Inauguracja kampanii „Dzieciństwo bez Przemocy”. Ministra Katarzyna Kotula przedstawiła kluczowe zmiany w ochronie najmłodszych
05.10.2026
W Sejmie RP odbyła się inauguracja ogólnopolskiej kampanii „Dzieciństwo bez Przemocy”, organizowanej przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę oraz Krajową Koalicję na rzecz Ochrony Dzieci. W wydarzeniu wzięła udział Katarzyna Kotula - Pełnomocniczka Rządu do Spraw Równości oraz Krajowa Koordynatorka realizacji Rządowego Programu Przeciwdziałania przemocy domowej. Podczas swojego wystąpienia podkreśliła konieczność wzmocnienia systemowej ochrony dzieci, przekazując kluczowe rozwiązania legislacyjne oraz nowe środki finansowe na rzecz przeciwdziałania i reagowania na przemoc domową, w tym wobec najmłodszych.
Przemoc zmienia oblicze - czas na nową wrażliwość społeczną
Podczas wystąpienia inaugurującego kampanię ministra zwróciła uwagę na ewolucję postaw społecznych, ale także na nowe wyzwania związane ze zmieniającą się strukturą przemocy. Choć przemoc fizyczna spotyka się dziś ze zdecydowanym i powszechnym sprzeciwem, wciąż niedostatecznie rozpoznawana bywa przemoc psychiczna, manipulacja oraz skrajne zaniedbanie.
Na każdą sytuację przemocy wobec dziecka musimy patrzeć oczami tego dziecka od samego początku jego historii. Gdybyśmy potrafili stanąć w jego butach, na większość rzeczy, które dziś dzieją się w systemie, nigdy byśmy nie pozwolili.
– mówiła Katarzyna Kotula.
Jak to jest, że pozwalamy sobie na gorsze traktowanie dzieci niż współpracowników w pracy, których nie karzemy milczeniem i na których nie krzyczymy? Traktujmy najmłodszych minimum na tym samym poziomie szacunku. Pusta lodówka w domu, w którym wychowują się maluchy, czy brak opieki medycznej to także jest przemoc domowa. Nie zawsze mamy do czynienia z krzykiem za ścianą czy siniakami, ale rany psychiczne zostają w dziecku na całe życie.
- dodała Pełnomocniczka Rządu do Spraw Równości
Nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej
Ministra poinformowała o zakończeniu etapu konsultacji międzyresortowych i publicznych nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej. Projekt powstał we współpracy z ekspertkami i ekspertami organizacjami pozarządowymi, Rzeczniczką Praw Dziecka oraz Zespołem ds. analizy zdarzeń, w wyniku których małoletni poniósł ciężki uszczerbek na zdrowiu lub śmierć, kierowanym przez mec. Grzegorza Wronę.
Wśród najważniejszych proponowanych rozwiązań znalazły się:
- Wprowadzenie instytucji reprezentanta dziecka w procedurze „Niebieskie Karty” w sytuacjach, gdy zachodzi uzasadniona potrzeba obrony jego praw, w tym w przypadkach, gdy oboje rodzice mogą być osobami podejrzewanymi o stosowanie przemocy.
- Obowiązek bezpośredniej oceny sytuacji dziecka, w tym przeprowadzenia z małoletnim rozmowy dostosowanej do jego wieku i etapu rozwoju. Dotychczasowe analizy wskazywały, że służby niewystarczająco często podejmowały decyzje dotyczące rodziny bez bezpośredniego wysłuchania dziecka.
- Rozszerzenie uprawnień do wszczynania procedury „Niebieskie Karty” na pracowników żłobków i klubów dziecięcych, co pozwoli służbom na szybszą identyfikację kryzysu w rodzinie, zanim dziecko trafi do placówki edukacji szkolnej.
Widzialność w systemie i wsparcie finansowe
Kluczowym elementem procedowanych zmian jest również zagwarantowanie, by każde dziecko od momentu narodzin pozostawało pod stałą obserwacją profilaktyczną. Pełnomocniczka przygotowała rozwiązanie uzależniające wypłatę części świadczeń rodzinnych (w przedziale wiekowym 0–6 lat) od pozostawania dziecka pod regularną opieką medyczną, w tym odbywania bilansów zdrowia oraz wizyt patronażowych położnych i pielęgniarek.
Dziecko od momentu urodzenia musi być obecne w systemie, bo tylko wtedy mamy realną szansę je zauważyć i ochronić. Jeśli w nim nie istnieje, nawet najlepsze mechanizmy interwencji nie zadziałają.
– podkreśliła ministra Kotula.
Realizację tych założeń wesprze 56 milionów złotych dodatkowych środków, których przekazanie na system przeciwdziałania przemocy domowej przyjęła niedawno Rada Ministrów. Równolegle w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów trwa ewaluacja art. 12a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej - Kwestionariusza szacowania zagrożenia dla życia lub zdrowia dziecka, do której zgłoszono już ponad 350 opinii praktyków i ekspertów.
Kampania „Dzieciństwo bez Przemocy”
Kampania potrwa do 19 listopada, czyli Międzynarodowego Dnia Przeciwdziałania Przemocy wobec Dzieci. W tym czasie w całym kraju realizowane będą inicjatywy edukacyjne, warsztaty i szkolenia w szkołach, placówkach opiekuńczych oraz przedsiębiorstwach. Finałem akcji będzie symboliczne podświetlenie budynków i obiektów architektonicznych na czerwono w całej Polsce o godzinie 17:00.
Więcej informacji o możliwości włączenia się w działania oraz treść Manifestu dostępne są na stronie: dziecinstwobezprzemocy.pl.