Regionalna Dyrekcja
Ochrony Środowiska w Opolu

W grudniu 2025 r. zakończono realizację prac związanych z usuwaniem grążela żółtego Nuphar lutea w otoczeniu stanowiska kotewki orzecha wodnego Trapa natans w rezerwacie przyrody Staw Nowokuźnicki.

Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie, ze względów naukowych, stanowiska rzadkich roślin wodnych, a w szczególności kotewki orzecha wodnego Trapa natans oraz ochrona ptactwa.

Zidentyfikowanym zagrożeniem dla stanowiska kotewki orzecha wodnego na stawie w Nowej Kuźni jest ekspansja zespołu lilii wodnych z dominującym grążelem żółtym.

Grążel żółty jest hydrofitem, który ze względu na duże zdolności adaptacyjne (potrafi wytwarzać różne formy morfologiczne pędów w zależności od warunków środowiska), konkuruje z innymi roślinami wodnymi o światło i powierzchnię w zbiornikach eutroficznych, co w konsekwencji może doprowadzić do wyparcia kotewki orzecha wodnego. Cykliczne usuwanie grążela żółtego w południowej części Stawu Nowokuźnickiego umożliwia kontrolę stopnia jego ekspansji w celu ochrony stanowiska kotewki orzecha wodnego. 

Przeprowadzone prace polegały na mechanicznym usuwaniu kłączy grążela, przy użyciu haków umożliwiających wyrwanie rośliny z dna. Pozyskana biomasa była transportowana tratwą na brzeg i wywożona poza teren rezerwatu. Ilość wywiezionej biomasy oszacowano na ok. 5 ton kłączy, zebranych z ok. 6% powierzchni lustra wody jaką zajmuje grążel żółty.

W 2025 r. przeprowadzono również monitoring kotewki orzecha wodnego, który wykazał, że powierzchnia pokrycia tym gatunkiem nie uległa zmniejszeniu w stosunku do lat ubiegłych i jest stabilna od 2020r., tj. od roku, w którym ilość rozet została oszacowana na 8 tyś. Powyższe prowadzi do wniosku, że podejmowane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Opolu działania ochronne przynoszą wymierny efekt. Przypomnieć należy, że w latach 1998 – 2014 odnotowano znaczny spadek liczebności kotewki orzecha wodnego, kiedy gatunek utracił ok. 94 % powierzchni zajmowanego stanowiska.