U źródeł. Odsłonięcie tablicy informacyjnej wskazującej symboliczny obszar źródliskowy Wisły
29.04.2026
29 kwietnia w rezerwacie przyrody „Barania Góra” odbyło się odsłonięcie tablicy informacyjnej wskazującej symboliczny obszar źródliskowy rzeki Wisły. Inicjatywa została zrealizowana we współpracy Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Katowicach, Nadleśnictwa Wisła, Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego Oddział w Wiśle oraz Towarzystwa Miłośników Wisły.
Symboliczne źródła rzeki Wisły
Nowa tablica została zamontowana przy udostępnionym, niebieskim szlaku turystycznym (na wysokości ok. 1100 m), co ma kluczowe znaczenie dla ochrony przyrody. Wyznaczone miejsce pełni funkcję symboliczną - wskazuje obszar źródliskowy najdłuższej rzeki Polski, nie naruszając jednocześnie zasad obowiązujących na terenie rezerwatu. Dzięki temu turyści mogą w sposób bezpieczny i zgodny z przepisami poznać początki Wisły, których liczne źródła i wysięki znajdują się właśnie w masywie Baraniej Góry.
– Cały masyw Baraniej Góry stanowi obszar źródliskowy Wisły, więc każdy maleńki potok lub nawet strużka wody płynąca pośród skał są tutaj jej początkiem. Choć w świadomości społecznej ugruntowało się przekonanie, że każda rzeka ma jedno, wyraźnie określone „fizyczne źródło” to w sensie geomorfologicznym najczęściej nie da się wskazać jednego, konkretnego punktu, z którego rzeka bierze początek i tak jest właśnie w przypadku Wisły – podkreśla Przemysław Skrzypiec, Zastępca Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach i Regionalny Konserwator Przyrody. – Rozumiemy jednak potrzebę poszukiwania źródeł Królowej Polskich Rzek, stąd inicjatywa wyznaczenia miejsca o charakterze symbolicznym, a zarazem dostępnym, które jednocześnie uporządkuje ruch turystyczny na terenie rezerwatu i nie będzie zachęcać do poszukiwania tablic umieszczonych na stokach Baraniej Góry w latach 80., które również jedynie umownie wskazują początki Białej i Czarnej Wisełki.
Tablica przy szlaku dla ochrony przyrody
Dotychczasowe próby dotarcia do pamiątkowych tablic, wskazujących w sposób wyłącznie symboliczny miejsca wypływu Czarnej i Białej Wisełki, wiązały się z koniecznością schodzenia z wyznaczonych szlaków. Wymuszały przejście częściowo w niedostępnym i trudnym terenie przez obszary szczególnie cenne przyrodniczo, pełniące funkcję ostoi dla dużych drapieżników oraz głuszca wysoce wrażliwego na obecność ludzi. Takie działania prowadziły do łamania przepisów obowiązujących w rezerwacie oraz stwarzały realne zagrożenie dla odwiedzających. Obecne uwarunkowania przyrodnicze, w tym połamane lub przewrócone drzewa powstałe w wyniku naturalnych procesów w drzewostanie, dodatkowo zwiększają ryzyko poruszania się poza szlakami.
Potrzeba uporządkowania ruchu w rejonie źródliskowym była wielokrotnie sygnalizowana Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Katowicach przez różne środowiska – zarówno instytucje, jak i turystów. Nowe rozwiązanie stanowi odpowiedź na te postulaty.
Rezerwat „Barania Góra” to obszar o wyjątkowej wartości przyrodniczej. Stanowi ostoję wielu cennych gatunków, w tym rzadkiego głuszca, będącego symbolem tego terenu. Rozproszony ruch turystyczny miał dotychczas negatywny wpływ na ten wrażliwy ekosystem.
– Wspólnie z Nadleśnictwem Wisła, zarządcą tego terenu, które sfinansowało wykonanie oraz zapewniło montaż tablicy, dostrzegliśmy potrzebę wypracowania rozwiązania godzącego ochronę przyrody z oczekiwaniami społecznymi. Cieszymy się, że pomysł ten mocno wsparły również PTTK Oddział w Wiśle oraz Towarzystwo Miłośników Wisły – dodaje Zastępca Dyrektora RDOŚ. – Dzisiejsze odsłonięcie tablicy ma wymiar historyczny, jest efektem tej współpracy i przykładem odpowiedzialnego podejścia do udostępniania najcenniejszych obszarów przyrodniczych. Stanowi również ważny element wzmacniania naszej tożsamości - to właśnie tutaj w szczególny sposób można doświadczyć – poczuć i upamiętnić - początki Królowej Polskich Rzek.
