Kafyj na hołdzie - ochrona muraw galmanowych na Hałdzie Popłuczkowej
25.05.2026
23 maja na Hałdzie Popłuczkowej w Tarnowskich Górach odbyła się akcja „Kafyj na hołdzie”. Uczestnicy usuwali samosiejki drzew i krzewów, które stwarzają zagrożenie dla występujących tu, unikalnych w skali Europy, muraw galmanowych.
Hałda Popłuczkowa, będąca częścią obiektu wpisanego na Listę światowego dziedzictwa UNESCO oraz położona w granicach obszaru Natura 2000 „Podziemia Tarnogórsko-Bytomskie”, to miejsce występowania muraw galmanowych - wyjątkowych zbiorowisk roślinnych przystosowanych do życia na glebach zanieczyszczonych metalami ciężkimi. Warunki te sprzyjają wykształceniu się wyspecjalizowanych, rzadkich gatunków roślin, doskonale przystosowanych do życia w tak wymagającym środowisku. Jednym z głównych zagrożeń dla tego siedliska jest jego zarastanie przez drzewa i krzewy. W wyniku zacienienia oraz zmian w strukturze gleby murawy galmanowe stopniowo zanikają. Dlatego działania polegające na ich usuwaniu są kluczowym elementem czynnej ochrony tego siedliska.
- W ochronie przyrody zdarzają się sytuacje, w których usuwanie drzew jest konieczne, aby zachować znacznie rzadsze i bardziej wyspecjalizowane siedliska lub gatunki, których przetrwanie uzależnione jest od warunków, które w wyniku zarastania znacznie się pogarszają. Dlatego tak ważne jest świadome działanie wynikające z wiedzy, zaufania dla nauki i instytucji ochrony przyrody, dającego podstawę odpowiedzialnego podejścia do ochrony unikalnego dziedzictwa nie tylko historycznego, ale i przyrodniczego, jakim jest hałda popłuczkowa. Takie akcje są zawsze wyjątkowe, bo dodatkowo zjednują dla wspólnego celu nie tylko instytucje, ale i społeczność lokalną, dla której ta wyjątkowa w skali Polski hałda również stanowi obiekt szczególnego zainteresowania i troski - podkreśla Przemysław Skrzypiec, Z-ca Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach i Regionalny Konserwator Przyrody.
Podczas wydarzenia uczestnicy, przy wsparciu ekspertów, prowadzili prace terenowe polegające na usuwaniu młodych drzew i krzewów. Usunięta biomasa została częściowo przetworzona na zrębki, natomiast część roślin uczestnicy mogli zabrać ze sobą jako sadzonki - symboliczną „srebrną sosnę”. Akcja miała również wymiar edukacyjny - uczestnicy mieli okazję poznać specyfikę muraw galmanowych oraz znaczenie ich ochrony w kontekście zachowania bioróżnorodności.
Wydarzenie zostało zorganizowane we współpracy Miasta Tarnowskie Góry, Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Katowicach, Instytutu Biologii, Biotechnologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Śląskiego, Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej oraz firmy Remondis Tarnowskie Góry.