Głuszec - niezwykły mieszkaniec Beskidów
Głuszec (Tetrao urogallus) to jeden z największych ptaków leśnych Polski i jednocześnie jeden z jej najrzadszych gatunków lęgowych. W naszym kraju żyje około 600 osobników.
Gatunek ten jest silnie związany z rozległymi i spokojnymi kompleksami leśnymi. W Beskidach zasiedla przede wszystkim starsze bory świerkowe i lasy mieszane, gdzie znajduje odpowiednie miejsca do żerowania, tokowania, gniazdowania i wychowywania młodych. Głuszec odżywia się liśćmi, owocami i pędami roślin np. borówki czarnej. Zimą w skład jego diety wchodzi igliwie świerka, sosny, jodły oraz pędy i pączki sosny.
Głuszec to największy ptak grzebiący Europy!
Kogut może ważyć nawet 6,5 kg, podczas gdy głuszyca - około 2,5 kg. Tak duża różnica wielkości między samcem a samicą to przykład wyraźnego dymorfizmu płciowego. Samiec jest dużym, ciemno ubarwionym ptakiem z charakterystyczną czerwoną „brwią” nad okiem i metalicznie zielonym połyskiem na piersi. Samica jest znacznie mniejsza i ma brunatne, prążkowane upierzenie, które pomaga jej ukryć się w lesie.
Ciekawostka: Samiec w okresie godowym (wiosenne toki) śpiewa złożoną pieśń. W jej kulminacyjnym momencie całkowicie przestaje reagować na dźwięki z zewnątrz, chwilowo staje się głuchy (czas ok. 1,5 sek). Stąd wywodzi się nazwa tego gatunku.
Największy polski kurak w tarapatach
Głuszec jest w Polsce objęty ochroną ścisłą. W Czerwonej liście ptaków Polski został sklasyfikowany jako gatunek narażony na wyginięcie (VU). Tak niewielka liczebność sprawia, że każda zachowana populacja i każde odpowiednie siedlisko mają znaczenie dla przetrwania gatunku.
Jedną z najważniejszych ostoi głuszca w Polsce jest obszar Natura 2000 Beskid Żywiecki PLB240002. Zachowanie odpowiednich, spokojnych siedlisk w Beskidach ma znaczenie nie tylko dla tutejszych ptaków, ale także dla przyszłości głuszca w polskich Karpatach. Do najważniejszych zagrożeń należą utrata i przekształcanie siedlisk, niepokojenie przez człowieka oraz presja drapieżników. Szczególnie wrażliwy jest okres toków, lęgów i wychowywania młodych. Nadmierna obecność ludzi w miejscach jego występowania może powodować płoszenie ptaków i zakłócać ich naturalne zachowania.
Dzięki tym kilku prostym zasadom chronisz głuszca:
- W trakcie górskiej wędrówki trzymaj się wyznaczonych szlaków. Las poza nimi pozostaje bezpieczną przestrzenią dla głuszców i innych dzikich zwierząt. Na terenie rezerwatów przyrody poruszaj się wyłącznie po udostępnionych trasach.
- Spotkanie głuszca w naturze to niesamowite przeżycie. Zachowaj dystans - nie podążaj za ptakiem, nie prowokuj go i nie przedłużaj spotkania.
- Prowadź psa na smyczy. Pies biegający luzem może płoszyć głuszce i ich młode oraz zagrażać innym dzikim zwierzętom. W rezerwatach przyrody obowiązuje zakaz wprowadzania psów.
- Nie fotografuj, nie filmuj ani nie obserwuj głuszca w sposób, który może powodować jego płoszenie lub niepokojenie. Nie publikuj w Internecie informacji o miejscach bytowania głuszca, w szczególności współrzędnych GPS ani innych danych pozwalających zlokalizować ptaka.