Regionalna Dyrekcja
Ochrony Środowiska w Opolu

W dniu 8 stycznia 2026 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Opolu podpisał zarządzenie ustanawiające nowy rezerwat przyrody Biesiec Skała, który jest 3 rezerwatem przyrody nieożywionej w województwie opolskim.

Celem ochrony jest zachowanie ostańca denudacyjnego ze skałkowymi wychodniami wapieni środkowotriasowych, tworzącymi charakterystyczny próg strukturalny na pograniczu Wyżyn Polskich i Niżu Środkowoeuropejskiego.

Rezerwat przyrody Biesiec Skała obejmuje swymi granicami cenny i unikatowy w skali kraju kompleks form przyrody nieożywionej w masywie Grzbietu Chełma. Obszar masywu ostatecznie ukształtował się około 27 mln lat temu przez procesy górotwórcze; następnie podlegał procesom denudacyjnym (erozja i wietrzenie, ruchy masowe). Fragmenty skał (twardzieli), które nie uległy denudacji tak szybko jak otoczenie to ostańce, widoczne w krajobrazie jako izolowane wzgórza z wychodniami skalnymi. Ostaniec o wysokości 326m n.p.m. w rezerwacie przyrody Biesiec Skała jest jednym z nielicznych w regionie

W pasie Masywu Chełmskiego ostańce denudacyjne wyznaczają dawny zasięg progu strukturalnego, który z biegiem czasu cofa się na skutek niszczenia.

Na granicy wyżyn i nizin polskich nie występują inne tak dobrze zachowane progi strukturalne z wychodniami skałkowymi zbudowanymi z osadów środkowego triasu, jak te występujące w rezerwacie przyrody Biesiec Skała. Można tu dostrzec wychodnie zbudowane z gruboławicowych wapieni górażdżańskich oraz ich rumoszu a także zwietrzeliny, które są świadectwem budowy geologicznej tego regionu. Choć w Polsce progi strukturalne (tzw. kuesty) są powszechne, np. na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, to większość z nich zbudowana jest z wapieni jurajskich. Próg Chełmski, w którego skład wchodzi Biesiec Skała, to rzadki przykład kuesty opartej na osadach triasowych, co stanowi jego niezwykłą unikalność w skali kraju. W porównaniu z Wyżyną Lubelską i wspomnianą Małopolską skały triasowe rzadziej tworzą tak wyraźne i dobrze zachowane formy ostańcowe bezpośrednio na krawędzi progu.

Z powyższych powodów rezerwat przyrody Biesiec Skała ma dużą wartość dydaktyczną. Jest to jeden z niewielu obszarów, gdzie można bezpośrednio zaobserwować skutek procesu cofania się progu strukturalnego pod wpływem denudacji, przy jednoczesnym zachowaniu ostańców twardzielowych zbudowanych z wapienia muszlowego.

Podłoże skał węglanowych sprzyja występującym tu płatom siedlisk (płaty buczyn storczykowych Cephalanthero-Fagenion i wyżynnych buczyn żyznych Galio odorati-Fagetum) oraz roślinom (m.in.: żłobik koralowy Corallorhiza trifida, buławnik czerwony Cephalanthera rubra, buławnik wielkokwiatowy Cephalanthera damasonium, lilia złotogłów Lilium martagon, pierwiosnek lekarski Primula veris, dziurawiec skąpolistny Hypericum montanum, przytulia okrągłolistna Galium rotundifolium, perłówka jednokwiatowa Melica uniflora, przytulia wonna Galium odoratum, żywiec cebulkowy Dentaria bulbifera, kostrzewa leśna Festuca altissima, miodownik melisowaty Melittis melissophyllum).