystępnie podane informacje o raku szyjki macicy, profilaktyce oraz możliwościach leczenia. To miejsce, w którym każda kobieta – i każdy rodzic – może zdobyć wiedzę, która realnie chroni zdrowie.
* kolposkopia - badanie które polega na obejrzeniu szyjki macicy w powiększeniu oraz wykonaniu dodatkowych prób z kwasem octowym oraz jodyną.
Źródło: https://onkologia.pacjent.gov.pl/pl