Jeden las, cztery funkcje
Lasy zarządzane przez leśników to lasy wielofunkcyjne. To znaczy, że pełnią różne funkcje, odpowiadając zarówno na potrzeby społeczeństwa, jak i samej przyrody.
Odpowiedzialne zarządzanie lasami wymaga godzenia różnych oczekiwań, podejmowania przemyślanych decyzji i szukania rozwiązań, które pozwalają zachować wszystkie cztery funkcje lasu: przyrodniczą, społeczną, gospodarczą i obronną.
Nie oznacza to oczywiście, że każdy fragment lasu pełni wszystkie funkcje jednocześnie. W niektórych miejscach, zależnie od ich charakteru, wybrane funkcje mogą dominować, jednak w obrębie każdego nadleśnictwa leśnicy dążą do zachowania równowagi między wszystkimi czterema funkcjami.
Funkcja przyrodnicza
Polega na zachowaniu różnorodności biologicznej oraz ochronie wody, gleby i powietrza. Lasy są miejscem życia wielu gatunków roślin, grzybów, zwierząt i mikroorganizmów, stanowiąc dla nich najważniejszą przestrzeń, a ich zachowanie sprzyja prawidłowemu funkcjonowaniu ekosystemów.
To nie jedyne pozytywne oddziaływanie lasów. Pochłaniając dwutlenek węgla i magazynując węgiel, tym samym przyczyniają się do łagodzenia skutków zmiany klimatu.
Roślinność leśna reguluje także temperaturę i wilgotność powietrza w najbliższej okolicy. Zatrzymując wodę opadową lasy zwiększają retencję, ograniczają ryzyko powodzi, wspierają zasilanie wód gruntowych i łagodzą skutki suszy.
Funkcja gospodarcza
To przede wszystkim produkcja drewna i dostarczaniu tego odnawialnego surowca dla wielu branż krajowej gospodarki. Gospodarka leśna tworzy miejsca pracy zarówno w leśnictwie, jak i w sektorach związanych z przetwórstwem drewna, transporcie lub usługach leśnych. Łącznie przemysł drzewny wytwarza co roku ponad 2 proc. PKB Polski.
Surowiec pozyskiwany przez leśników jest odnawialny i może zastępować materiały o większym śladzie węglowym, takie jak beton, stal czy tworzywa sztuczne. Dzięki temu gospodarcze wykorzystanie zasobów leśnych może wspierać rozwój gospodarki i ograniczać emisję gazów cieplarnianych.
Środki uzyskane ze sprzedaży surowca pozwalają finansować działania związane z ochroną przyrody, edukacją leśną, ochroną przeciwpożarową czy udostępnianiem lasów społeczeństwu, bez konieczności uzyskania funduszy z budżetu państwa.
Czytaj więcej: Portal Leśno-Drzewny
Funkcja społeczna
Obejmuje udostępnianie lasów społeczeństwu oraz umożliwianie wypoczynku i aktywnego spędzania czasu na łonie przyrody. Tereny leśne sprzyjają poprawie zdrowia i jakości życia, stanowiąc miejsce spotkań, realizacji zainteresowań, wypoczynku, spacerów, uprawiania sportu, obserwacji przyrody i odpoczynku od codziennego zgiełku. Są także przestrzenią do rozwijania wiedzy o przyrodzie dzięki edukacji leśna, która umożliwia zdobywanie wiedzy o otaczającej przyrodzie i zjawiskach w niej zachodzących.
Dzięki infrastrukturze turystycznej i edukacyjnej budowanej oraz utrzymywanej ze środków uzyskanych ze sprzedaży drewna, korzystanie z obiektów jest bezpłatne. Nieodpłatne są również zajęcia prowadzone przez edukatorów leśnych, z których co roku korzysta ponad milion osób.
Funkcja obronna
To realne wsparcie dla bezpieczeństwa kraju. Tereny leśne, zwłaszcza wzdłuż granic, są naturalną przeszkodą do przemieszczania się obcych wojsk. Jednocześnie sieć dróg leśnych umożliwia sprawny dojazd służb ratowniczych i działania prowadzone w sytuacjach kryzysowych np. pożaru. W pełnieniu tej funkcji ważną rolę odgrywają także leśnicy, którzy znajomością terenu, doświadczeniem i wyposażeniem wspierają służby odpowiedzialne za ochronę ludności i zarządzanie kryzysowe.